Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van den Berg over de bereikbaarheid van testlocaties als gevolg van nieuw beleid van de Stichting Open Nederland

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 25 oktober
2021).

Vraag 1

Heeft u er kennis van genomen dat in diverse gebieden van Nederland – waaronder Zeeland,
de Achterhoek, west Brabant en Drenthe – met ingang van deze week geen locaties voor
toegangstesten meer zijn, waardoor op veel plekken de aanrijtijd voor een testlocatie
meer dan een half uur is?1 2 3

Antwoord 1

In het begin van week 41, toen de nieuwe wijze van contracteren van testaanbieder
inging, waren er inderdaad plekken in Nederland waar mensen verder moesten reizen
naar een testlocatie dan bedoeld is. Daar is in die week hard aan gewerkt. Zo zijn
er onder meer voor de start van het weekend van 16 en 17 oktober testlocaties geopend
in onder andere Terneuzen, Winterswijk, Doetinchem en Roosendaal. En volgen in week
42 nog nieuwe locaties in onder andere, Dokkum en Stadkanaal. Waarbij voor Dokkum
een openingstijd van vrijdag 14.00 uur tot 18.00 uur en zaterdag van 11.00 uur tot
18.00 uur geldt. Er zijn momenteel (stand 18-10-2021) meer dan 400 testlocaties beschikbaar
in heel Nederland. De dekkingsgraad (hoeveel procent van de mensen binnen 30 minuten
reistijd van een testlocatie wonen) is over heel Nederland 99%.

Vraag 2

Welke «witte vlekken» waar de aanrijtijd meer dan een half uur is, zijn elders in
Nederland ontstaan als gevolg van het nieuwe beleid van de Stichting Open Nederland?

Antwoord 2

De huidige wijze van contracteren is niet meer gebaseerd op het betalen voor klaar
staan om te testen, maar op betalen voor daadwerkelijk afgenomen testen. Het kost
enige tijd om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Daarnaast kostte het sommige
testaanbieders tijd voordat ze aangesloten konden worden op de CoronaCheckApp. Daarom
heeft de Stichting Open Nederland en mijn ministerie veel werk gemaakt van het begeleiden
van gemeenten en testaanbieders om ervoor te zorgen dat de markt binnen een week ook
op plaatsen met minder inwoners een testfaciliteit kon organiseren. De dekkingsgraad
is over heel Nederland 99%.

Vraag 3

Klopt het dat het verdwijnen van deze testlocaties het directe gevolg is van het nieuwe
beleid van de Stichting Open Nederland, waarbij testlocaties in relatief dunbevolkte
gebieden minder interessant zijn geworden omdat er alleen nog maar per test betaald
wordt?

Antwoord 3

De Stichting Open Nederland heeft in opdracht van mij de Open House opgezet. Dat is
succesvol. Er zijn bijna vier keer zoveel plekken om te testen dan er onder het oude
systeem waren. Het is inderdaad belangrijk om te realiseren dat met de Open House
de marktwerking van kracht is. De markt heeft de tijd nodig om optimaal aan te sluiten
bij de vraag. Daarbij kan het zo zijn dat het in relatief dunbevolkte gebieden verliesgevend
is om een testlocatie te openen. In die regio’s zijn gemeenten, testaanbieders en
SON met elkaar in gesprek. En samen met SON beziet mijn ministerie of nog andere acties
nodig zijn om voldoende dekking te kunnen blijven bieden. Daarnaast blijft het mogelijk
voor ingeschreven testaanbieders om dagelijks locaties te openen of te sluiten. Ook
kunnen nieuwe testaanbieders zich elke 20e van de maand aanmelden voor de Open House.

Vraag 4

Hoe verhoudt dit nieuwe beleid van de Stichting Open Nederland zich tot de op 16 september
Kamerbreed aangenomen motie Van der Plas waarin het kabinet verzocht wordt er zorg
voor te dragen dat mensen minstens binnen een half uur reistijd een test kunnen laten
afnemen?4

Antwoord 4

Er is momenteel een landelijke dekking van 99% waarin burgers binnen 30 minuten reizen
bij een testlocatie aanwezig kunnen zijn. In Zeeland lukt dat nog niet voor iedereen.
Daar opent deze week nog een teststraat in Renesse en zijn mijn ministerie en SON
in gesprek met de veiligheidsregio, de provincie en gemeenten om ook in west Zeeuws-Vlaanderen
een oplossing te vinden.

Vraag 5

Welke acties heeft u of heeft de Stichting Open Nederland ondernomen naar aanleiding
van het signaal dat meerdere testaanbieders half september al afgaven, namelijk dat
het nieuwe beleid waarbij per test betaald zou worden het fijnmazige netwerk onder
druk zou zetten?5

Antwoord 5

Er hebben tientallen testaanbieders ingeschreven voor de Open House regeling. Degene
die aan de eisen voldoen en die hebben aangetoond dat ze veilig aangesloten kunnen
worden op de CoronaCheckApp zijn daadwerkelijk van start. Daarbij zijn ook de testaanbieders
die in genoemd artikel aangaven dat de vergoeding te laag was. Zie voor een beschrijving
van ondernomen acties het antwoord bij vraag 1.

Vraag 6

Klopt het dat ook onder andere de Veiligheidsregio Zeeland de afgelopen periode bij
VWS aandacht heeft gevraagd voor deze situatie? Zo ja, wat heeft u met dit signaal
gedaan?6

Antwoord 6

Dat klopt. Het Ministerie van VWS is in contact geweest met zowel de Veiligheidsregio
als de provincie Zeeland en er wordt gezamenlijk met gemeenten, burgemeesters en SON
gekeken op welke manier er invulling gegeven kan worden aan de witte vlekken. Dat
heeft tot nu toe geresulteerd in negen testlocaties in Zeeland (stand 18-10-2021)
met testlocaties op Walcheren in Vlissingen, Ritthem en drie in Middelburg, op Zuid
Beveland in Goes en Kapelle, op Schouwen-Duiveland gaat deze week de locatie in Renesse
open en in Zeeuws Vlaanderen kan getest worden in Terneuzen.

Vraag 7

Klopt het dat op sommige plekken ook toegangstesten worden aangeboden bij een apotheker?
Zou het aanbieden van toegangstesten bij apothekers volgens u eventueel een oplossing
kunnen zijn voor die gebieden waar de bereikbaarheid nu onder druk staat?

Antwoord 7

Het klopt dat er al samenwerkingsverbanden zijn tussen apothekers en testaanbieders.
En op verzoek van mijn ministerie heeft SON de beroepsvereniging van apothekers benaderd.
Apothekers zitten fijnmazig verspreid over het land en kunnen deelnemen aan de Open
House. Apothekers zijn er op geattendeerd dat zij zich kunnen inschrijven voor de
Open House. Apothekers kunnen dit zelfstandig doen of in samenwerking met een reeds
geaccepteerde testaanbieder. Binnenkort zal er voor apothekers een informatiesessie
georganiseerd worden.

Vraag 8

Klopt het dat het nieuwe beleid van de Stichting Open Nederland is ingegeven door
het feit dat het aantal afgenomen tests in de zomermaanden fors terugliep en al die
tijd de betalingen voor (grotendeels leegstaande) testlocaties doorliepen?

Antwoord 8

Met het nieuwe testsysteem kunnen alle geïnteresseerde testaanbieders die aan de Open
House criteria voldoen, meedoen. Hierdoor geven we alle testaanbieders een kans om
mee te doen aan het realiseren van de testcapaciteit in Nederland. De 11 testaanbieders
die tot 11 oktober bij SON actief waren, werden betaald d.m.v. een beschikbaarheidsvergoeding.
De Open House regeling voor «testen voor reizen» heeft laten zien dat betalen per
afgenomen test ook resulteert in een fijnmazig testnetwerk en dat een beschikbaarheidsvergoeding
hier niet noodzakelijk voor is. Dit komt doelmatig uitgeven van belastinggeld ten
goede.

Vraag 9

Welk deel van de totale testcapaciteit wordt momenteel gemiddeld per dag gebruikt?
Bij welke mate van gebruik van de testcapaciteit is het volgens u wel weer zinvol
om per locatie te betalen in plaats van per test?

Antwoord 9

In de weekenden zien we een testafname van ca. 140.000 testen per dag, terwijl dit
door de weeks lager ligt (25.000–60.000 testen per dag). Per week zijn er tussen de
330.000 en 360.000 testen. Op dit moment volstaat het huidige systeem. Het is niet
uitgesloten dat dit bij een (lokaal, regionaal of landelijke) hele lage testvraag
niet meer het geval is (door bijvoorbeeld een toename in vaccinatiegraad, een afname
in testbereidheid of een verandering in het beleid rond het coronatoegangsbewijs).
Uiteraard monitoren we dat en bereiden we ons daar op voor.

Vraag 10

Bent u bereid om via het opnieuw betalen per locatie ervoor te zorgen dat de bereikbaarheid
van testlocaties in alle regio’s weer op peil wordt gebracht? Zo nee, op welke wijze
gaat u er dan zorg voor dragen dat mensen in alle regio’s minstens binnen een half
uur reistijd een test kunnen laten afnemen?

Antwoord 10

Op dit moment volstaat het systeem en ik blijf de situatie nauwkeurig volgen.