Schriftelijke vragen : Het bericht over mogelijke push back van een groep van 27 vluchtelingen op het Griekse eiland Lesbos

Vraag 1

Kent u het het bericht van Aegean Boat Report ABR van dinsdag 12 oktober 2021 over
een groep van 27 vluchtelingen, waaronder een groot aantal minderjarigen en een hoogzwangere
vrouw, die zich, opgesplitst in drie groepjes, schuilhield in de bossen en bergen
op Lesbos uit angst om teruggestuurd te worden (pushback) door de Griekse autoriteiten?1

Vraag 2

Heeft u kennisgenomen van de uitspraken van de Nederlandse kunstenaar Katinka Simonse
(Tinkebell) in de radiouitzending van De Nieuws BV van 19 oktober jl. waarin zij zegt bewijs in handen te hebben waaruit blijkt dat
tenminste één minderjarige jongen uit de hierboven genoemde groep die aantoonbaar
reeds op Lesbos was aangekomen, alsnog door de Griekse autoriteiten terug op zee is
gezet en nu weer in Turkije is? Bent u van plan hier opheldering over te vragen aan
uw Griekse collega?

Vraag 3

Kunt u nagaan bij de Griekse autoriteiten of de 13 leden van de groep van 27 vluchtelingen
die niet in het vluchtelingenkamp zijn aangekomen de gelegenheid hebben gekregen asiel
aan te vragen en opvang hebben gekregen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Kunt u bevestigen dan wel ontkrachten dat hier sprake was van een pushback op zee
door de Griekse autoriteiten van tenminste één persoon die al op Grieks grondgebied
was? En bent u het er mee eens dat als dit inderdaad heeft plaatsgevonden, dit mensen
in levensgevaar heeft gebracht?

Vraag 5

Kunt u navragen bij de Griekse autoriteiten waarom de Nederlandse kunstenaar Katinka
Simonse samen met enkele anderen korte tijd is vastgehouden door de Griekse autoriteiten?
Zo nee, waarom niet?2 Bent u van plan opheldering te vragen bij de Griekse autoriteiten over de verklaringen
van Simonse dat haar en een andere vrouwelijke metgezel werd opgedragen zich naakt
uit te kleden en een optische genitale inspectie te ondergaan, terwijl hun mannelijke
metgezel daartoe niet gedwongen werd, en dat dit bovendien onrechtmatig gebeurde omdat
er géén sprake was van een formele arrestatie noch van een officiële tenlastelegging
van een strafbaar feit? Zo nee, waarom niet?

Vraag 6

Klopt het dat recente Griekse wetgeving het helpen – onderdak verlenen, vervoer, het
geven van kleren, eten en drinken – van nieuw aangekomen vluchtelingen die nog niet
geregistreerd zijn, strafbaar stelt? Klopt het ook dat door de meest recente wetgeving
van september vluchtelingen het recht is ontnomen een vertaler te krijgen? Bent u
het met ons eens dat het geven van hulp zoals eten en drinken aan vluchtelingen nergens
in de Europese Unie strafbaar zou mogen zijn? Zo nee, waarom niet?

Vraag 7

Klopt het dat Griekse lokale advocaten en buitenlandse advocaten die op de eilanden
voor juridische niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) met vluchtelingen werken,
nu strafbaar zijn wanneer ze contact hebben met nieuw aangekomen vluchtelingen, al
is het telefonisch, en daardoor hun licentie kunnen verliezen? Bent u het met ons
eens dat dit het werk van advocaten met nieuw aangekomen vluchtelingen onmogelijk
maakt en de rechtspositie van vluchtelingen in gevaar brengt, net zoals het feit dat
ze nu niet meer door een vertaler mogen worden bijgestaan? Gaat u dit bij uw Europese
collega’s aankaarten en met welke reactie zult u pas tevreden zijn?

Vraag 8

Waarom heeft u tijdens het commisiedebat over de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken
op 6 oktober jl. de Kamer gezegd dat de Griekse regering het onafhankelijke EU-monitoring mechanism dat moet toezien op het respecteren van mensenrechten aan de EU-grenzen zal accepteren
en opzetten, en dat allang geleden heeft toegezegd, terwijl de Griekse Minister van
Asiel en Migratie precies een week daarvoor, op 29 september, zelf heeft ontkend dat
Griekenland dat ooit heeft toegezegd en het, aangezien er volgens Griekenland geen
pushbacks plaatshebben, niet zal accepteren?3 Hoe gaat u uw Griekse collega daar op aanspreken en wat gaat u doen als hij dat blijft
weigeren?

Vraag 9

Bent u bekend met het feit dat de Griekse ombudsman, die volgens u de pushbacks allang onderzoekt, zelf klaagt over het feit dat hij niet in staat is de pushbacks grondig te kunnen en mogen onderzoeken omdat de huidige regering hem niet voldoende
mandaat daarvoor geeft waardoor hij eigenlijk niets mag en kan onderzoeken?4 Bent u het met ons eens dat dit onderzoek, waarbij de Griekse Ombudsman alleen «klachten
over pushbacks die de politie en kustwacht heeft aangenomen», mag onderzoeken en die
bovendien dateren van voor 2019, geen accuraat beeld van de huidige situatie op gaat
leveren?

Vraag 10

Bent u het eens met Europees Commissaris Johansson die zegt niet te zullen accepteren
dat de Grieken depush backs niet gaan onderzoeken?5 Hoe lang bent u nog bereid te wachten op onderzoek dat hierover uitsluitsel geeft?
Staat u, in het licht hiervan en van de hierboven genoemde ontkenning van uw Griekse
Minister, nog steeds achter uw uitspraak tijdens het commissiedebat van 6 oktober
over de JBZ-raad waarin u zei dat de Grieken de hier serieus naar kijken? Zo ja, waarom?

Vraag 11

Kent u de berichten van de Noorse NGO Aegean Boat Report (ABR) over de door de Griekse
kustwacht uitgevoerde pushbacks op de Middellandse Zee die inmiddels gebruikelijke praktijk zouden zijn?6 Wat is uw reactie hierop? Deelt u de conclusie die op basis van de verschillende
onderzoeken die inmiddels in de media zijn gepubliceerd7, dat pushbacks inmiddels geen incidenten maar gangbare praktijk zijn? Zo nee, hoe komt u tot een
andere conclusie? Hoe gaat u bijdragen aan het beëindigen van deze praktijk?