Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van der Werf over de achterstanden bij de zedenrecherche en de gevolgen daarvan voor de slachtoffers

Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 15 september
2021).

Vraag 1

Bent u bekend met de berichten «In dit land kun je wegkomen met misbruik van kinderen»1 en «Behandeling van slachtoffers zedenzaken is een blamage»2?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u verklaren dat ouders al 21 maanden wachten op de behandeling van een aangifte
van kindermisbruik? Deelt u de mening dat die situatie zowel voor (de ouders van)
het slachtoffer als om nieuwe slachtoffers te voorkomen onacceptabel is? Zo ja, wat
gaat u hieraan doen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Ik kan niet ingaan op een individuele casus. Een zedenmisdrijf kan ingrijpend zijn
voor het slachtoffer en zijn of haar omgeving. Onzekerheid over vragen als «hoe nu
verder, wat betekent dit voor mij, wat gebeurt er met de dader?» kan daarbij voor
extra schade aan het slachtoffer zorgen. Betrokkenen in een zedenzaak hebben recht
op een vlotte en professionele behandeling, op de juiste aandacht en op duidelijkheid.
De politie heeft als norm om 80% van de zedenzaken uiterlijk binnen 6 maanden na aangifte
naar het OM in te sturen. Deze doorlooptijd is door de politie en het OM opgesteld
(ketennorm) en hierin wordt door de politie en het OM nauw samengewerkt.

Dat er langere doorlooptijden zijn, herkent de politie. De laatste jaren is de werkvoorraad
toegenomen. De aanpak van zedenzaken is ook complexer en arbeidsintensiever geworden,
bijvoorbeeld doordat er meer digitale onderzoeksmogelijkheden zijn. De benodigde gespecialiseerde
zedenrechercheurs zijn (door verschillende oorzaken) niet altijd beschikbaar. Op sommige
plekken is bijvoorbeeld sprake van een groot verloop, soms kunnen vacatures moeilijk
gevuld worden of er is sprake van een hoog ziekteverzuim.

Politie en OM werken hard aan het verminderen van de voorraad en het verkorten van
de doorlooptijden. De eerste resultaten hiervan lijken nu zichtbaar te worden. In
het merendeel van de teams is een afname van «oudere» zaken te zien. Het grootste
gedeelte van de aangiftes die langer dan een half jaar in behandeling zijn, is in
eenheid Midden-Nederland. Daar gaat nu een bijstandsteam van 24 rechercheurs aan de
slag.

Ook is de zedenpolitie gestart met een verbeterplan bejegening en doorlooptijden,
waarin naast het op orde krijgen van de capaciteit wordt ingezet op efficiënter werken,
en dat bovendien beter aansluit bij de behoefte van de slachtoffers. Concrete aanpassingen
worden nu doorgevoerd. Dat gaat onder andere over een efficiëntere manier van informeren
van slachtoffers, door middel van een kort informatief gesprek, of door het direct
opnemen van de aangifte.

Door de toekenning van de gelden n.a.v. de motie-Klaver is extra geïnvesteerd in de
uitbreiding van de capaciteit van de zedenteams. Ook zijn binnen de Politieacademie
drie extra docenten aangesteld voor de zedenteams. Hierdoor is het mogelijk geworden
om voortaan vier opleidingen Handelen in Zedenzaken (HZZ) per jaar te organiseren
in plaats van drie. Ook heeft de politie de opleiding HZZ recent nader zeden-specifiek
gemaakt, waardoor de opleidingsduur met ingang van de tweede helft van 2021 is ingekort
van 30 naar 22 weken. De niet-zeden-specifieke onderwerpen zullen voortaan modulair
worden aangeboden. Met ingang van oktober 2020 zijn de opleidingsplekken voor de opleiding
HZZ opgehoogd van 15 deelnemers naar 20 deelnemers. Hierdoor is een versnelling aangebracht
in de opleidingsduur en kunnen meer zedenrechercheurs worden opgeleid.

Vraag 3

Klopt het dat de verdachte sinds het doen van de aangifte niet is verhoord? Zo ja,
hoe strookt die situatie met uw uitspraak: «In geval van acute situaties – bijvoorbeeld
bij kwetsbare slachtoffers – zal politie direct handelen naar bewind van zaken.»3?

Antwoord 3

Zoals uw Kamer weet kan ik niet ingaan op individuele gevallen. Zie verder mijn antwoord
vraag 4.

Vraag 4

Kunt u toelichten op welke wijze de politie prioriteit aanbrengt binnen de aangiften
van zedendelicten?

Antwoord 4

De zedenpolitie geeft, onder gezag van het OM, prioriteit aan zaken waarbij sprake
is van acuut gevaar, risico op herhaling of mogelijke maatschappelijke onrust (bijvoorbeeld
misbruikzaken waarbij kinderen of mensen met een verstandelijke beperking slachtoffer
zijn). Ook is snel handelen van belang om vluchtige sporen veilig te stellen, zoals
een medisch forensisch onderzoek bij een slachtoffer door een arts in het Centrum
Seksueel Geweld. Voor dit laatste geldt een termijn van zeven dagen. Naast de spoedzaken
worden de overige zaken op volgorde van binnenkomst van de aangifte behandeld.

Vraag 5

Klopt het dat de eenheid Midden-Nederland de meeste zaken heeft die al langer dan
zes maanden op afhandeling wachten (namelijk 233)? Wat is daar volgens u de verklaring
voor?

Antwoord 5

Ja. Dit betekent overigens niet dat al deze zaken op de plank liggen: in verschillende
fases wordt hard aan deze zaken gewerkt.

Vraag 6

Kunt u een overzicht geven van de achterstanden bij de verschillende eenheden?

Antwoord 6

Op dit moment zijn in totaal 820 aangiftes langer dan een half jaar in behandeling,
waarvan 233 aangiftes in de eenheid Midden-Nederland. De overige 587 aangiftes zijn
verdeeld over de eenheden.

Vraag 7

Herkent u de uitdagingen in het werven van nieuwe zedenrechercheurs die in het tweede
artikel omschreven worden? Welke maatregelen neemt u om de instroom van zedenrechercheurs
te verhogen?

Antwoord 7

Zoals ik u eerder in de Halfjaarberichten politie heb gemeld is er breed binnen de
politie sprake van capaciteitstekorten en is het streven dat er in 2024–2025 weer
sprake is van een evenwicht tussen de formatie en bezetting.4

De politie werkt hard aan nieuwe en zij-instroom door onder andere verkorte opleidingen,
de inzet van recruiters en het versnellen van de werving- en selectieprocedure. Het
is echter een probleem dat niet van de een op andere dag kan worden opgelost.

Vraag 8

Kunt u deze vragen beantwoorden voor het commissiedebat Kindermisbruik en Seksueel
Geweld van 16 september aanstaande?

Antwoord 8

Ja.