Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Piri over het bericht ‘Marokko neemt wraak op Spanje door migranten door te laten.’

Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 14 juli 2021). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 3422.

Vraag 1

Heeft u kennis genomen van het bericht «Marokko neemt wraak op Spanje door migranten
door te laten»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is volgens uw informatie de huidige situatie in Ceuta? Klopt het dat onder de
groep migranten en asielzoekers veel alleenreizende kinderen zaten en dat een persoon
om het leven is gekomen?

Antwoord 2

Op 17 en 18 mei was er een aanzienlijke instroom (ca. 8.000) van irreguliere migranten
in Ceuta, onder wie ook veel minderjarigen. Dezelfde dagen trokken ook irreguliere
migranten (ongeveer 100) vanuit Marokko naar de Spaanse exclave Melilla. Uit openbare
berichtgeving maakt het kabinet op dat deze gebeurtenissen hebben geleid tot twee
doden en enkele tientallen gewonden. Dat is zeer betreurenswaardig.

Spanje heeft extra leger- en politie-eenheden ingezet in zowel Ceuta als Melilla.
Het grootste deel van de migranten is reeds teruggestuurd naar Marokko op basis van
een bestaand bilateraal verdrag tussen Marokko en Spanje. Verschillende irreguliere
migranten, onder wie circa 800 minderjarigen, verblijven nog in Ceuta.

Vraag 3, 4

Wat vindt u van de vaak uitzichtloze situatie waarin veel migranten en asielzoekers
zich begeven in Ceuta? Wat vindt u er daarnaast van dat het Marokkaanse regime migranten
inzet als pionnen in een politiek spel tussen Marokko en Spanje?

Deelt u de mening dat de rechten van migranten en asielzoekers altijd gerespecteerd
moeten worden? Zo ja, hoe oordeelt u over de mishandelingen die hebben plaats gevonden
aan de grens?

Antwoord 3, 4

Het is duidelijk dat er door de plotselinge, massale instroom van irreguliere migranten
in met name Ceuta een crisissituatie ontstond voor de autoriteiten ter plaatse die
om onmiddellijk optreden vroeg. Uiteraard deelt het kabinet het oordeel dat de rechten
van migranten en asielzoekers te allen tijde gerespecteerd moeten worden, ook in dergelijke
crisissituaties. Het kabinet beschikt niet over eigenstandige informatie over wat
er zich aan de grens heeft afgespeeld, maar mochten zich mishandelingen hebben voorgedaan,
dan verwerpt het kabinet deze wijze van behandeling van irreguliere migranten. Voor
het kabinet staat voorop dat grensbewaking te allen tijde wordt uitgevoerd conform
de geldende EU- en internationale wet- en regelgeving.

Vraag 5

Heeft u naar aanleiding van dit bericht contact gezocht met zowel uw Spaanse als Marokkaanse
ambtsgenoot om uw afkeuring uit te spreken over de verlopen gang van zaken? Zo ja,
wat waren de reacties? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Zowel vanuit de Spaanse overheid als vanuit de EU zijn er contacten op hoog niveau
met de Marokkaanse autoriteiten over de recente instroom. Nederland heeft met Spanje
over de ontwikkelingen gesproken in bredere – reeds geplande – politieke consultaties
op hoog-ambtelijk niveau.

Het kabinet sluit zich aan bij eerdere verklaringen van onder andere EU-commissaris
Johansson en de EU Hoge Vertegenwoordiger Borrell die benadrukt hebben dat Spaanse
grenzen ook Europese grenzen zijn, en hebben opgeroepen tot het verhinderen van ongeregelde
vertrekken, evenals het terugkeren naar effectief grensbeheer. Marokko is een essentiële
partner voor de EU in de samenwerking op het gebied van migratie.

Vraag 6

Welke manieren en mogelijkheden ziet u om asielzoekers en migranten in Ceuta in de
toekomst beter te beschermen? Bent u bereid dit onderwerp in Europees verband aan
te kaarten? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Voor het kabinet staat voorop dat grensbewaking te allen tijde wordt uitgevoerd conform
de geldende EU- en internationale wet- en regelgeving. In verschillende fora wordt
gesproken over de nadere uitwerking van de brede partnerschappen in het kader van
het EU Asiel- en Migratiepact met verschillende landen, waaronder met Marokko. De
Europese Commissie zet in op bestendiging en verdere intensivering van de samenwerking.
Het doel is om zo gezamenlijk grondoorzaken van irreguliere migratie aan te pakken,
instroom van irreguliere migranten te beperken (o.a. door middel van effectief grensbeheer),
migratiemanagement te ondersteunen, mensenhandel en -smokkel tegen te gaan, terugkeer
en re-integratie te bevorderen, en het gebruik van reguliere paden te stimuleren.