Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Gijs van Dijk over het bericht dat de provincie ingrijpt bij een datacenter in Middenmeer (Hollands Kroon)

Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties), mede
namens de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen 21 april 2021).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2241.

Vraag 1

Kent u het artikel «Provincie grijpt in bij datacenter»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u het ermee eens dat de rechtszaak tussen de provincie Noord-Holland en de gemeente
Hollands Kroon, over wie het bevoegd gezag is bij het plaatsen van megagebouwen zoals
datacenters, geen fraai beeld oplevert voor inwoners?

Antwoord 2

Het heeft altijd de voorkeur dat overheden in goed onderling overleg tot een gezamenlijk
inzicht komen. De provincie Noord-Holland en de gemeente Hollands Kroon zijn in overleg,
er is vooralsnog geen sprake van een rechtszaak. Het college van gedeputeerde staten
van de provincie Noord-Holland (GS) stelt zich op het standpunt dat zij bevoegd gezag
is.

Vraag 3

Bent u het daarom mee eens dat u als bewindspersoon dit sluimerende probleem al eerder
had moeten signaleren en in deze kwestie ook eerder had moeten optreden om zo te voorkomen
dat dit conflict in de rechtszaal wordt uitgevochten?

Antwoord 3

Nee. De aanwijzing van het bevoegd gezag is geregeld in het Besluit omgevingsrecht.
Indien hierover een conflict ontstaat is het uiteindelijk aan de rechter om hier een
oordeel over te vellen.

Vraag 4

Bent u het, los van deze casus in Hollands Kroon, ermee eens dat het verstandig is
dat bij dit soort grootschalige bouwprojecten het Rijk of de provincie aan zet is
om te bepalen of deze megagebouwen gebouwd kunnen worden?

Antwoord 4

In dit antwoord maak ik onderscheid tussen het bevoegd gezag voor de milieuvergunning
(vraag 3) en de keuze over op welke locaties datacentra toegestaan kunnen worden.
Dit laatste is een ruimtelijke afweging, die van oudsher primair ligt bij de gemeente.

Het is wel mogelijk dat provincie of Rijk vanwege provinciale of nationale belangen
nadere kaders stellen aan deze gemeentelijke ruimtelijke afweging.

Vraag 5

Maakt u zich ook zorgen dat de komst van deze datacenters, maar ook distributiecentra,
het landschap in onbebouwde gebieden stevig aantast?

Antwoord 5

In de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is afgesproken dat hyperscale datacenters zich
bij voorkeur aan de randen van Nederland vestigen zoals op de bestaande locaties Eemshaven
en Middenmeer. In de NOVI kondig ik ook aan dat het Rijk beoogt om met medeoverheden
via de Omgevingsagenda’s selectieve groei voor datacenters uit te werken. In de Metropool
Regio Amsterdam (MRA) maak ik de integrale afweging voor het 4e connectiviteitscluster
in het kader van de Verstedelijkingsstrategie MRA.

Voor distributiecentra zet de NOVI in op actieve clustering van (grootschalige) logistieke
functies langs (inter)nationale corridors op logistieke knooppunten langs deze corridors.
Dit beperkt de invloed van verspreide locaties op het landschap en extra mobiliteit
en versterkt het logistieke systeem en onze economie.

Vraag 6

Vindt u het ook van belang dat datacenters, maar ook distributiecentra en andere vormen
van verdozing, beter ingepast dienen te worden in het landschap?

Antwoord 6

Ja, zie het antwoord op vraag 5. Dit onderwerp zal vanaf 2022 ook aan de orde komen
in de (tweejaarlijkse) monitor voor NOVI en eind 2024 in de (vierjaarlijkse) evaluatie.

Vraag 7

Aangezien de verdozing niet alleen in de Noordkop speelt, maar ook in andere delen
van Noord-Holland en bijvoorbeeld ook in Limburg of in Noord-Brabant, bent u bereid
landelijke regels op te stellen voor het bouwen van datacenters en distributiecentra
zodat deze gebouwen beter worden ingepast in het landschap?

Antwoord 7

Dat is wat mij betreft nu niet aan de orde. Een eerste stap is om met medeoverheden
het vestigingsbeleid voor deze bedrijven uit te werken, te monitoren en te evalueren.
Het eventueel overwegen van nadere regels is pas daarna aan de orde.