Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Lodders over het artikel ‘Deurwaarders even niet langs bij gedupeerden toeslagen’

Antwoord van Staatssecretaris Van Huffelen (Financiën – Toeslagen en Douane) (ontvangen
8 april 2021).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Deurwaarders even niet langs bij gedupeerden toeslagen»
in de Telegraaf van 10 maart 2021?1

Antwoord 1

Ja, daarmee ben ik bekend.

Vraag 2

Klopt het dat de beroepsorganisatie van gerechtsdeurwaarders afspraken heeft gemaakt
met de Belastingdienst over het «delen van informatie» waarmee verhinderd moet worden
dat schuldeisers de 30.000 euro schadevergoeding (voor gedupeerde ouders in de toeslagenaffaire)
op kunnen eisen zodra ouders dit bedrag van de overheid hebben gekregen?

Antwoord 2

Dat klopt. Om de «pauzeknop» op basis van artikel 49i van de Awir, naar aanleiding
van het amendement Lodders/Van Weyenberg2, te kunnen effectueren wordt voor iedereen die zich voor 15 februari3 heeft aangemeld bij UHT en voor hun toeslagpartners. Om dit te kunnen doen zijn de
gegevens van deze personen gedeeld met de Stichting Netwerk Gerechtsdeurwaarders (SNG).
SNG heeft haar module Verwijsindex Schuldhulpverlening (VISH) ingericht zodat de gerechtsdeurwaarder
bij de voorbereiding van een ambtshandeling een signaal krijgt indien het dossier
van een gedupeerde ouders betreft. De gerechtsdeurwaarder zal dan contact opnemen
met zijn opdrachtgever, de schuldeiser, en met de gedupeerde ouder. Het is aan de
schuldeiser om te besluiten wat hij/zij wil. De uitwinning van de schuld is niet mogelijk
onder het moratorium, maar alle andere acties kunnen nodig zijn volgens de schuldeiser
om de schuld te laten erkennen en zijn rechten veilig te stellen.

De gerechtsdeurwaarders zijn een belangrijke ketenpartner in dit dossier en zij zijn
in staat geweest op zeer korte termijn te handelen. Zij hebben zich aldus bereid verklaard
en getoond om een belangrijke rol te spelen in de afwikkeling van deze toeslagenaffaire,
waar ik ze erkentelijk voor ben.

Vraag 3, 4

Bent u bekend met de berichtgeving dat gerechtsdeurwaarders nog steeds doorbehandelen,
dagvaarden en vonnis halen bij gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslagaffaire?
Wat vindt u hiervan?

Is de onder vraag 3 benoemde werkwijze wat u betreft in overeenstemming met de intentie
die in het bovengenoemde artikel wordt geduid? Zo nee, wat gaat u hier op korte termijn
aan doen om ouders duidelijkheid te geven en vooral de noodzakelijke «rust» te bieden
die beoogd is met het moratorium en de beoogde pauzeknop in het amendement Lodders/Van
Weyenberg4 in de op 3 maart 2021 door de Eerste Kamer aangenomen Incidentele suppletoire begroting
Financiën 2021 inzake Herstel Toeslagen?

Antwoord 3, 4

Dit heb ik inderdaad begrepen. Dat is onwenselijk voor de ouder. Het doel van het
moratorium is om rust en ruimte te creëren, zodat in de afkoelingsperiode een passende
oplossing kan worden gevonden voor de schulden van gedupeerden en voor hun schuldeisers.
Het moratorium zorgt ervoor dat de schuldeiser tijdelijk zijn verhaalsmogelijkheden
niet kan inzetten richting de ouder en zijn of haar toeslagpartner.

Het moratorium is echter geen allesomvattende oplossing om alle invorderingsactiviteiten
van alle schuldeisers tegen te houden. Het moratorium voorkomt gedwongen executie.
Voordat een schuld in dat stadium is, is er al een lang proces aan vooraf gegaan.

Dat proces wordt door het moratorium niet stil gelegd. Dat kan betekenen dat schuldeisers
bijvoorbeeld betalingsherinneringen sturen. Ook kan een schuldeiser er toe over gaan
naar de rechter te gaan, om zo erkenning van de schuld door de rechter te krijgen.
Daartoe kan de schuldeiser dus ook opdracht geven aan een deurwaarder om een dossier
door te behandelen, eventueel over te gaan tot een dagvaarding van een ouder en vonnis
te halen. Dit zijn allemaal voorbereidende handelingen die een schuldeiser mag laten
doorgaan.

De deurwaarder kan de schuldeiser meegeven dat een ouder onder het moratorium valt
en de uitwinning van de schuld tijdelijk niet mogelijk is, waardoor de ouder in deze
fase beschermd is. De verwachting is dat de meeste schuldeisers hun invorderingsactiviteiten
zullen staken. De KBvG heeft mij gemeld dat dit in de meeste situaties inderdaad het
geval is.

Om ook schuldeisers mee te nemen in het proces, werken wij, naast het delen van de
gegevens aan de SNG, aan het informeren van zowel ouders als schuldeisers over hun
handelingsperspectieven. Gedupeerden krijgen binnenkort een brief met een code die
ze kunnen overleggen aan hun schuldeisers, zodat zij kunnen verifiëren dat de ouder
inderdaad gedupeerde is en er gewerkt wordt aan een oplossing voor de schuld. Ook
zullen ouders meer informatie krijgen over het moratorium en wat dat voor hen kan
betekenen. Om ook schuldeisers voldoende informatie te geven, is er op 10 maart een
nieuwe website live gegaan met informatie die specifiek is gericht op schuldeisers.

Daarnaast werken we hard aan een oplossing om zo snel mogelijk en voor zoveel mogelijk
ouders en schuldeisers de schuldensituatie op te lossen. Hierover informeer ik u in
de Voortgangsrapportage die ik tegelijk met de beantwoording van deze vragen naar
uw Kamer stuur.

Vraag 5

Klopt het dat met het «vonnis halen» bedoeld wordt dat een rechter vaststelt dat de
schuldeiser de vordering heeft en dat de ouder in verzuim is met betalen en daarmee
de vordering in principe opeisbaar en inbaar is? Klopt het dat met het moratorium
zoals door het amendement Lodders/Van Weyenberg5 in de Wet Awir is vastgelegd de rechter niet zal meewerken en de gerechtsdeurwaarder
geen beslag zal leggen en deze procedure zal stoppen? Zo ja, kunt u in overleg met
de beroepsorganisatie van gerechtsdeurwaarders aanvullende afspraken maken om deze
situatie voor ouders te verduidelijken en deze handelingen tijdens de duur van het
moratorium te voorkomen? Zo nee, kunt u toelichten wat er misgaat en wat er nodig
is om het moratorium wel te laten werken?

Antwoord 5

De eerste stelling is juist. Wat betreft de tweede stelling moet onderscheid gemaakt
worden tussen de verschillende beslagen die bestaan: het leggen van conservatoir of
executoriaal beslag. Conservatoir of bewarend beslag zorgt ervoor dat wanneer een
schuldenaar een goed, bijvoorbeeld zijn auto, wil verkopen, terwijl hij/zij schulden
heeft, de opbrengst van de verkoop tijdelijk wordt vastgezet. De schuldeiser kan dan
door de rechter vast laten stellen dat hij als schuldeiser inderdaad een rechtmatige
vordering heeft op de schuldenaar. Wanneer de schuldenaar vervolgens niet betaalt,
kan normaal gesproken de schuldeiser het conservatoir beslag om laten zetten in executoriaal
beslag waarmee de opbrengst van de verkoop van de auto naar de schuldeiser gaat. Het
moratorium regelt nu dat tijdelijk de uitvoering van het executoriaal beslag niet
mogelijk is.

Een deurwaarder handelt altijd in opdracht van een schuldeiser. De deurwaarder zal
nadat uit VISH blijkt dat een schuldenaar geregistreerd staat als gedupeerde ouder
en het moratorium tijdelijk van toepassing is, contact opnemen met zijn opdrachtgever,
de schuldeiser, en overleggen wat deze wil.

Zoals ook bij de beantwoording van de vragen 3 en 4 aangegeven, zijn alle handelingen
voor de uitwinning van het beslag mogelijk. Daarbij kan het variëren van conservatoir
beslag om de positie van de schuldeiser te beschermen, tot een vonnis dat de schuld
bestaat. De rechter zal de schuldeiser geen toestemming geven om het beslag daadwerkelijk
te executeren. Daarmee wordt de positie van de gedupeerde ouder beschermd en kan in
gezamenlijkheid aan een oplossing voor de schuld worden gewerkt,

De Koninklijke Beroepsorganisaties van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) heeft uitgebreide
voorlichting over het moratorium aan haar leden gegeven. Een gerechtsdeurwaarder blijft
echter afhankelijk van de opdracht van de schuldeiser en kan en mag niet zelf besluiten
om een bepaalde handeling niet te verrichten. Ik werk hard aan een totaaloplossing
voor de schulden van de gedupeerde ouders en zal uw Kamer daar bij de volgende voortgangsrapportage
over informeren. Deze oplossing is ook van belang voor de deurwaarders, omdat zij
dan hun opdrachtgevers daarop kunnen wijzen en zo de schuld kunnen afhandelen, zodat
zowel de ouder als de schuldeiser het kunnen afsluiten.

Vraag 6

Kunt u toelichten of het overleg over aanpak schulden al is afgerond en wat hiervan
de uitkomst is? Zo nee, kunt u een inschatting geven op welke termijn u de Kamer over
de afwikkeling van schulden kan informeren?

Antwoord 6

Hier ga ik op in, in de zesde Voortgangsrapportage kinderopvangtoeslag die ik tegelijk
met de beantwoording van deze vragen naar uw Kamer stuur.