Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Wassenberg over financiële hulp voor wildopvangcentra en de kosten die dierenambulances en vogelopvangcentra maken als gevolg van vogelgriepuitbraken

Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen 29 maart
2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 1842.

Vraag 1

Kunt u zich herinneren dat de Kamer u middels een motie heeft verzocht om in samenwerking
met gemeenten, provincies en andere stakeholders een uniforme landelijke richtlijn
te ontwikkelen voor vergoedingen aan lokale en regionale wildopvangcentra?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u zich herinneren dat u geen landelijke richtlijn heeft ontwikkeld vanwege de
grote variatie aan opvangcentra en hun financiële behoeften, en dat u in plaats daarvan
gemeenten en provincies heeft aangemoedigd in gesprek te gaan met lokale wildopvangcentra
over welke hulp zij nodig hebben?2

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

Welke concrete resultaten zijn uit deze gesprekken gekomen?

Antwoord 3

Het is mij bekend dat enkele provincies vorig jaar steun hebben toegezegd aan de opvang
en het vervoer van gewonde wilde dieren. De provincie Noord-Holland helpt opvangcentra
voor wilde dieren door een adviseur in te zetten bij het opstellen van formats voor
wettelijk verplichte protocollen en door de opvangcentra te ondersteunen in hun communicatie
middels een subsidieregeling. Ook de provincie Utrecht ondersteunt opvangcentra en
dierenambulances. De aanpak is gericht op professionalisering van de organisaties,
met bijvoorbeeld cursussen (werven en vasthouden van vrijwilligers en fondsenwerving)
voor medewerkers/vrijwilligers. Na het gebruik van de cursusmogelijkheid kunnen er
vouchers worden aangevraagd voor bijvoorbeeld verbeteringen aan de dierenambulance
of het dierenopvangcentrum. Ook de provincie Limburg heeft het afgelopen jaar dierenambulances
en -opvangcentra financieel ondersteund waar het gaat om de opvang van wilde dieren.

Vraag 4

Kunt u een overzicht geven van de provincies en gemeenten die wildopvangcentra financieel
bijstaan en kunt u een overzicht geven van de provincies en gemeenten die dit tot
nu toe hebben geweigerd?

Antwoord 4

Het ministerie beschikt niet over deze gegevens.

Vraag 5

Wat doet u voor wildopvangcentra die tot nu toe nul op het rekest hebben gekregen
van hun provincie of gemeente?

Antwoord 5

Zoals in de brief aan uw Kamer van 28 juni 2020 (Kamerstuk 33 576, nr. 196) wordt toegelicht werkt het ministerie, samen met de opvangcentra, de dierencoalitie
en een aantal provincies aan een aantal acties met als insteek om een betere en duidelijke
basis te bieden op grond waarvan de opvangcentra hun activiteiten kunnen uitvoeren.
Het is de verwachting dat deze acties, die het lid Wassenberg in de vragen 6, 7 en
8 benoemt, zullen bijdragen aan de verbetering van opvang van wilde dieren en meer
duidelijkheid zullen scheppen voor de opvangcentra.

Vraag 6

Wanneer verwacht u de aanvulling op de zienswijze «Zorgplicht natuurlijk gewogen»
over wildopvang van de Raad voor de Dieraangelegenheden naar de Kamer te kunnen sturen?3

Antwoord 6

De zienswijze van de RDA zal in het tweede kwartaal van 2021 gereed zijn en naar uw
Kamer worden gestuurd.

Vraag 7

Hoe ver bent u met de aanpassing van de Beleidsregels kwaliteit opvang diersoorten
en het bijbehorende Protocol?

Antwoord 7

Het ministerie heeft de wensen van de opvangcentra en gemeenten geïnventariseerd en
is nu samen met een aantal gemeenten, opvangcentra en de dierencoalitie de beleidsregels
vorm aan het geven. Dit vraagt om zorgvuldigheid en overleg met alle partijen, dat
kost tijd. Het streven is om dit eind van dit jaar af te ronden.

Vraag 8

Hoe ver zijn de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD),
de opvanglocaties en andere stakeholders met het voorstel voor het maken van een uitzondering
voor opvangcentra voor het onder voorwaarden uitvoeren van enkele veterinaire handelingen?

Antwoord 8

Op 27 augustus is het genoemde voorstel door het Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit ontvangen. Met de opvangcentra, de KNMvD, enkele dierenartsen op
eigen titel en het ministerie is hier eind vorig jaar overleg over gevoerd. Momenteel
wordt naar aanleiding van dit voorstel een verdiepingsslag gemaakt om de behoefte
van de opvanglocaties met betrekking tot het uitvoeren van veterinaire handelingen
nog scherper in beeld te krijgen. De KNMvD is momenteel bezig hiervoor een enquête
uit te zetten onder opvanglocaties en dierenartsen. Dit biedt de mogelijkheid om een
gewogen en onderbouwd besluit te nemen over de voor- en nadelen van een dergelijke
uitzondering voor opvangcentra. Over de uitkomsten van deze enquête vindt naar verwachting
in april overleg plaats.

Vraag 9

Is het u bekend dat Vogelopvang de Fugelspits, samen met het Fryske Gea en terreinbeheerders,
de afgelopen tijd alleen al in de regio Noordoost Friesland zo’n 7.000 met vogelgriep
besmette vogels heeft opgevangen, uit hun lijden heeft verlost of dood uit de natuur
heeft gehaald?

Antwoord 9

Ja.

Vraag 10

Is het u bekend dat Vogelopvang de Fugelspits ondanks al deze extra werkzaamheden
nog geen enkele gemeente bereid heeft gevonden financiële compensatie te bieden voor
de door hen gemaakte kosten?

Antwoord 10

Dat is mij niet bekend.

Vraag 11

Erkent u dat vogelopvangcentra door alle meldingen van met vogelgriep besmette vogels
veel extra kosten moeten maken voor onder andere beschermingsmiddelen en dierenartskosten
voor bijvoorbeeld euthanasie, maar hiervoor vaak niet worden gecompenseerd en daardoor
volledig afhankelijk zijn van particuliere donoren?

Antwoord 11

Dat erken ik.

Vraag 12

Vindt u dat rechtvaardig, gezien de belangrijke bijdrage die de opvangcentra leveren
aan het welzijn van wilde vogels, maar ook aan het voorkomen van de verdere verspreiding
van de vogelgriep?

Antwoord 12

Opvangcentra van wilde dieren voorzien in een maatschappelijke behoefte om voor gewonde
of zieke dieren te zorgen. Het is heel vervelend dat zij door een dergelijke uitbraak
extra kosten moeten maken. Op dit moment is het zo geregeld dat de financiering van
de activiteiten van de opvangcentra lokaal moet worden geregeld. Desondanks ben ik
voornemens een eenmalige subsidie toe te kennen om een deel van de kosten voor de
zorg voor vogels met vogelgriep te vergoeden (zie ook het antwoord op vraag 13).

Het is een gegeven dat vogelgriep met wilde vogels naar Nederland komt en circuleert
onder wilde vogels. Het weghalen van zieke wilde vogels door opvangcentra wordt niet
gedaan in het kader van de bestrijding van aviaire influenza. Het is namelijk niet
waarschijnlijk dat zieke wilde vogels een grote rol spelen in de verspreiding van
vogelgriep. Juist zieke vogels blijven op een bepaalde locatie en verplaatsen zich
niet meer of minder. Opvangcentra hebben dan ook geen rol als het gaat over maatregelen
die genomen worden in het kader van de preventie en bestrijding van vogelgriep.

Vraag 13

Klopt het dat u heeft toegezegd 50% van de kosten die wildopvangcentra en dierenambulances
hebben gemaakt vanwege de vogelgriep te vergoeden en is dit een eenmalig besluit of
wordt dit een regeling met een structureel karakter? Geldt dit ook voor kosten die
worden gemaakt vanwege andere aangifteplichtige ziekten, zoals pseudo-vogelpest, papegaaienziekte
en botulisme?

Antwoord 13

Het klopt dat ik voornemens ben om een subsidie te verlenen aan dierenhulporganisaties.
Deze voorgenomen subsidie is niet in het kader van preventie en bestrijding van aangifteplichtige
ziekte, aangezien zoals ik in mijn antwoord op vraag 12 heb aangegeven de activiteiten
van de opvangcentra en dierenambulances in deze situatie niet gericht zijn op de preventie
en bestrijding van vogelgriep.

Het zal gaan om een eenmalige subsidie, omdat de afgelopen periode door vogelgriep
een uitzonderlijk hoeveelheid aantal zieke vogels werd gevonden. De dierenhulporganisaties
hebben toen hogere kosten gemaakt voor de zorg voor de vogels met vogelgriep. Niet
eerder werden er in een korte periode zoveel zieke wilde vogels gevonden. Daarnaast
waren ook de kosten voor beschermingsmaterialen duurder, door de schaarste die ontstaan
was door corona.

Het betreft een uitzonderlijke situatie die door de uitzonderlijke omstandigheden
geen precedent vormt voor alle wilde dieren met een aangifteplichtige ziekte.

Vraag 14

Waar verwacht u dat wildopvangcentra en dierenambulances het geld vandaan halen om
de overige 50% van de kosten te financieren en bent u bereid de volledige kosten van
vogelgriep gerelateerde activiteiten van de vogelopvangcentra te laten dekken door
het Rijk? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 14

Gezien de uitzonderlijke situatie zoals beschreven in mijn antwoord op vraag 13 heb
ik besloten de organisaties tegemoet te komen in een deel van de kosten. Vooruitlopend
op de zienswijze en mijn besluit over de zorgplicht voor wilde dieren heb ik hiertoe
besloten. Op basis van het RDA-advies zullen Rijk, provincies en gemeenten zich beraden
over het ontwikkelen van aanvullend beleid voor de toekomst.

Vraag 15

Bent u bereid om te investeren in maatregelen die kunnen voorkomen dat het bij een
volgende vogelgriepuitbraak opnieuw misgaat, zoals het opstellen van protocollen voor
organisaties en beroepsgroepen die met in het wild levende dieren te maken hebben,
duidelijke informatievoorziening voor gemeenten, provincies, waterschappen, politie
en dierenhulporganisaties, en een duidelijk overzicht van taken en verantwoordelijkheden
en een inbedding van deze structuren in de veiligheidsregio’s?

Antwoord 15

Iedere dierziekte-uitbraak is uniek. Bij de eerste uitbraak is het vaak nog niet duidelijk
hoe het verloop van deze specifieke variant zal zijn en dat zal altijd in enige mate
een aanpassing vragen. Zoals na elke dierziekte-uitbraak zal ik lering trekken uit
het verloop van de crisis en waar nodig de processen aanpassen. Ik ben voornemens
om ten aanzien van de grote hoeveelheid zieke wilde vogels met andere overheden, uitvoerende
diensten en andere organisaties die met wilde dieren in contact komen te bespreken
wat er nodig is mocht dit weer voorkomen.

Vraag 16

Kunt u deze vragen één voor één en binnen de gebruikelijke termijn beantwoorden?

Antwoord 16

Ja.