Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Groothuizen, Bergkamp en Diertens over aanwijzing ex artikel 34, eerste lid, Wet publieke gezondheid

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 18 maart
2021).

Vraag 1

Waarom heeft u op 25 januari 2021 het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG)
aangewezen als locatie waar Covid-19-patiënten gedwongen kunnen worden geïsoleerd?
Klopt het dat het gaat om de locatie Beatrixoord in Haren? Waarom is deze aanwijzing
niet eerder gedaan? Wat was voor u de reden die keuze nu te maken? Waarom is de keuze
gevallen op het UMCG? Hoeveel patiënten kan het UMCG maximaal opnemen?

Antwoord 1

Op basis van artikel 31 van de Wet publieke gezondheid (Wpg) kan door de voorzitter
van de veiligheidsregio een beschikking tot verplichte isolatie worden opgelegd aan
een persoon waarvan vermoed wordt of is vastgesteld besmet te zijn met een A-ziekte
en die niet mee wil werken aan isolatie, in een daarvoor aangewezen (deel van een)
ziekenhuis. In artikel 34 Wpg is bepaald dat isolatie plaatsvindt in een gesloten
deel van een ziekenhuis dat is aangewezen door de Minister. Voor covid-19 was nog
geen ziekenhuis aangewezen. In overleg met het UMCG en RIVM is gekozen voor de locatie
Beatrixoord, omdat deze locatie ook al is aangewezen als locatie bij een verplichte
isolatie bij tuberculose patiënten. Mijn besluit tot het aanwijzen van het UMCG had
eerder plaats moeten vinden, maar is ten onrechte blijven liggen. Met dit besluit
wordt alsnog de formele situatie geregeld dat er een ziekenhuis is aangewezen op het
moment dat een voorzitter van de veiligheidsregio een verplichte isolatie beschikking
oplegt. Met het UMCG is besproken dat het om maximaal vijf patiënten zal gaan.

Vraag 2

Hoe vaak is er door de voorzitters van de veiligheidsregio’s tot nu toe gebruik gemaakt
van artikel 31 van de Wet publieke gezondheid (Wpg) om een Covid-19 patiënt te isoleren?
Hoe vaak is door de officier van justitie een verzoek tot machtiging tot voortzetting
van de isolatie gedaan? Hoe heeft de rechter daarover beschikt?

Antwoord 2

Dergelijke cijfers worden niet centraal geregistreerd. Uit navraag via het Veiligheidsberaad
is gebleken dat er door twee regio’s in totaal zes keer een beroep is gedaan op art.
31 van de Wet publieke gezondheid. In vijf gevallen is de beschikking tot isolatie
de dag volgend op de beschikking, weer opgeheven. Door het Openbaar Ministerie is
er, voor zover bekend, éénmaal een verzoek tot machtiging tot voortzetting van de
isolatie ingediend bij de rechtbank. Dit verzoek is afgewezen door de rechter, hetgeen
ook door de Officier van Justitie werd verzocht.

In zijn algemeenheid wil ik opmerken dat het niet aan mij is als Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport om in te gaan op individuele gevallen.

Vraag 3

Verwacht u dat er in de (nabije) toekomst vaker van deze bevoegdheid gebruik gemaakt
zal worden? Zo ja, waarom en wat is uw inschatting over de frequentie waarop van deze
maatregel gebruik zal worden gemaakt?

Antwoord 3

Het is aan de voorzitter van de veiligheidsregio om te besluiten of hij gebruik zal
maken van deze bevoegdheid. Ik kan derhalve geen uitspraken doen over de inzet van
deze bevoegdheid door de voorzitters van de veiligheidsregio’s. In algemene zin kan
ik opmerken dat er voldaan moet worden aan strikte voorwaarden, voordat kan worden
overgegaan tot het opleggen van een beschikking tot isolatieverplichting in een ziekenhuis.
In artikel 31 Wpg is bepaald dat er sprake moet zijn van ernstig gevaar voor de volksgezondheid
door verspreiding van de infectieziekte. Ten tweede kan dit gevaar niet op een andere
wijze effectief worden afgewend en tot slot moet de betrokkene niet tot vrijwillige
opneming ter isolatie bereid zijn. Voordat een voorzitter een beschikking kan opleggen,
zal de GGD positief over de isolatie moeten adviseren. Tevens moet overleg plaatsvinden
met het RIVM en het UMCG. De beschikking zal vervolgens ook aan de Officier van Justitie
moeten worden voorgelegd en door de rechter moeten worden bekrachtigd.

Vraag 4

Hoe verhoudt gedwongen isolatie onder de Wet politiegegevens (Wpg) zich tot de Wet
zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten?

Antwoord 4

Ik ga er vanuit dat de verwijzing naar de Wet politiegegevens een verschrijving is
en de Wet publieke gezondheid wordt bedoeld. Artikel 31 Wpg geeft de voorzitter van
de veiligheidsregio een bevoegdheid om iemand in isolatie op te laten nemen als iemand
is geïnfecteerd met een A-infectieziekte. De burgemeester heeft een vergelijkbare
bevoegdheid bij een B-ziekte. Het doel is om te voorkomen dat de infectie zich verspreidt.

De Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten is
gericht op de toepassing van dwang in de zorg bij specifieke doelgroepen: mensen met
een psychogeriatrische aandoening/een verstandelijke beperking en onvrijwillige zorg
bij mensen met een psychische stoornis (met gedrag dat ernstig nadeel (gevaar) veroorzaakt
voor henzelf of voor anderen). Doel van deze wetten is om hun rechten te beschermen
en onnodige dwang te voorkomen.

Het doel van de wetten en daarmee ook de omstandigheden waaronder de bevoegdheid kan
worden toegepast zijn verschillend.

Vraag 5

Brengt de gedwongen isolatie extra werk met zich mee voor het medisch personeel in
het UMCG? Zo ja, zijn zij hierop voorbereid? Is er genoeg capaciteit in het ziekenhuis
om deze extra werklast te kunnen dragen? Zo nee, hoe gaat u ervoor zorgen dat deze
extra taak niet ten koste gaat van de reguliere zorg die het ziekenhuis levert?

Antwoord 5

Met het UMCG zijn afspraken gemaakt over het voorbereiden van het zorgpersoneel op
behandeling van covid-patiënten in gedwongen isolatie. De benodigde extra capaciteit
die nodig is voor de behandeling van deze patiënten brengt geen extra werk met zich
mee maar is beperkt aangezien maximaal vijf patiënten gedwongen kunnen worden opgenomen.

Vraag 6

Hoe gaat de gedwongen isolatie worden gehandhaafd? Zal deze taak bij de politie komen
te liggen? Is er genoeg capaciteit voor het handhaven van gedwongen isolatie?

Antwoord 6

In algemene zin kan ik opmerken dat de gedwongen opname van deze personen plaatsvindt
op de gesloten afdeling van het Beatrixoord. Ingevolge de huidige Wpg kan overtreding
van de verplichte isolatie slechts strafrechtelijk worden gehandhaafd, waarover de
Officier van Justitie beslist. Het opleggen van deze maatregel is overigens met veel
waarborgen omgeven en wordt terughoudend toegepast binnen de bestaande handhavingscapaciteit.

Vraag 7

Hoe vaak is door voorzitters van de veiligheidsregio’s gebruik gemaakt van de maatregel
van quarantaine als bedoeld in artikel 35 van de Wpg? Hoe vaak is door de officier
van justitie een verzoek tot machtiging tot voortzetting van de quarantaine gedaan?
Hoe heeft de rechter daarover beschikt?

Antwoord 7

Uit navraag via het Veiligheidsberaad is gebleken dat door geen enkele regio gebruik
is gemaakt van art. 35 van de Wet publieke gezondheid. Tevens zijn er voor zover bekend
door het Openbaar Ministerie geen verzoeken tot machtiging tot voortzetting van de
quarantaine gedaan.

In zijn algemeenheid wil ik opmerken dat het niet aan mij is als Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport om in te gaan op individuele gevallen.

Vraag 8

Herinnert u zich uw brief van 20 januari 2021, waarin u twee opties uiteenzette over
een aangepaste quarantaineregeling?1

Antwoord 8

Ja.

Vraag 9

Wat is de stand van zaken met betrekking tot deze uitwerking? Op welke wijze voorziet
u bij de uitwerking van optie 1 (algemene quarantaineplicht) in individuele rechtsbescherming?
Op welke wijze geeft u bij de uitwerking van optie 2 (quarantaineplicht bij beschikking)
invulling aan de rechtsbescherming? Hoe waarborgt u dat een eventueel bezwaar en/of
beroep niet eerst wordt behandeld, nadat de quarantainetijd al is verstreken?

Antwoord 9

In de bedoelde brief aan de Tweede Kamer zijn twee opties genoemd, de algemene quarantaineplicht
en de quarantaineplicht bij beschikking. Omdat de algemene quarantaineplicht een redelijk
zwaar middel is nu veel personen zich houden aan de maatregelen, is besloten om eerst
de individuele quarantaineplicht (optie2, als meest proportioneel, voor positief geteste personen uit te werken. U bent hierover
geïnformeerd bij brief van 3 februari jl. In mijn brief aan de Tweede Kamer van 23 februari
jl. is nu eerst een quarantaineplicht voor reizigers uit hoog risicolanden aangekondigd.
Er wordt momenteel een spoedwetvoorstel voorbereid om de quarantaineverplichting voor
reizigers uit hoog risicogebieden mogelijk te maken. We verwachten de Tweede Kamer
in de volgende brief meer in detail te kunnen informeren over dit traject en kunnen
u dan ook informeren hoe invulling zal worden gegeven aan de rechtsbescherming.

Vraag 10

Kunt u deze vragen zo spoedig mogelijk beantwoorden?

Antwoord 10

Daar heb ik mij voor ingezet, maar dit is helaas niet gelukt.