Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Peters over "BKR registratie bij de start van schuldhulpverlening"

Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen 22 januari
2021).

Vraag 1

Kunt u bevestigen dat in het Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening is geregeld
dat de beslissing om schuldhulpverlening te geven, vanaf 1 januari 2021 gemeld moet
worden bij de BKR en dat de registratie vervolgens 5 jaar blijft staan?1

Antwoord 1

Het artikel in Binnenlands Bestuur, waarnaar vraag 1 verwijst, uit zorgen over de
registratie van mensen die schuldhulp krijgen bij de Stichting BKR (Bureau Krediet
Registratie). Registratie bij het BKR beschermt mensen tegen problematische schulden,
maar het dilemma is dat de registratie ook de stap om hulp bij schulden te vragen
of te accepteren zou kunnen vergroten. Ik begrijp het dilemma, maar laat het belang
om schulden te voorkomen zwaarder wegen. Ik zal actief volgen in hoeverre de registratie
bij het BKR een belemmering vormt voor hulpverlening. Met de beantwoording van deze
vragen hoop ik die zorgen weg te kunnen nemen.

De wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, die vanaf 1 januari 2021
geldt, geeft het kader en de voorwaarden voor de zorgvuldige gegevensuitwisseling
tussen alle organisaties die nodig zijn om problematische schulden op te lossen.2 Schuldhulpverleners en kredietverstrekkers werken samen om problematische schulden
op te lossen en nieuwe schulden te voorkomen. De registratie bij het BKR is in het
belang van mensen die schuldhulp krijgen, omdat het hen beschermt tegen bijvoorbeeld
persoonlijke leningen, creditcards of telefoonkredieten, die niet passen bij hun budget.
Met een registratie bij het BKR blijft geld lenen in principe mogelijk. Kredietverstrekkers,
cliënten en schuldhulpverleners bekijken alleen extra goed wat verantwoord is. Schuldhulpverleners
gebruiken informatie van het BKR ook om overzicht te krijgen over betalingsachterstanden
van de cliënt en vervolgens met de betrokken schuldeisers afspraken te maken over
het oplossen van de schulden.

Het BKR zorgt voor de gegevensuitwisseling op basis van convenantafspraken met de
NVVK (branchevereniging voor schuldhulpverlening, sociaal bankieren en bewindvoering).
Het Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening voorziet vanaf 1 januari 2021 in het
juridisch kader. De registratie wordt gebaseerd op de AVG-grondslag «wettelijke verplichting».

BKR en NVVK spreken zelf af welke bewaartermijnen nodig zijn voor het voorkomen van
schulden en recidive (opnieuw schulden krijgen). Zij kunnen het beste bepalen welke
bewaartermijn nodig is gelet op het doel van de registratie (schulden voorkomen en
oplossen). Het Ministerie van SZW wordt op de hoogte gehouden en ondersteunt zo nodig.

Vraag 2

Moet hieruit de conclusie worden getrokken dat al bij de start van een schuldhulpverleningstraject
en ook als het alleen om budgetcoaching gaat, er een BKR-registratie zou moeten plaatsvinden?
Zo ja, kunt u aangeven wat het doel van deze maatregel is?

Antwoord 2

Het Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening regelt dat schuldhulpverleners aan kredietverstrekkers
melden wie schuldhulpverlening ontvangt. De beschikking, die burgers toegang geeft
tot hulp en ook het plan van aanpak schuldhulpverlening bevat, is gekozen voor de
registratie. Dat wil zeggen dat zodra de beschikking is afgegeven de cliënt wordt
geregistreerd bij BKR. Het plan van aanpak kan verschillende vormen van hulp bevatten,
zoals budgetcoaching, schuldbemiddeling, budgetbeheer, enz. Ook de registratie heeft
daarom betrekking op de verschillende soorten schuldhulpverlening.

Het achterliggende doel is samenwerking tussen schuldhulpverleners en kredietverstrekkers
ondersteunen om problematische schulden op te lossen en nieuwe schulden te voorkomen.

Vraag 3

Deelt u de mening dat een verplichte BKR-registratie een belemmering vormt om een
verzoek om schuldhulpverlening te doen en haaks staat op het doel om via vroegsignalering
meer mensen te bereiken en problematische schulden te voorkomen? Zo ja, waarom is
dit besluit dan genomen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Het is uiteraard niet de intentie van registratie van schuldhulpverlening bij het
BKR om mensen af te schrikken om een verzoek om schuldhulpverlening te doen. De registratie
van schuldregelingen en saneringskredieten is een bestaande praktijk. Er zijn geen
aanwijzingen dat de registratie een verzoek om hulpverlening belemmert. De registratie
levert een bijdrage aan het voorkomen van nieuwe schulden.

Vraag 4

Kunt u bevestigen dat in artikel 8 lid 2 Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs),
wordt aangegeven dat het college, onder bij algemene maatregel van bestuur te bepalen
voorwaarden aan bestuursorganen en aan bij AMvB aan te wijzen instanties gegevens
kán verstrekken? Zo ja, deelt u de conclusie dat moet worden vastgesteld dat dit Besluit
in strijd is met artikel 8 lid 2 Wgs en bent u bereid om de gemeenten hierover te
informeren en aan te geven dat het hier gaat om een kan-bepaling en niet om een moet-bepaling?

Antwoord 4

Vraag 4 beschrijft de registratie als een mogelijkheid, waarvan gemeenten ook kunnen
afzien. Zo is de regelgeving echter niet bedoeld. Het Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening
beoogt voor alle gemeenten en zonder uitzonderingen voor te schrijven dat schuldhulpverleners
aan kredietverstrekkers melden wie schuldhulpverlening ontvangt. Artikel 8 van de
Wet gemeentelijke schuldhulpverlening regelt de uitwisseling van de gegevens die noodzakelijk
zijn voor schuldhulpverlening. Die (persoons)gegevens ontvangt of verstrekt het college
van burgemeester en wethouders. Het Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening specificeert
enerzijds de bestuursorganen, instanties en personen die gegevens uitwisselen en anderzijds
om welke gegevens het gaat. Eén van die gegevens is of iemand schuldhulpverlening
ontvangt. De bedoeling is niet dat het college kan afwijken. Gebruikers moeten ervanuit
kunnen gaan dat de registratie juist, actueel en volledig is. Anders is de registratie
niet goed bruikbaar om schulden te voorkomen of op te lossen. Ik zal de Wet gemeentelijke
schuldhulpverlening op dit punt verduidelijken.

Vraag 5

Wanneer gaat u deze strijdigheid opheffen en dit Besluit zodanig aanpassen, dat het
geen belemmering meer vormt om via vroegsignalering te voorkomen dat mensen dieper
in de schulden wegzakken?

Antwoord 5

De wijziging van de Wet en het Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening per 1 januari
2021 zijn bedoeld om mensen met schulden beter en sneller te helpen. Het is daarom
vervelend dat onrust bestaat over een bepaling in het Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening.
Ik geloof niet dat het besluit een belemmering vormt voor de vroegsignalering van
schulden. Wel zal ik de implementatie van de nieuwe regelgeving goed volgen om te
zien of mensen niet onverwacht te maken krijgen met onwenselijke gevolgen.