Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Jasper van Dijk over de gedeeltelijke sluiting van sociale werkvoorziening DZB in Leiden

Antwoord van Staatssecretaris Van ‘t Wout (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
21 januari 2021).

Vraag 1, 2 en 3

Wat is uw oordeel over het artikel in het Leidsch Dagblad van 20 december jongstleden
over de voorgenomen gedeeltelijke sluiting van SW-bedrijf DZB in Leiden?1

Hoe verklaart u dat de gemeente Leiden zich door gebrek aan Rijksfinanciering gedwongen
ziet om delen van de sociale werkvoorziening te sluiten?

Hoe rijmt u de financiële nood van vier miljoen euro en de noodgedwongen sluiting
van afdelingen bij DZB met het feit dat u de Kamer voorhoudt dat er voldoende financiering
is voor sociale werkvoorzieningen?

Antwoord 1, 2 en 3

Ik heb geen oordeel over het artikel, omdat de verantwoordelijkheid voor de wijze
waarop de uitvoering van de Participatiewet wordt vormgegeven is voorbehouden aan
gemeenten. Gezien deze verantwoordelijkheidsverdeling past het niet een oordeel te
geven over de (financiële) afwegingen en het proces zoals dat op gemeentelijk niveau
wordt ingericht.

De gemeente Leiden heeft laten weten dat het bedrijf anders zal gaan werken vanwege
een beperkter volume van Sw-medewerkers in verband met de afsluiting van de Wsw voor
nieuwe instroom, maar dat de infrastructuur behouden blijft voor hen en mensen die
zijn aangewezen op beschut werk. De gemeente Leiden zal het bedrijf meer gaan benutten
voor de ontwikkelfunctie voor mensen die al langer in de bijstand zitten. Het bedrijf
wil ook meer gaan samenwerken met private ondernemingen.

De brief van de toenmalige Staatssecretaris van 9 juni 2020 aan uw Kamer geeft een
doorkijk naar de algemene financiële situatie op de middellange en lange termijn te
zien dat die voor Sw-bedrijven en gemeenten landelijk gezien verbetert. Dit komt vooral
doordat de gemiddelde Sw-loonkosten zullen gaan dalen, omdat mensen uit de oudere
generatie, die gemiddeld een hogere loonschaal hebben, met pensioen gaan. In 2020
is het tekort naar verwachting bij het schrijven van dit rapport het hoogst, zo’n
€ 220 miljoen. Op basis van verschillende scenario’s verbetert de financiële situatie
na 2020. In het meest waarschijnlijke scenario zal dit tekort in 2025 teruggelopen
zijn naar zo’n € 50 miljoen en in 2026 omslaan in een overschot.

Vraag 4

Wordt het personeel van DZB voldoende betrokken bij de reorganisatieplannen van de
gemeente? Zo ja, op welke manier?

Antwoord 4

Uit navraag bij de gemeente Leiden blijkt dat de toekomstvisie is opgesteld in opdracht
van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Leiden. In het traject
voor het opstellen van de visie zijn management en medewerkers van verschillende afdelingen
betrokken geweest. De OR en medewerkers uit de doelgroep zijn in informatiesessies
betrokken.

De adviesrol van de OR komt aan de orde als de visie wordt uitgewerkt in concrete
uitvoeringsplannen. De OR van DZB Leiden heeft instemmingsrecht waar het plannen betreft
die personele consequenties hebben. De Leidse adviesraad sociaal domein is gevraagd
om mogelijke wensen en bedenkingen kenbaar te maken, vanuit het perspectief van de
cliënt.

Vraag 5

Heeft de gemeenteraad instemmingsrecht op de reorganisatieplannen van de gemeente?
Zo ja, wanneer vindt dat plaats?

Antwoord 5

Het is aan het college en gemeenteraad van Leiden om hierover afspraken te maken.
De gemeente Leiden heeft laten weten dat de gemeenteraad in december 2019 het beleidsplan
Werk en participatie 2019–2023 heeft vastgesteld. De Toekomstvisie DZB vloeit daaruit
voort. Deze visie past binnen de kaders die de raad heeft gesteld in het beleidsplan.
Het college vindt het echter belangrijk om de gemeenteraad te betrekken bij de visie
en heeft daarom gekozen om in het eerste kwartaal van 2021 een zogeheten wensen-en-bedenkingen-procedure
te doorlopen, voordat het college een besluit neemt over de toekomstvisie.

Vraag 6

Herinnert u zich de aangenomen motie van de leden Peters en Jasper Van Dijk, die stelt
dat voorkomen moet worden dat SW-bedrijven door financiële tekorten met sluiting worden
bedreigd?2

Antwoord 6

Ik volg nauwgezet de financiële positie van de sw-sector als geheel, maar niet die
van individuele gemeenten en afzonderlijke sw-bedrijven. Vanwege de gevolgen van de
coronacrisis op de financiële positie van de sw-bedrijven heeft het kabinet over 2020
een tegemoetkoming van 140 miljoen euro beschikbaar gesteld.

Vraag 7

Gaat u met DZB in gesprek over de uitvoering van onze motie?

Antwoord 7

Nee, zie het antwoord op de vragen 1 tot en met 5. Uit de informatie van de gemeente
Leiden en DZB blijkt dat er sprake is van een herstructurering van de organisatie
naar een sociaal ontwikkelbedrijf.

Vraag 8

Onderschrijft u de essentie van de initiatiefnota van de leden Jasper van Dijk en
Peters, dat er een landelijk netwerk van sociaal ontwikkelbedrijven moet komen? Zo
ja, bent u bereid dit inzicht met de gemeente Leiden te delen?3

Antwoord 8

Ik stuur mijn appreciatie van uw initiatiefnota in een separate brief aan uw Kamer
vóór het nota overleg zoals door uw Kamer gepland op 27 januari 2021.