Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van den Hul over de zeer beperkte kansen voor leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs

Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media) (ontvangen 7 december
2020).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht «Na het voortgezet speciaal onderwijs wacht
de meeste leerlingen een uitkering»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Komt het bericht dat ruim twee derde van de leerlingen die van het voortgezet speciaal
onderwijs (vso) komen twee jaar later een uitkering heeft als een verrassing voor
u, gezien de berichtgeving van de Onderwijsinspectie al eerder dit jaar?

Antwoord 2

Ja, want in het artikel wordt gesuggereerd dat tweederde van de totale uitstroom uit
het vso na twee jaar een uitkering heeft, al dan niet gecombineerd met werk. Van de
totale uitstroom stroomde echter 54% uit naar een vervolgopleiding en 46% naar de
arbeidsmarkt. Van die 46% had ongeveer tweederde na twee jaar een uitkering.

Vraag 3

Met welke partijen bent u in gesprek gegaan toen u aanwijzingen ontving dat het aandeel
leerlingen in het vso dat of zou moeten doorleren of een baan zou moeten kunnen vinden
bij lange na niet op drie kwart lag?

Antwoord 3

Ik voer al langer het gesprek met het Ministerie van SZW en met de Samenwerkingsorganisatie
Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) over het versterken van de arbeidsmarktpositie
van jongeren die het vso verlaten hebben of een vervolgopleiding in het mbo volgen.

Vraag 4

Welke concrete beslissingen heeft u genomen op basis van de eerdere signalen van de
Onderwijsinspectie van deze beperkte kansen voor leerlingen uit het vso?

Antwoord 4

Ik heb samen met mijn collega van SZW aan het SBB gevraagd om het Actieplan stages
en leerbanen voor huidige en aankomende mbo-studenten, werkzoekenden en werkenden,
ook uit te werken voor leerlingen van het praktijkonderwijs (pro), vso (uitstroomprofiel
arbeidsmarktgericht) en vmbo leerwerktrajecten. Leerlingen die een opleiding volgen
gericht op het behalen van een praktijkverklaring, mbo-diploma of vmbo-diploma en
daarvoor een stageplaats bij een erkend leerbedrijf hebben, worden meegenomen. In
deze uitwerking wordt een verbinding gemaakt met de voorgenomen Aanpak jeugdwerkloosheid,
waarin het vso eveneens wordt meegenomen.

Voor de maatregelen gericht op het voorkomen dat studenten met een beperking, waaronder
ex-leerlingen uit het vso, voortijdig uitvallen, verwijs ik kortheidshalve naar de
Verbeteragenda «Passend Middelbaar Beroepsonderwijs», die mijn collega, Minister van
Engelshoven, u op 5 oktober heeft gestuurd.

De Staatssecretaris van SZW heeft in mei 2020 € 8,5 miljoen beschikbaar gesteld aan
de centrumgemeenten van de arbeidsmarktregio’s voor ondersteuning van jongeren uit
vso en pro in schooljaar 2020/2021 zodat ook zij duurzaam aan het werk kunnen. Concreet
gaat het erom dat de gemeenten de middelen kunnen inzetten ten behoeve van betere
samenwerking en verbindingen tussen vso/pro-scholen, gemeenten en bedrijven en instellingen.
Deze extra impuls voor het schooljaar 2020–2021 heeft de Staatssecretaris aangevuld
met € 8,5 miljoen subsidie vanuit het Europees Sociaal Fonds (ESF) specifiek bestemd
voor de ondersteuning van leerlingen uit pro en vso.

Vraag 5

Heeft u overzicht van in welke regio’s het beter gaat dan in andere? Heeft u een beeld
van welke beslissingen daar worden genomen waardoor het beter gaat? Zo nee, bent u
bereid dit zo snel mogelijk in kaart te brengen?

Antwoord 5

Ik heb een beeld van de verschillen tussen de regio’s als het gaat om de arbeidsmarktpositie
van leerlingen die het vso hebben verlaten. Er zijn geen grote uitschieters naar boven
of beneden. Ik heb geen beeld welke beslissingen er in de verschillende regio’s worden
genomen en het is ook niet aan mij om daar een beeld van te vormen. Dat is aan mijn
collega van SZW met wie ik overigens goed samenwerk om de overgang van school naar
werk zo soepel mogelijk te laten verlopen.

Vraag 6

Deelt u de mening dat er meer moet en kan gebeuren om gelijke kansen te creëren voor
leerlingen in het vso? Zo ja, hoe gaat u dat doen en welke beslissingen gaat u nog
deze kabinetsperiode nemen?

Antwoord 6

Het voortgezet speciaal onderwijs heeft de opdracht om leerlingen zo goed mogelijk
voor te bereiden op de vervolgbestemming: dagbesteding, arbeidsmarkt of vervolgonderwijs.
Daar slaagt het vso zeker na de invoering van de Wet kwaliteit (v)so steeds beter
in. Zo leggen er elk jaar weer meer leerlingen een examen af en halen een diploma.
Ook blijkt uit de cijfers van CBS dat er steeds meer jongeren direct na het verlaten
van het vso uitstroomprofiel arbeidsmarktgericht een baan hebben (41% in 2019 ten
opzichte van in 2015 31%) en minder jongeren direct na het verlaten van het vso uitstroomprofiel
arbeidsmarktgericht een uitkering hebben (31% in 2019 ten opzichte van 52% in 2015).
De vraag naar de reden van het niet bestendigen heeft mijn aandacht en die van mijn
collega’s MSZW en MOCW. Kortheidshalve verwijs ik hiervoor naar de hierboven geschetste
acties.