Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Ploumen en Nijboer over het bericht ‘Ommelander Ziekenhuis in zwaar weer: 'ingrijpende maatregelen' dreigen’

Antwoord van Minister Van Ark (Medische Zorg) (ontvangen 2 december 2020)

Vraag 1

Kent u het bericht «Ommelander Ziekenhuis in zwaar weer: «ingrijpende maatregelen»
dreigen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 en 3

Klopt het dat het ziekenhuis in Scheemda nu al moet bezuinigen?

Vindt u het ook zorgwekkend dat het gloednieuwe ziekenhuis in Scheemda nu al financieel
in zwaar weer zit?

Antwoord 2 en 3

Het Ommelander Ziekenhuis Groningen (OZG) is een fusieziekenhuis van de voormalige
ziekenhuizen in Winschoten en Delfzijl, dat per 1 juli 2018 een nieuwbouwlocatie in
Scheemda heeft betrokken. Deze zomer is vastgesteld dat de strategie en het bedrijfsplan
van het ziekenhuis bijstelling behoeven vanwege een aantal ontwikkelingen. Er is door
betrokken partijen geconstateerd dat van acute financiële problematiek geen sprake
is, maar dat bijstelling van de bedrijfsvoering van het ziekenhuis nodig is om deze
toekomstbestendig te maken.

De afgelopen tijd is er onder leiding van Gupta een analyse uitgevoerd naar de huidige
en toekomstige positie van het OZG in het zorglandschap en hoe de financiële positie
duurzaam kan worden verbeterd.

De betrokken zorgverzekeraars Menzis, Coöperatie VGZ en Zilveren Kruis zijn in nauw
overleg met OZG over de continuïteit van het ziekenhuis. Samen met het OZG hebben
zij gekeken naar de oorzaken van de problemen, als basis voor verdere bespreking van
oplossingsrichtingen met de betrokken stakeholders. Het Ommelander Ziekenhuis heeft
de zorgverzekeraars inzicht gegeven in haar bedrijfsvoering en de wijze waarop het
ziekenhuis de begroting 2020 realiseert.

Het uitgangspunt dat de zorgverzekeraars hanteren is een financieel gezond ziekenhuis
met kwalitatief goede zorg. De toegankelijkheid van de zorg is vanzelfsprekend onderdeel
van de gesprekken, aldus de zorgverzekeraars. Zij hebben mij laten weten dat het OZG
voor hen een strategische partner is voor de zorg voor hun verzekerden in de regio
Noordoost-Groningen. Hun inzet is om duurzaam voldoende en kwalitatief goede zorg
te borgen voor de inwoners van Oost-Groningen. De toegankelijkheid tot zorg mag voor
verzekerden in deze regio nooit in het geding komen, aldus de zorgverzekeraars, en
uiteraard onderschrijf ik dat.

OZG heeft mij laten weten dat het ervan overtuigd is dat het de komende periode tot
oplossingen kan komen die zullen zorgen voor een duurzaam gezonde toekomst voor OZG,
en dat hun medewerkers intussen met volle inzet aan een kwalitatief hoogwaardige en
veilige zorg voor al hun patiënten werken.

Er ligt inmiddels een herstelplan met kostenbesparingen en verhoging van de inkomsten.
Bij de laatste nog te nemen stappen spelen ook andere betrokken partijen (waaronder
de banken en de provincie Groningen) een rol. De gesprekken tussen deze partijen en
het Ommelander Ziekenhuis zijn eveneens gaande en zullen de komende weken voortgezet
worden, met als doel een breed draagvlak te creëren voor het maatschappelijke belang
van het Ommelander Ziekenhuis, zo lieten OZG en de zorgverzekeraars mij weten.

Het is goed dat OZG en de zorgverzekeraars (en andere financiers) nu met elkaar het
gesprek voeren. Dit is ook primair waar dit gesprek moet worden gevoerd. De zorgaanbieder
en zorgverzekeraars moeten samen onderhandelen over het zorgaanbod van OZG en de bijdrage
die de zorgverzekeraars hiervoor betalen. De zorgverzekeraars moeten daarbij voldoen
aan hun zorgplicht. Dat betekent onder meer dat er voldoende zorgaanbod voor hun verzekerden
beschikbaar moet zijn en dat deze zorg voldoende toegankelijk moet zijn. In het bijzonder
geldt dat de afdelingen Spoedeisende Hulp (SEH) en acute verloskunde in Scheemda «gevoelig»
zijn voor de zogenaamde «45 minuten-norm».2 OZG moet binnen de grenzen van de redelijkheid alle noodzakelijke medewerking verlenen
opdat de zorgverzekeraars aan deze bereikbaarheidsnorm kunnen voldoen.3

De toezichthouders, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en Inspectie Gezondheidszorg
en Jeugd (IGJ), zijn door de zorgverzekeraars respectievelijk raad van bestuur van
OZG geïnformeerd over de situatie. De NZa heeft mij laten weten dat er op dit moment
geen sprake is van een zorgplicht risico, maar dat er voor de toekomst een aantal
belangrijke keuzes gemaakt dient te worden om de zorg te kunnen waarborgen. De IGJ
is door de raad van bestuur geïnformeerd over de keuzes op het gebied van de bedrijfsvoering
die voorliggen, en over welke risico’s op termijn kunnen ontstaan. De IGJ heeft bij
de raad van bestuur aangegeven op welke momenten zij in ieder geval verder geïnformeerd
wil worden, en heeft toegelicht in welke gevallen de IGJ over de (financiële) situatie
van ziekenhuizen contact opneemt met de NZa en het Ministerie van VWS (early warning
systeem).

Vraag 4 en 5

Begrijpt u dat na de sluiting van de ziekenhuizen in Delfzijl en Winschoten de reistijd
in de regio al is opgelopen en dat veel patiënten en familie die op bezoek wil komen
al behoorlijk lang moeten reizen?

Begrijpt u dat vooral ouderen en mensen die moeilijk ter been zijn heel graag hun
naasten willen bezoeken en dat daarom zorg nabij van groot belang is voor het welzijn
van de patiënten en hun naasten?

Antwoord 4 en 5

Ik begrijp deze zorgen, en mijn beleid is er in belangrijke mate ook op gericht om
waar mogelijk te zorgen voor zorg dichtbij. Sluiting van het Ommelander Ziekenhuis
Groningen (OZG) is op dit moment echter geen onderwerp van gesprek. De betrokken zorgverzekeraars
(Menzis, Coöperatie VGZ en Zilveren Kruis) hebben mij laten weten dat OZG voor hen
een strategische partner is voor de zorg voor hun verzekerden in de regio Noordoost-Groningen.
Hun inzet is om duurzaam voldoende en kwalitatief goede zorg te borgen voor de inwoners
van Oost-Groningen. De toegankelijkheid tot zorg mag voor verzekerden in deze regio
nooit in het geding komen, aldus de betrokken zorgverzekeraars, en uiteraard onderschrijf
ik dat. Zoals ik in mijn antwoord op de vragen 2 en 3 heb aangegeven is de NZa van
oordeel dat er op dit moment geen sprake is van een risico voor de zorgplicht, maar
dat er voor de toekomst een aantal belangrijke keuzes dient te worden gemaakt om de
zorg te kunnen waarborgen. Hierover zijn OZG en de stakeholders en financiers momenteel
gezamenlijk in overleg.

Vraag 6

Deelt u de mening dat het cruciaal is voor de regio Oost-Groningen dat er een volwaardig
ziekenhuis is?

Antwoord 6

Ik vind het van groot belang dat er voor de inwoners uit de betreffende regio voldoende,
toegankelijke zorg beschikbaar is en blijft. In dit geval geldt in het bijzonder dat
de afdelingen Spoedeisende Hulp (SEH) en acute verloskunde in Scheemda «gevoelig»
zijn voor de zogenaamde «45 minuten-norm».4 Het is aan OZG om samen met de zorgverzekeraars te spreken over het zorgaanbod en
de financiële vergoeding die daar tegenover staat. De IGJ en NZa houden, vanuit hun
eigen rollen, toezicht op de ontwikkelingen.

Vraag 7

Bent u bereid te kijken wat u kunt doen om het ziekenhuis te helpen en te voorkomen
dat er onredelijke bezuinigingen worden doorgevoerd?

Antwoord 7

Het is primair aan OZG en de zorgverzekeraars en andere financiers om nu samen het
gesprek te voeren. De NZa en IGJ houden toezicht en informeren mij indien nodig over
de ontwikkelingen.

Vraag 8

Bent u ermee bekend dat er – ook in de regio – forse tekorten dreigen in de zorg?
Bent u bereid in gesprek te gaan met de betrokken partijen zodat ontslagen worden
voorkomen?

Antwoord 8

Zoals ik in mijn antwoord op vraag 7 heb aangegeven moet het gesprek primair tussen
OZG en de betrokken zorgverzekeraars en andere financiers worden gevoerd. OZG heeft
mij laten weten dat er op dit moment geen sprake is van gedwongen ontslagen.

Vraag 9

Bent u bereid deze vragen te beantwoorden voor het algemeen overleg Medisch Zorglandschap
e.d. op 18 november?

Antwoord 9

De Kamervragen zijn beantwoord binnen het geldende termijn en voor het debat over
het Medisch Zorglandschap dat is verplaatst naar januari.

Toelichting

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen van het lid Van Gerven (SP), ingezonden
28 oktober 2020, Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 981 en van het lid Van den Berg (CDA), ingezonden 30 oktober 2020, Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2020–2021, nr. 983