Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Bergkamp en Raemakers over het bericht dat zorgmedewerkers met corona toch moeten komen werken

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede namens de
Minister voor Medische Zorg (ontvangen 23 november 2020).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Zorgmedewerkers met corona moeten toch komen werken»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Staat u nog steeds achter de richtlijn die stelt dat mensen met een positieve coronatest
in isolatie moeten blijven tot ze minimaal 24 uur klachtenvrij zijn en het minimaal
zeven dagen geleden is dat ze ziek werden?

Antwoord 2

Voor medewerkers binnen het ziekenhuis geldt de FMS-leidraad en voor medewerkers buiten
het ziekenhuis heeft het RIVM de uitgangspunten voor testbeleid en inzet zorgmedewerkers
buiten het ziekenhuis opgesteld. Het is belangrijk dat deze richtlijnen worden gevolgd.

Vraag 3

Vindt u het acceptabel dat zorginstellingen een uitzondering maken op deze richtlijn
wanneer managers het rooster niet rond krijgen? Zo ja, waarom en onder welke voorwaarden?
Zo niet, kunt u hierover spoedig in gesprek treden met de Federatie Nederlandse Vakbeweging
(FNV) en (koepels van de) betreffende instellingen?

Antwoord 3

Door COVID-19 is het nog moeilijker geworden de bezetting rond te krijgen. Toch geldt
ook voor zorgmedewerkers – net als voor alle Nederlanders – dat de RIVM richtlijn
gevolgd dient te worden: iedereen met één of meer symptomen passend bij COVID-19 moet
thuisblijven en zich laten testen. Medewerkers die positief getest zijn, mogen niet
werken en mogen ook niet worden gedwongen om te werken. Zorgmedewerkers die positief
getest zijn, staken hun werkzaamheden en blijven thuis.

Dat is ook de hoofdregel in de FMS-leidraad voor werken in het ziekenhuis. Op basis
van de FMS-leidraad kunnen in het ziekenhuis in uitzonderlijke gevallen medewerkers
met milde klachten2 in afwachting op de testuitslag wel werken. Dit kan alleen onder de voorwaarde dat
er geen nauw contact is, gewerkt wordt met een chirurgisch mond-neusmasker en de testuitslag
binnen 24 uur beschikbaar is.

Indien er concrete signalen zijn dat zorgprofessionals niet veilig kunnen werken volgens
de huidige richtlijnen, kunnen zij een melding doen bij de Inspectie Gezondheidszorg
en Jeugd en/of Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Op 2 november heeft de Minister van Medische Zorg en Sport een bestuurlijk overleg
gevoerd met de bonden, waaronder de FNV en de koepels van de betreffende instellingen.
Hierin is nogmaals benadrukt dat de het belangrijk is dat de richtlijnen worden gevolgd.

Vraag 4

Kunt u bevestigen dat de vele besmettingen in verpleeghuizen ook te maken hebben gehad
met contact met besmet personeel? Zo ja, hoe verantwoord is het met die wetenschap
om na besmetting door te werken?

Antwoord 4

Er zijn vele factoren die een rol spelen bij het tot stand komen van een besmetting.
De kans op verspreiding in de verpleeghuizen is hoog, mede vanwege de gesloten setting,
het langdurig verblijf en het intensieve contact tussen bewoners en zorgpersoneel.
Ook zijn hygiënemaatregelen bij mensen met dementie lastiger te handhaven. Om introductie
door zorgmedewerkers te voorkomen geven de uitgangspunten aan dat zorgmedewerkers
die klachten hebben, passend bij COVID-19, zich laten testen en thuisblijven tot de
testuitslag bekend is.

Vraag 5

Hoe beoordeelt u voorts dat «bij uitzondering en alléén als de zorgcontinuïteit in
het geding komt», zorgmedewerkers mogen werken als huisgenoten besmet zijn? Is er
bij een tweede golf eigenlijk niet altijd sprake van deze uitzonderingssituatie?3

Antwoord 5

Voor medewerkers die in quarantaine zijn, bijvoorbeeld in afwachting van een testuitslag
of vanwege een huisgenoot met klachten, geldt voor medewerkers binnen het ziekenhuis
de FMS-leidraad, medewerkers buiten het ziekenhuis volgen de RIVM-uitgangspunten.

In deze richtlijnen zijn uitzonderingssituaties beschreven. Een uitzondering kan alleen
gemaakt worden indien de afweging die een zorgbestuurder over de inzet maakt, veilig
is, navolgbaar en goed beargumenteerd schriftelijk wordt vastgelegd. Werkgevers kunnen
deze afweging in overleg met de bedrijfsarts, personeelsvertegenwoordiging of de GGD
formuleren.

Vraag 6

Hoe gaat u er met het veld zorg voor dragen dat instellingen zorg kunnen blijven bieden,
ook als besmettingen onder zorgmedewerkers oplopen, zonder dat patiënten en bewoners
gevaar lopen?

Antwoord 6

De RIVM uitgangspunten en de FMS-leidraad zijn helder: iedereen met één of meer symptomen
passend bij COVID-19 moet thuisblijven en zich laten testen; medewerkers die positief
getest zijn, mogen niet werken en mogen ook niet worden gedwongen om te werken. Dat
is de hoofdregel. Zie voor de uitzondering mijn antwoord op vraag 3.

We zetten in op een breed pallet aan maatregelen om zorginstellingen te ondersteunen
bij knelpunten op het gebied van personeel. Dit doen we door:

Het personeelstekort integraal onderdeel te maken van de regie op de COVID-19 zorg
én reguliere zorg;

Het koppelen van vraag en aanbod via Extra Handen voor de Zorg;

Mensen zonder zorgachtergrond op te leiden via de Nationale Zorgklas;

Oud-zorgmedewerkers terug de zorg in te halen;

Een searchopdracht aan de uitzendbranche; en

Bijzondere aandacht te geven voor het beter benutten van potentieel door de Commissie
Werken in de Zorg.

Vraag 7

Neemt u daarin, naast de spreiding van patiënten, ook de tijdelijke onderlinge uitruil
van personeel actief mee als ergens een acuut personeelstekort dreigt door besmettingen
onder zorgmedewerkers?

Antwoord 7

Ja. We verwachten van de ROAZ/RONAZ/GGD_GHOR en NZa dat zij in elke regio een stuurgroep
inrichten die regionaal de regie voert. Die stuurgroep kijkt zorgbreed waar de nood
het hoogst is, welke organisaties prioriteit hebben, hoe de zorg georganiseerd wordt
en wat dat vraagt aan onderlinge samenwerking en delen van personeel.

Vraag 8

Kunt u deze vragen beantwoorden voorafgaand aan het algemeen overleg Arbeidsmarktbeleid
in de zorg d.d. 12 november 2020?

Antwoord 8

Het is helaas niet gelukt om voor het AO Arbeidsmarkt de vragen te beantwoorden.