Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Brenk en Sazias over de ontwikkelingen rondom het coronavirus in verpleeghuizen

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 4 november
2020).

Vraag 1

Kunt u aangeven hoeveel ventilatiesystemen van verpleeghuizen Actiz op dit moment
al heeft gecontroleerd en op dit moment nog moet controleren?

Antwoord 1

ActiZ controleert niet zelf de ventilatiesystemen van zorginstellingen. De zorginstellingen
zijn zelf verantwoordelijk voor het onderhoud en goed functioneren van het ventilatiesysteem.
ActiZ heeft medio augustus haar leden gevraagd aandacht te besteden aan de ventilatiesystemen.
Zij heeft daarnaast een verdiepende vragenlijst uitgezet aan de vastgoedmanagers van
de leden, waarin gevraagd is in hoeverre er een risico inschatting is gemaakt van
de zorglocaties en de ventilatiesystemen daarin. Deze uitvraag is ook gedaan bij de
VGN en branches van kleine zorginstellingen. Vooralsnog hebben ook deze partijen aangegeven
dat de ventilatie op orde is en de adviezen van het RIVM duidelijk zijn.

Vraag 2, 3 en 4

Kunt u aangeven van hoeveel ventilatiesystemen is vastgesteld dat ze niet voldoen
aan de eisen?

Kunt u aangeven hoeveel van de ventilatiesystemen die niet goed werken, zijn gerepareerd
of vervangen?

Kunt u inschatten hoelang het duurt voordat alle verpleeghuizen een ventilatiesysteem
hebben dat voldoet aan de eisen?

Antwoord 2, 3 en 4

Alle zorginstellingen hebben een eigen verantwoordelijkheid om een onderhoudsplan
met hierin afspraken en contracten over het vastgoed te hebben. Ventilatie is hierin
een belangrijk onderdeel en zal meegenomen worden in de controles uit het onderhoudsplan.
Het ventilatiesysteem en het onderhoud daaraan moeten voldoen aan de eisen van het
Bouwbesluit 2012.

De zorginstellingen die hebben gereageerd op de uitvraag van ActiZ, geven alle aan
dat zij de locaties hebben gecontroleerd. Daar waar nodig zijn aanpassingen uitgevoerd,
bijvoorbeeld om de verhouding verse luchttoevoer te verhogen.

Zorginstellingen die vragen hebben over ventilatie kunnen zich melden bij bouw- en
woningtoezicht van de gemeente die de bouwvergunning heeft verstrekt. Bouw- en woningtoezicht
is verantwoordelijk voor het toezicht houden op de bouw en het onderhoud van o.a.
zorginstellingen in de eigen gemeente. Zorginstellingen die een pand huren, dienen
zich voor vragen over het ventilatiesysteem en het onderhoud hiervan, bij de verhuurder
te melden, die hiervoor verantwoordelijk is. Daar waar (zorg)medewerkers het gevoel
hebben dat zij niet veilig kunnen werken in verband met slechte ventilatie, kunnen
zij zich wenden tot de Inspectie SZW en daar een melding maken. De Inspectie SZW houdt
toezicht op de arbeidsomstandigheden van personeel.

Ik kan geen inschatting geven van hoeveel ventilatiesystemen wel of niet zijn aangepast
en welke periode hiervoor nog nodig is. Noch ActiZ noch mijn ministerie beschikt over
deze informatie.

Vraag 5, 6 en 7

Kunt u aangeven bij hoeveel verpleeghuizen er op dit moment het afvalwater wordt bemonsterd?

Bij hoeveel verpleeghuizen die zijn bemonsterd is het coronavirus in het afvalwater
gevonden?

Op welke manier en bij hoeveel verpleeghuizen wordt de surveillance op rioolwater
nog uitgebreid, aangezien de heer Van Dissel dit tijdens de technische briefing op
22 september aangaf? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoorden 5, 6 en 7

Sinds september worden alle ruim 300 rioolwaterzuiveringsinstallaties in Nederland
wekelijks bemonsterd. We kunnen zo zien in welke gemeenten of provincies het nieuwe
coronavirus in rioolwater toe- of afneemt. De verpleeghuislocaties vallen binnen een
regio waarvan het rioolwater wordt getest. Daarbij kan het aantal virusdeeltjes in
het afvalwater niet specifiek teruggeleid worden naar een specifieke locatie. Er loopt
momenteel een pilot bij een verpleeghuis in Utrecht om specifiek op die locatie het
afvalwater te bemonsteren en het RIVM start samen met GGD Amsterdam binnenkort een
pilot in Amsterdam. Die pilots moeten ons helpen om veel sneller gewaarschuwd te worden
als er een besmetting is in een verpleeghuis.

De omstandigheden bij een verpleeghuis zijn echter anders dan bij een rioolwaterzuivering,
wat het verkrijgen van bruikbare resultaten kan bemoeilijken.

Het RIVM verwacht de eerste resultaten van de pilot circa eind november te kunnen
publiceren. Daarna wordt beoordeeld of en hoe de surveillance van rioolwater van verpleeghuizen
kan worden uitgebreid.

Vraag 8

Bent u van plan frequenter in te zetten op het controleren van het rioolwater, nu
blijkt dat het testen niet snel genoeg gaat? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 8

Ja, ik heb de frequentie inmiddels verhoogd naar twee keer per week. Ik ben momenteel
intensief met het RIVM en de Unie van Waterschappen in gesprek over intensivering
naar dagelijkse bemonstering.