Schriftelijke vragen : Het bericht ‘Tovenaars met rommel: fraude en criminaliteit bij afvalbedrijven’

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Tovenaars met rommel: fraude en criminaliteit bij afvalbedrijven»?1

Vraag 2

Wist u dat er zoveel kleine afvalbedrijven in het land zijn die de regels aan hun
laars lappen? Wat is uw oordeel over dit gegeven?

Vraag 3

Hoe oordeelt u over de situatie in Doetinchem, waar lekkende vaten met brandblusschuim
dat de stof PFOS bevat, van het failliet verklaarde bedrijf Rutgers Milieu de bodem
en de vlakbij stromende Oude IJssel ernstig vervuilen? Klopt het dat de decentrale
overheden ervan worden weerhouden om de vaten op te ruimen en veilig te stellen vanwege
de hoge kosten die dat met zich meebrengt? Kunt u toelichten hoe u kijkt naar dit
soort incidenten?

Vraag 4

Wat is uw oordeel over het feit dat de tweeëntwintig faillissementen in de afvalsector
de afgelopen vijf jaar hebben geleid tot tientallen miljoenen euro’s schade voor decentrale
overheden, die de achtergebleven troep moeten opruimen?

Vraag 5

Wat is uw oordeel over het feit dat decentrale overheden op gigantische kosten worden
gejaagd, omdat de regels niet goed worden nageleefd? Wat gaat u doen om de aanpak
van deze wijdverspreide milieucriminaliteit fors te verbeteren?

Vraag 6

Klopt het dat het Interprovinciaal Overleg (IPO) al twee jaar geleden bij u aan de
bel trok over de financiële risico’s bij afvalbedrijven en de grote hoeveelheid branden
en faillissementen? Zo ja, welke concrete stappen heeft u in reactie daarop gezet?

Vraag 7

Klopt het dat de hoeveelheid afval waarvoor bedrijven geen afzet vinden groeit en
zich opstapelt? Klopt de schatting uit 2018 van het IPO dat bij alle bedrijven die
onder toezicht van de provincies vallen een totale hoeveelheid afval ligt met een
negatieve waarde van 260 miljoen euro? Zo ja, klopt het ook dat er daardoor steeds
meer afval wordt gestort of verbrand, waaronder afval dat zeer zorgwekkende stoffen
bevat? Zo ja, heeft u zicht op de schaal van dit probleem? Zo nee, bent u bereid die
te onderzoeken?

Vraag 8

Deelt u de opvatting van criminologen dat het huidige businessmodel op de afvalmarkt
milieucriminaliteit bevordert, omdat een bedrijf dat afval inneemt direct daarvoor
betaald krijgt, nog voordat het de verwerking heeft geregeld? Wat gaat u doen om deze
perverse prikkel om zo goedkoop mogelijk van het afval af te komen weg te nemen?

Vraag 9

Hoe is het mogelijk dat het aantal onverzekerde afvalbedrijven naar alle waarschijnlijkheid
toeneemt? Hoe kan het legaal zijn dat afvalbedrijven onverzekerd te werk kunnen gaan
en vervolgens bij faillissement gemeenten en provincies voor de overige kosten moeten
opdraaien? Kunt u dit toelichten? Wat gaat u hieraan doen?

Vraag 10

Gaat u de verplichte financiële zekerheidstelling – waarmee overheden afvalbedrijven
kunnen verplichten om zelf reserves aan te houden voor het geval zij milieuschade
veroorzaken – op korte termijn realiseren om ervoor te zorgen dat overheden niet op
gigantische kosten worden gejaagd en er minder schade wordt toegebracht aan het milieu?
Zo nee, waarom niet?

Vraag 11

Wat is uw oordeel over het feit dat het oplossen en/of beboeten van een milieuovertreding
soms wel jaren kan duren vanaf het moment dat de overtreding gesignaleerd is? Bent
u bereid te inventariseren hoe deze procedure versneld kan worden, aangezien milieuovertredingen
zo snel mogelijk moeten worden opgelost om verdere verspreiding van bijvoorbeeld chemische
stoffen in het milieu te voorkomen?

Vraag 12

Wat is uw oordeel over het feit dat provincies vergunningen verlenen aan bedrijven
die al diverse milieuovertredingen hebben begaan uit angst voor de kosten die een
mogelijke sluiting van het bedrijf tot gevolg zou hebben? Wat is uw oordeel over het
feit dat de handhavende omgevingsdiensten terughoudend zijn uit angst voor eindeloos
procederende bedrijven? Heeft u zicht op de schaal van dit probleem?

Vraag 13

Deelt u de mening dat het onmogelijk is om een circulaire economie te verwezenlijken
als ons afvalsysteem op deze wijze functioneert? Zo nee, waarom niet?

Vraag 14

Deelt u de mening dat er structureel iets moet veranderen in de afvalbranche om deze
grootschalige milieucriminaliteit en hoge financiële kosten voor de maatschappij tegen
te gaan? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u toelichten welke concrete stappen u gaat
nemen?