Schriftelijke vragen : De oorzaken van droogte en de gevolgen voor de natuur

Vraag 1

Kent u het bericht «Met zuivel en vlees exporteren we ook ons schaarse grondwater»
en het artikel «Verdroging van de Nederlandse natuur: bijna een halve eeuw goed onderzoek
en falende politiek», dat de aanleiding vormde voor het eerstgenoemde krantenbericht?1 2

Vraag 2

Onderschrijft u de conclusie dat het gedecentraliseerde beleid van de afgelopen decennia
heeft gefaald om de verdroging tegen te gaan, zoals onder andere blijkt uit het feit
dat de doelstelling om het verdroogde oppervlak voor 2010 met 40% te verkleinen niet
is gehaald en is daarmee de hydrologische droogte het gevolg van een politieke keuze?3

Vraag 3

Is het juist dat boeren in het voorjaar water afvoeren en bij schaarste in de zomer
oppompen? Zo ja, onderschrijft u dan de uitspraak dat «verdroging het gevolg is van
onze behoefte om nummer twee in de wereld te blijven in landbouwexport»? Zo nee, waarom
niet?

Vraag 4

Is het juist dat de hevige regenval in de maanden februari en maart van dit jaar met
honderden miljoenen kuubs is weggepompt om het zo makkelijker te maken om tractoren
en landbouwmachines de velden op te krijgen, zoals hydrologisch expert Theo Bakker
in de Volkskrant stelt? Zo ja, kunt u aangeven hoeveel kuub regenwater er dit voorjaar
is weggepompt?4

Vraag 5

Kunt u aangegeven welk deel (percentage) van de (hydrologische) droogte veroorzaakt
wordt door het kunstmatig verlagen van de grondwaterstand en de versnelde afwatering
ten behoeve van de landbouw, graag uitgesplitst naar landbouw rondom hoge en lage
veengronden en rondom hoge en lage zandgronden? Zo nee, waarom niet?

Vraag 6

Is het juist dat de extreem droge zomers van de laatste jaren hebben geleid tot een
toegenomen gebruik van (grond)water en oppervlaktewater door boeren waardoor de grondwaterstanden
nog lager werden en erkent u dat dit resulteert in verdere verdroging? Zo nee, waarom
niet?

Vraag 7

Hoe verhoudt het oppompen en gebruiken van (grond)water voor de landbouw zich met
het bericht van drinkwaterleveranciers dat er drinkwatertekorten kunnen ontstaan in
delen van Nederland, mede door lage grondwaterstanden?5

Vraag 8

Hebt u kennisgenomen van de oproep van de directeur van drinkwaterbedrijf Brabant
Water aan Brabantse boeren om gewassen niet meer overdag te beregenen?6

Vraag 9

Beaamt u dat het op grote schaal overdag beregen door boeren de droogteproblemen in
de omgeving vergroot? Zo ja, welke maatregelen kunt u nemen om in tijden van grote
droogte het overdag beregenen van gewassen tegen te gaan om op deze manier de gevolgen
van de droogte voor de natuur en voor drinkwaterbedrijven niet te vergroten? Zo nee,
waarom niet?

Vraag 10

Erkent u dat de omvangrijke intensieve landbouw rond natuurgebieden, zoals dat rondom
Deurne, de verdroging van het gebied heeft verergerd en daarmee de intensiteit van
de recente natuurbranden heeft vergroot en het blussen heeft bemoeilijkt? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, wat bent u voornemens hieraan te doen?

Vraag 11

Kunt u een overzicht geven hoeveel categorie 1 en 2 natuurgebieden we in 2018, 2019
en dit jaar hebben en waar deze gebieden liggen?

Vraag 12

In hoeveel van die categorie 1 natuurgebieden is droogte (mede) veroorzaakt door ontwatering
of afwatering ten behoeve van de landbouw?

Vraag 13

In hoeveel van de Natura 2000-gebieden die momenteel in een ongunstige staat van instandhouding
bevinden, speelt verdroging een rol?

Vraag 14

In hoeveel van die Natura 2000-gebieden wordt dit (mede) veroorzaakt door ontwatering
of afwatering ten behoeve van de landbouw?

Vraag 15

Erkent u dat het tegengaan van verdroging in Natura 2000-gebieden, genoemd als één
van de natuurherstelmaatregelen voor de langetermijnaanpak van de stikstofproblematiek,
in de praktijk neerkomt op het beëindigen van de kunstmatige verlaging van de grondwaterstand
ten behoeve van de landbouw, zeker rondom natte natuur?

Vraag 16

Zo ja, op welke manier ziet u erop toe dat provincies en waterschappen structureel
het beëindigen van het kunstmatig laaghouden van de grondwaterstand meenemen in de
gebiedsgerichte aanpak van de stikstofcrisis?

Vraag 17

Beaamt u dat er voor het herstel van de verdroogde natuur in Nederland een waterbeheer
nodig is dat niet in de eerste plaats is afgestemd op de landbouw? Zo nee, waarom
niet?