Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden van den Hul en Moorlag over het bericht “13.000 mbo’ers hebben geen stageplek of leerbaan: ‘Mogelijk voorbode van werkloosheid’”

Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen
11 juni 2020).

Vraag 1

Hoe gaat u in het mbo een sluitende aanpak voor de beroepspraktijkvorming waarmaken,
zoals de Kamer in 2015 de regering heeft verzocht door de motie van het lid Jadnanansing
c.s. aan te nemen, nu het tekort aan stageplekken in het mbo is opgelopen tot 13.000?1 2

Antwoord 1

Op dit moment is er inderdaad een tekort van 13.000 stages en leerbanen, wat uitzonderlijk
hoog is en te maken heeft met onder andere de contact-beperkende maatregelen die veel
impact hebben op sectoren zoals toerisme, verzorging en horeca. SBB heeft daarom op
verzoek van mij en de Minister en Staatssecretaris van SZW een actieplan opgesteld
dat er voor moet zorgen dat zoveel mogelijk jongeren en werkenden en werkzoekenden
toch een stage of leerbaan kunnen krijgen.3 Er wordt door SBB extra acquisitie gedaan om nieuwe leerbanen en stageplekken te
vinden. Hiervoor zijn door het kabinet ook additionele middelen ter beschikking gesteld
aan SBB.4 Onderdeel van het actieplan is dat er een goed beeld ontstaat van de studentenaanmeldingen
per school, voor zowel opleiding als locatie. Door het regelmatig ophalen van deze
informatie ontstaat een nog beter inzicht in waar tekorten aan leerbanen en stages
(dreigen te) ontstaan. SBB kan dan proactief en tijdig bijsturen. SBB gaat hier samen
met de scholen mee aan de slag. Het meldpunt stage- en leerbanentekorten wordt extra
onder de aandacht gebracht van scholen en studenten. Studenten die hun stage of leerbaan
verliezen melden zich eerst bij de school om een passende oplossing te vinden. SBB
helpt als er een vervangende plek nodig is. Om studenten in staat te stellen hun opleiding
af te ronden en niet in de knel te komen als gevolg van het wegvallen van stages en
leerbanen, heb ik met de sector afgesproken dat onderwijsteams kunnen beoordelen of
leerdoelen en praktijkopdrachten afgerond kunnen worden zonder dat de uren volledig
gemaakt worden. Daarbij kan ook gekeken worden naar resultaten uit eerdere stages
of naar alternatieve (praktijk-)opdrachten. In formele zin is er zo sprake van een
sluitende aanpak. Dat laat onverlet dat vanwege de onzekerheid over de economische
ontwikkelingen zich nog steeds knelpunten bij de beroepspraktijkvorming kunnen voordoen.

Vanzelfsprekend houd ik nauw een vinger aan de pols of de genomen maatregelen volstaan.

Vraag 2

Kunt u garanderen dat deze mbo’ers, die vooral worden opgeleid voor beroepen in de
openbare orde en veiligheid, retail, horeca, luchtvaart en evenementen- en toeristensector,
niet de dupe worden van de ontstane situatie, die geheel buiten hun schuld is ontstaan?
Zo ja, hoe gaat u dan voorkomen dat de betrokken mbo’ers studievertraging oplopen?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Zie het antwoord op vraag 1.

Vraag 3

Deelt u de zorg van de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB)
dat deze stagetekorten een voorbode zijn van toekomstige werkloosheid van de mbo’ers
die geen stageplek weten te verwerven? Zo ja, wat gaat u daartegen ondernemen?

Antwoord 3

Het tekort aan stageplaatsen en leerbanen kan inderdaad een indicatie zijn van knelpunten
op de arbeidsmarkt voor schoolverlaters. Het CPB heeft in het rapport «Scenario’s
economische gevolgen coronacrisis» (26 maart 2020) aangegeven dat de gevolgen voor
onder meer schoolverlaters groot kunnen zijn. Ondanks dat de crisis het voor scholen
niet gemakkelijk maakt, wil ik wel het belang benadrukken van dat de omvang van de
instroom van opleidingen zo goed mogelijk aansluit bij de toekomstige vraag van de
arbeidsmarkt. Scholen hebben daartoe een wettelijke zorgplicht arbeidsmarktperspectief.
SBB monitort in hun werkwijze doelmatigheid welke opleidingen een goed arbeidsmarktperspectief
bieden en welke niet. Voor het zomerreces zal ik conform toezegging uw Kamer een voortgangsbrief
over de kabinetsreactie op het IBO-onderzoek «Jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt»
toesturen. Ik zal hierbij ook ingaan op de knelpunten voor schoolverlaters en mogelijke
maatregelen.5

Vraag 4

Wilt u in overleg treden met de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat
om gezamenlijk de problematiek die zich nu aftekent, te verhelpen?

Antwoord 4

In het kabinet is volop overleg over de aanpak van de COVID-19 problematiek. Zo heeft
het kabinet onlangs een brief aan de Tweede Kamer gestuurd over het wegwerken van
achterstanden, onder meer door een extra impuls voor SBB voor de aanpak van tekorten
aan stages en leerbanen.