Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van het lid Ouwehand over het beschermen van dieren bij de verwachte hittegolven

Mededeling van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen
8 juni 2020).

Vraag 1

Kunt u bevestigen dat vorige zomer in de Nederlandse veestallen minstens 155.000 dieren
zijn omgekomen door oververhitting en dat daarnaast tijdens transporten nog meer dieren
zijn bezweken dan er gewoonlijk sterven tijdens transport?

Vraag 2

Erkent u dat vanwege de grotere kans op hittegolven – waar deskundigen de afgelopen
jaren op wijzen – en die ook nu weer worden verwacht voor de aankomende zomer, het
risico zeer reëel is dat er opnieuw ernstig dierenleed zal ontstaan met hittestress
voor dieren en opnieuw grote aantallen dieren kunnen stikken in stallen of vrachtwagens?1

Vraag 3

Kunt u bevestigen dat na de dramatische zomer van 2019 waarin tienduizenden dieren
door de hitte zijn omgekomen, u in antwoord op schriftelijke vragen van de Partij
voor de Dieren aankondigde dat u de hitteperiode zou evalueren en zou bekijken welke
stappen er kunnen en moeten worden gezet?2

Vraag 4

Kunt u bevestigen dat u met de verschillende sectoren heeft afgesproken dat er na
de zomer aangepaste sectorprotocollen zouden voorliggen?

Vraag 5

Waarom heeft u de Kamer nog altijd niet geïnformeerd over de stappen die sindsdien
zijn genomen om een herhaling van afgelopen zomer te voorkomen?

Vraag 6

Betekent dit dat u niets heeft ondernomen? Zo nee, kunt u gedetailleerd uiteenzetten
welke actie u sindsdien heeft ondernomen, op welke momenten precies en wat de resultaten
daarvan zijn?

Vraag 7

Kunt u zich herinneren dat u na afgelopen zomer constateerde dat de vrijwillige afspraak
uit het Nationaal plan voor veetransport bij extreme temperaturen om bij 35 graden
of meer geen dieren meer te vervoeren lang niet door iedereen wordt nagekomen en dat
nog steeds niet alle sectoren bij dit Nationaal plan zijn aangesloten, waardoor bijvoorbeeld
de pluimveesector, die verreweg het grootste aantal dieren per jaar fokt en afvoert
naar de slacht, zelfs gewoon door is blijven rijden bij temperaturen boven de 35 graden?3

Vraag 8

Kunt u uitleggen waarom u het toen door u aangekondigde wetsvoorstel om diertransporten
boven de 35 graden te verbieden nog altijd niet naar de Kamer heeft gestuurd en waarom
dit wetsvoorstel ook ontbrak in de lijst die de regering naar de Kamer heeft gestuurd
met wetsvoorstellen die wat het kabinet betreft nog voor de zomer hadden moeten worden
behandeld?

Vraag 9

Betekent dit dat u dat hiermee de kans heeft gemist om deze zomer effectief te kunnen
ingrijpen wanneer dieren worden getransporteerd bij meer dan 35 graden? Zo nee, komt
u met een spoedwet om het verbod op diertransporten bij een temperatuur van 35 graden
of hoger alsnog voor de zomer in te laten gaan? Zo nee, waarom niet?

Vraag 10

Kunt u bevestigen dat de NVWA onderzoek zou doen naar uitval van ventilatiesystemen
in stallen door extreme warmte?

Vraag 11

Is of wordt dit onderzoek uitgevoerd? Zo ja, wanneer is de NVWA daarmee gestart en
wat is of wordt er gedaan met de uitkomsten hiervan? Zo nee, waarom niet?

Vraag 12

Hoeveel capaciteit was er vorig jaar beschikbaar bij de NVWA om controles uit te voeren
op warme dagen en hoeveel inspecties zijn er toen uitgevoerd?

Vraag 13

Hoeveel capaciteit is er op dit moment beschikbaar bij de NVWA om (extra) controles
uit te voeren op warme dagen en te handhaven als het weer eens mis gaat?

Vraag 14

Hoeveel uren zijn er op dit moment binnen de NVWA beschikbaar voor controles op diertransporten
op warme dagen?

Vraag 15

Hoeveel uren zijn er op dit moment binnen de NVWA beschikbaar voor controles in stallen
op warme dagen?

Vraag 16

Is de NVWA van plan deze controles op hitte in stallen de komende maanden vooraf telefonisch
aan te kondigen zoals nu het beleid is tijdens de coronacrisis? Zo ja, hoe wordt er
voorkomen dat inspecteurs om oneigenlijke redenen afzien van een bezoek, bijvoorbeeld
doordat er telefonisch wordt gemeld dat er op de betreffende locatie iemand in quarantaine
zit, terwijl dit niet zo is?4

Vraag 17

Is het waar dat de sector in het voorjaar standaard meer vleeskuikens fokt omdat ze
er op rekenen dat mensen bij barbecues, in de horeca en tijdens uitjes meer kippenvlees
gaan eten? Zo nee, hoe zit het dan?

Vraag 18

Betekent dit dat er ieder jaar in deze tijd standaard sprake is van een hogere stalbezetting,
wat betekent dat de kippen in de stallen nog meer op elkaar gepakt zitten dan anders,
terwijl er in deze periode ook een grote kans is op warme dagen en dus hittestress?
Zo nee, kunt u uitleggen hoe de stalbezetting niet hoger zou worden bij een verhoging
van het aantal dieren dat wordt gefokt en vetgemest?

Vraag 19

Kunt u bevestigen dat deze productieverhoging dit voorjaar is ingezet ondanks de coronacrisis?
Zo nee, hoe zit het dan?5

Vraag 20

Betekent dit dat er op dit moment sprake is van een hogere stalbezetting, en dus meer
kippen op elkaar dan anders, omdat de verwachte stijgende verkoop van kippenvlees
uitblijft vanwege de coronacrisis, het annuleren van evenementen en het sluiten van
de horeca? Zo nee, hoe zit het dan?

Vraag 21

Hoeveel pluimveehouders hebben gehoor gegeven aan de oproep van pluimveeslachthuizen
om minder dieren in de stallen te storten om het overschot aan kippenvlees niet nog
verder op te laten lopen? Hoeveel vleeskuikens worden er op deze bedrijven nu minder
gehouden dan vorig jaar in deze tijd?6

Vraag 22

Hoeveel pluimveehouders hebben juist meer dieren in hun stallen gestort omdat ze hopen
op extra afzet door barbecues, uitjes en evenementen?

Vraag 23

Kunt u bevestigen dat een aantal vleeskuikenhouders standaard een deel van de kuikens
vervroegd naar de slacht stuurt om zo meer kippen te kunnen houden in de maximale
bezetting van 42 kilo per m2 en dat deze zogenaamde «uitladers» vervolgens als grillkippen worden verkocht?

Vraag 24

Heeft u gezien dat pluimveeslachterijen door de coronacrisis en de verminderde vraag
naar grillkippen veel minder tot geen «uitladers» willen slachten?

Vraag 25

Erkent u dat de kans groot is dat kippen hierdoor de komende tijd nu nog meer op elkaar
gepakt zitten in de stallen, dat de maximale bezetting wordt overschreden en dat er
een verhoogd risico is op hittestress?

Vraag 26

Hoeveel uren zijn er op dit moment binnen de NVWA beschikbaar voor controles in vleeskuikenstallen?

Vraag 27

Hoeveel vleeskuikenstallen (geen bedrijven) zijn er op dit moment in Nederland?

Vraag 28

Onderschrijft u de wetenschappelijke vaststelling van de European Food Safety Authority
(EFSA) dat vleeskuikens door hun extreme gewicht waarop ze zijn doorgefokt hun warmte
niet goed kwijt kunnen en door hun snelle stofwisseling zelf meer warmte produceren,
waardoor ze al bij 25 graden last kunnen hebben van hittestress? Zo nee, kunt u met
wetenschappelijke rapporten onderbouwen dat het anders zou zitten?7

Vraag 29

Erkent u dat vrije uitloop voor kippen, met beschutting en gelegenheid voor stofbaden,
de meest effectieve manier is om aan hun behoefte aan het vertonen van hun natuurlijke
gedrag tegemoet te komen, om hittestress te voorkomen en (daarmee) hun welzijn te
dienen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 30

Bent u bereid deze vorm van vrije uitloop-huisvesting tot doel te stellen en een transitieplan
op te stellen waarin de pluimveehouderij binnen een bepaalde termijn moet voldoen
aan deze huisvestingsnormen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 31

Kunt u bevestigen dat varkens een relatief kleine hart- en longcapaciteit hebben in
verhouding tot hun spiermassa, wat warmteverlies via de ademhaling bemoeilijkt?

Vraag 32

Onderschrijft u de wetenschappelijke vaststelling van EFSA dat bij vleesvarkens al
bij 27 graden Celsius hittestress optreedt8, met een versnelde hartslag, stijgende bloeddruk en versnelde oppervlakkige ademhaling
als gevolg? Zo nee, kunt u met wetenschappelijke rapporten onderbouwen dat het anders
zou zitten?

Vraag 33

Kunt u bevestigen dat varkens niet kunnen zweten en van nature afkoeling zoeken door
in de modder te rollen zodat ze via verdamping warmte kwijt kunnen raken?

Vraag 34

Erkent u dat vrije uitloop, met beschutting en gelegenheid voor modderbaden, de meest
effectieve manier is om hittestress bij varkens te voorkomen, aan hun behoefte aan
het vertonen van hun natuurlijke gedrag tegemoet te komen en (daarmee) hun welzijn
te dienen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 35

Bent u bereid deze vorm van vrije uitloop-huisvesting tot doel te stellen en een transitieplan
op te stellen waarin de varkenshouderij binnen een bepaalde termijn moet voldoen aan
deze huisvestingsnormen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 36

Bent u bereid om preventief te zorgen voor een lagere stalbezetting om hittestress
te voorkomen door af te kondigen dat in de zomer minder dieren in de Nederlandse stallen
mogen staan en dat daartoe vóór de zomer beperkingen worden gesteld aan de fok van
het aantal dieren? Zo nee, waarom niet en erkent u dat u door het achterwege laten
van preventieve regels de dieren in de Nederlandse veehouderij welbewust extra risico
laat lopen op hittestress, zeker nu vanwege de coronamaatregelen de kans groter is
dat dieren langer in de stallen blijven omdat slachthuizen minder dieren kunnen slachten?

Vraag 37

Bent u bereid de snelheid van de slachtlijn te verlagen, zodat er minder dieren hoeven
te worden aangevoerd en er minder fouten worden gemaakt die leiden tot vertraging
in het slachtproces en wachtende vrachtwagens vol dieren in de hitte? Zo nee, waarom
niet?

Vraag 38

Bent u bereid om een maximum te stellen aan de tijd die dieren moeten wachten bij
en in het slachthuis? Zo nee, waarom niet?

Vraag 39

Kunt u deze vragen één voor één en binnen de gebruikelijke termijn beantwoorden?

Mededeling

Hierbij deel ik mede dat de vragen van het lid Ouwehand (PvdD) over het beschermen
van dieren bij de verwachte hittegolven met als kenmerk 2020Z08874 niet binnen de gebruikelijke termijn kunnen worden beantwoord. Ik onderschrijf de
urgentie die uit de Kamervragen spreekt en kan uw Kamer binnen afzienbare termijn
een vollediger beeld schetsen van de stappen die zijn gezet om dieren te beschermen
tegen hitte.

Ik zal uw Kamer de beantwoording zo spoedig mogelijk doen toekomen, tezamen met de
beantwoording op de vragen van het lid Futselaar met als kenmerk 2020Z08313.