Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Hijink over het bericht ‘SKB blaast fusie met Slingeland af’

Antwoord van Minister Van Rijn (Medische Zorg) (ontvangen 2 juni 2020). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2875.

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht «SKB blaast fusie met Slingeland af»?1

Antwoord 1

Ik vind het van groot belang dat de regio in gesprek blijft met elkaar over de toekomst
van de zorg in de Achterhoek en dat in de onderlinge samenwerking goede en veilige
zorg altijd voorop staat. Hiervoor is goed overleg in de regio noodzakelijk en daarom
is de (bestuurlijke) onrust die er momenteel heerst onwenselijk. Het heeft dan ook
prioriteit dat de situatie in de Achterhoek zo snel mogelijk stabiel wordt. Fusies
kunneningrijpende gevolgen hebben op het zorglandschap en daarmee effecten hebben
voor de lokale bevolking en relevante stakeholders. Ik vind het van belang dat zorgaanbieders
in contact staan en blijven staan met hun omgeving en voldoende draagvlak creëren
voor fusies. Het is niet aan mij om te oordelen of de fusie hiervoor doorgezet moet
worden of dat een defusie noodzakelijk is. De open dialoog over de toekomst van de
zorg in de Achterhoek zal in de regio gevoerd moeten worden, waarbij alle belanghebbenden
betrokken zijn.

Vraag 2

Wat is uw reactie op de brief van de burgemeesters van de betrokken gemeenten over
de situatie van Santiz aan u van 28 april 2020?2

Antwoord 2

Ik deel de zorgen van de burgermeesters over de (bestuurlijke) onrust in de ziekenhuizen
in de Achterhoek. Voor mij is het belangrijkst er een stabiele situatie wordt gecreëerd
zodat de open dialoog over duurzame en toekomstbestendige zorg met alle betrokken
partijen gevoerd kan worden. Daartoe heb ik een verkenner aangesteld die in eerste
instantie draagvlak en herstel van (bestuurlijke) verhoudingen zal creëren. Daarna
zal de verkenner zich richten op het opstarten van de al eerder ingestelde regiogroep
om een dialoog te starten over goede en duurzame zorg in de Achterhoek. Deze regiogroep
levert uiteindelijk een toekomstvisie die een helder beeld creëert van wat er aan
duurzame ziekenhuiszorg nodig en mogelijk is in de Achterhoek. De heer Marcel Daniëls
heb ik bereid gevonden om de rol van verkenner op zich te nemen. Ik heb de Tweede
Kamer hierover geïnformeerd via een brief op 27 mei 2020.

Vraag 3

Wat is uw reactie op de conclusie «We zijn tot het inzicht gekomen dat de vorm van
fusie met het Streekziekenhuis Koningin Beatrix (het SKB) niet kan garanderen dat
passende, toegankelijke en kwalitatief goede zorg voor de zorg geborgd wordt»?

Antwoord 3

Zie hiervoor het antwoord op vraag 1.

Vraag 4

Wanneer is het definitieve besluit om de fusie af te blazen genomen? Waren de burgemeesters
van de betrokken gemeenten van dit besluit op de hoogte toen zij twee dagen geleden
de brief aan u stuurden?

Antwoord 4

Er is nog geen definitief besluit genomen om de fusie af te blazen. Gesprekken die
in de regio gevoerd zullen moeten worden over de toekomst van de ziekenhuiszorg in
de Achterhoek, zullen moeten uitwijzen of de fusie door kan gaan of dat een defusie
noodzakelijk is.

Vraag 5

Wat is de directe reden voor het managementteam van het SKB om het vertrouwen in de
raad van toezicht op te zeggen?

Antwoord 5

Het managementteam van het SKB heeft de Raad van Toezicht gevraagd zo spoedig mogelijk
te starten met het proces van ontvlechting van de Santiz organisatie. Volgens het
managementteam van het SKB worden duidelijke signalen, die vragen om een spoedig besluit
tot defusie, genegeerd. Het vertrouwen in het realiseren van een geslaagde fusie is
bij het managementteam verdwenen, aldus Santiz. Zij geven aan dat dit een breed gedragen
overtuiging is binnen de organisatie. De Raad van Toezicht gaat door met zijn voornemen
een onderzoek te starten om van daaruit al dan niet te komen tot een besluit tot defusie.
De IGJ heeft erop gewezen dat bij een ingrijpende organisatieveranderingen, zoals
een fusie of defusie, de mogelijke risico’s vooraf in kaart gebracht moeten worden.

Vraag 6

Wat is het gevolg van het besluit van het SKB op de voorgenomen nieuwbouw in Doetinchem?
Is het niet verstandig dat het ziekenhuis in Doetinchem een alternatief uitwerkt voor
de voorgenomen nieuwbouw gebaseerd op een scenario van defusie? Kunt u dit toelichten?

Antwoord 6

Het is aan de raad van bestuur van Santiz om duidelijkheid te geven over hoe zij concreet
invulling hebben gegeven en gaan geven aan de nieuwbouw. Ik heb hier geen rol in.

Vraag 7

Klopt het dat de meest recente plannen voor de nieuwbouw van het Slingeland in Doetinchem
alleen maar mogelijk zijn als de acute zorg van het SKB verplaatst wordt naar het
nieuw te bouwen Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem?

Antwoord 7

Zie hiervoor mijn antwoord op vraag 6.

Vraag 8

Wat is het oordeel van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) over het besluit
van het SKB om de fusie af te blazen? Heeft de IGJ de afgelopen tijd met de raad van
bestuur en de medische stafbesturen contact gehad? Zo ja, wat is er uit deze contacten
gekomen?

Antwoord 8

De IGJ heeft per 15 mei 2020 Santiz onder verscherpt toezicht gesteld. De IGJ staat
al langere tijd in contact met de raad van bestuur, raad van toezicht en andere gremia
binnen het ziekenhuis over de ontstane situatie. De IGJ ziet erop toe dat er tijdens
een proces van fusie of de fusie goede en veilige zorg wordt geleverd en dat de randvoorwaarden
hiervoor aanwezig zijn. De IGJ heeft alle betrokkenen erop gewezen dat constructieve
samenwerking van belang is voor het kunnen blijven leveren van goede en veilige zorg.
De IGJ heeft geen oordeel over defusie of het afblazen ervan als zodanig.

Vraag 9

Wat is het gevolg van het besluit op de totstandkoming van het regiobeeld dat in mei
2020 gereed zou moeten zijn?

Antwoord 9

In de hoofdlijnenakkoorden, die zijn gesloten met verschillende sectoren in de zorg,
is opgenomen dat partijen in een regio komen tot een feitelijk beeld van de sociale
en de gezondheidssituatie van de desbetreffende regio en van de opgave waar die regio
voor staat. Dit zogenoemde regiobeeld dient vervolgens als input voor partijen om
te komen tot een regiovisie. Een regiovisie is een gedeeld beeld van partijen in een
regio over hoe ze de toekomstige zorgvraag in de regio zullen gaan opvangen. Hierin
kunnen bijvoorbeeld intenties of ideeën worden opgenomen over de taakopvatting, welke
zorg bij de ene (type) zorgaanbieder kan worden afgebouwd en naar een andere (type)
zorgaanbieder worden verschoven, of er kan een beschrijving in komen over gepast gebruik
en het voorkomen van ondoelmatige zorg. Wat er precies in een regiovisie komt bepalen
betrokken partijen zelf en kan per regio verschillen.

In alle regio’s van Nederland worden op dit moment regiobeelden gemaakt. In deze beelden
wordt weergegeven hoe de regio er momenteel uit ziet (bevolking, zorgvraag, etc.).
Vanuit deze beelden wordt vervolgens een regiovisie ontwikkeld. In de Achterhoek gebeurt
dit in nauwe samenwerking met de Thematafel «De Gezondste Regio». In deze regiogroep
werken Santiz, zorgverzekeraars en belangrijke betrokkenen in de regio samen om een
gezamenlijke visie te vormen van de huidige en toekomstige situatie en de mogelijkheden
voor een duurzame inrichting van ziekenhuiszorg in de Achterhoek. De opzet van de
regiogroep en het betrekken van stakeholders is nadrukkelijk afgesproken met mijn
ambtsvoorganger in december 2019. Ook is dit gedeeld met partijen en stakeholders
binnen en buiten de regio.

Vraag 10

Heeft het besluit tot het afblazen van de fusie invloed op de aangekondigde sluiting
van de acute afdelingen?

Antwoord 10

Er is nog geen definitief besluit genomen over het wel of niet afblazen van de fusie.
Het is nog niet duidelijk wat het effect zal zijn van de eventuele defusie op de aangekondigde
sluiting van de afdelingen. Wel is het zo dat, zoals ik eerder heb aangegeven, volgens
de gevoelige ziekenhuizenanalyse van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
(RIVM) het ziekenhuis in Winterswijk momenteel een gevoelig ziekenhuis is voor de
afdelingen SEH en acute verloskunde voor 400 mensen in de regio. Dat betekent dat
de afdeling voor acute verloskunde in Winterswijk nu niet kan sluiten.

Vraag 11

Onderschrijft u dat de voorgenomen Doetinchemse nieuwbouw en daarmee de verhuizing
van de acute afdelingen uit Winterswijk als splijtzwam hebben gefunctioneerd?

Antwoord 11

Het is niet aan mij om dit te beoordelen.

Vraag 12

Staat u achter het voornemen van SKB-medici om nu veel intensiever samen te werken
met de eerstelijnszorg, de ouderenzorg en zorgverleners in de omgeving? Zo ja, wat
gaat u doen om dit proces te ondersteunen?

Antwoord 12

Ik vind het altijd van belang dat ziekenhuiszorg en eerstelijnszorg, ouderenzorg en
andere zorgverleners in de omgeving goed en intensief met elkaar samenwerken, en dat
is ook nu het geval. De verkenner die ik zal aanstellen zal hierin een rol vervullen.
Deze zal zich onder andere richten op het toekomstperspectief van de zorg in de Achterhoek,
waarbij alle betrokken partijen met elkaar in gesprek moeten over duurzame zorg in
die regio. Een goede samenwerking tussen verschillende zorgverleners zal hierbij cruciaal
zijn.

Vraag 13

Deelt u de mening dat er zowel in Doetinchem als in Winterswijk sprake moet zijn en
blijven van een volwaardig ziekenhuis met op beide locaties behoud van de specialisaties?

Antwoord 13

Voor mij is het belangrijk dat er goede zorg wordt geleverd in de regio. Hoe de zorg
er in de regio uitziet is aan de raad van bestuur van het Santiz. Het uitgangspunt
van Santiz is toekomstbestendige, hoogwaardige, betaalbare en toegankelijke medisch
specialistische zorg voor alle inwoners van de Achterhoek.

Vraag 14

Wat zijn de plannen van Menzis met betrekking tot het overeind houden van de basisziekenhuizen
in Winterswijk en Doetinchem? Is Menzis bereid beide ziekenhuizen volwaardig overeind
te houden?

Antwoord 14

Menzis heeft aan mij aangegeven dat voor hen goede en betaalbare zorg voor iedereen
in de Achterhoek het uitgangspunt is. Menzis heeft voor de Achterhoek in samenspraak
met de leden van de thematafel De Gezondste Regio een regiobeeld opgesteld met daarin
de feitelijke situatie en analyses van de ontwikkeling van de zorgvraag en mogelijke
knelpunten in het zorgaanbod, nu en in 2030. Dit regiobeeld is inmiddels gepubliceerd
(https://www.menzis.nl/over-menzis/publicaties/zorg-zorgverzekering/2020…). De thematafel heeft ook gewerkt aan een regiovisie.

Daarnaast is in december 2019 besloten tot het opzetten van een regiogroep. De centrale
opdracht voor deze regiogroep is: hoe kunnen we vanuit de huidige situatie (onder
andere strenger wordende kwaliteits- en volumenormen, de concentratie van hoog complexe
zorg, de ontwikkelingen in de zorgvraag en de krapte op de arbeidsmarkt), en in lijn
met de regiovisie Achterhoek en de zorgvisie van Santiz een toekomstbestendig medisch
specialistisch zorglandschap in de Achterhoek borgen met twee locaties? De regiogroep
zou vanaf 1 mei 2020 van start gaan, maar dit is als gevolg van de bestuurlijke onrust
bij Santiz helaas nog steeds niet gebeurd.