Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Azarkan over de extreem-rechtse organisatie Feuertag Division

Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 18 mei 2020).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2560.

Vraag 1

Bent u op de hoogte van de berichtgeving over de extreemrechtse organisatie Feuertag
Division?1

Antwoord 1

Ja, ik heb kennis genomen van de berichtgeving over de extreemrechtse organisatie
Feuerkrieg Division. De organisatie Feuertag Division is mij niet bekend.

Vraag 2

Klopt het dat het openbaar ministerie (OM) in Den Haag op de hoogte is van de berichten
die de Nederlandse leden van Feuerkrieg Division op internet plaatsen?

Antwoord 2

Het OM doet geen mededelingen over al dan niet lopende zaken.

Vraag 3, 4

Heeft het OM, de politie of de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst u, al dan
niet uitvoerig, op de hoogte gebracht van de activiteiten van Feuertag Division, al
dan niet in relatie tot de gebeurtenissen in Hanau op 19 februari jl.?

Was de moordenaar van Hanau, Tobias R., ook lid van Feuertag Division, of een andere
extreemrechtse organisatie?

Antwoord 3, 4

Het OM, de Nationale Politie noch de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst doet
mededelingen over al dan niet lopende zaken. In algemene zin worden ontwikkelingen
binnen het rechts-extremisme en de dreiging die daarvan uitgaat, scherp in de gaten
gehouden.

Vraag 5

Kunt u uitsluiten dat een dergelijke moordaanslag, waarbij negen mensen met een migratieachtergrond
zijn omgekomen, ook in Nederland kan plaatsvinden?

Antwoord 5

Zoals uw Kamer eerder is geïnformeerd in het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN)
nr. 522 en de Kamerbrief naar aanleiding van de aanslag in Hanau3 is de rechts-extremistische scene in Nederland klein, gefragmenteerd en tot nu toe
vrijwel geweldloos. De geweldsdreiging in algemene zin is beperkt, maar het rechts-extremistische
(online) landschap is aan verandering onderhevig en is daardoor onvoorspelbaarder
dan voorheen. Daarbij is het (online) taalgebruik steeds agressiever en opruiender
geworden. Ook heerst er in rechts-extremistische kringen een grote fascinatie voor
vuurwapens. In Nederland bestaat het risico voornamelijk uit rechts-extremistisch
georiënteerde eenlingen die online inspiratie opdoen of uit gewelddadige eenlingen
die copy-cat gedrag vertonen naar aanleiding van aanslagen in het buitenland, zoals
ook beschreven in het jaarverslag 2019 van de AIVD. Het gebruik van geweld door (snel
radicaliserende) rechts-extremistische eenlingen of kleine groepen is een reëel risico
volgens NCTV en AIVD.

Vraag 6

Welke acties onderneemt u om een dergelijke terroristische moordaanslag in Nederland
te voorkomen?

Antwoord 6

Het kabinet zet zich in om de rechts-extremistische dreiging tegen te gaan en te voorkomen
dat mensen radicaliseren. Zo wordt de lokale, persoonsgerichte aanpak ingezet wanneer
er sprake is van radicalisering of rechts-extremistische uitingen door individuen,
met als doel de dreiging die van een persoon uitgaat te onderkennen en daarop te interveniëren.
Op landelijk niveau zet de overheid zich in om terroristische en extremistische uitingen,
zowel online als offline, geen vat te laten krijgen op de samenleving. Wanneer er
sprake is van extremistische gedragingen die een vermoeden van een strafbaar feit
opleveren, kan het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek instellen en
indien opportuun overgaan tot vervolging. Het Rijksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering
(ROR) biedt trainingen aan voor professionals om rechts-extremisme te herkennen en
handelingsvaardigheid te bevorderen. De NCTV en de Expertise unit Sociale Stabiliteit
(SZW) ondersteunen gemeenten met advies over beleid en (lokale) aanpak. Indien daar
aanleiding toe is kan de AIVD een onderzoek starten. Op de werkwijze van de Nederlandse
inlichtingen- en veiligheidsdiensten kan ik niet ingaan.

Vraag 7

Wat gaat u ondernemen tegen de activiteiten van Feuertag Division in Nederland?

Antwoord 7

Indien er concrete aanwijzingen zijn voor een dreiging in Nederland of richting Nederlandse
belangen zal daartegen worden opgetreden. Ook partnerlanden houden de dreiging nauwlettend
in de gaten en acteren daarop wanneer nodig. In mijn antwoord op vraag 6 ga ik nader
in op de aanpak van rechts-extremisme.

Ten aanzien van de Feuerkrieg Division en soortgelijke organisaties dient benadrukt
te worden dat deze organisatie geen robuuste presentie heeft in de publieke ruimte
in Nederland. Er is hier geen sprake van een traditionele organisatie. Het gaat om
individuen die, verspreid over ruim 15 landen, verbinding zoeken op het internet via
fluïde verbanden met gemeenschappelijk fascistisch en neonazistisch gedachtengoed.

Vraag 8

Klopt het dat deze organisatie mede wordt geleid vanuit Nederland?

Antwoord 8

Er is geen sprake van een traditionele organisatie met een duidelijke of formele leiding.
De organisatie betreft een fluïde verband waarin personen zich als leider trachten
te profileren.

In algemene zin kan ik stellen dat rechts-extremistische online verbanden de laatste
jaren een sterk grensoverschrijdend karakter ontwikkeld hebben en zich richten op
internationale onderwerpen, waardoor zij verschillende groepen pogen te verenigen
en de versplintering binnen het rechts-extremisme proberen tegen te gaan. Eventuele
Nederlandse presentie op dit soort fora wordt uiteraard serieus genomen.

Vraag 9

Welke rol speelt de persoon die volgens het artikel deze organisatie zou leiden hierin?

Antwoord 9

Ik kan geen uitspraken doen over individuele personen. In algemene zin kan ik u melden
dat personen die een dreiging vormen voor de nationale veiligheid nauwlettend in de
gaten worden gehouden. Het OM, politie, de inlichtingen- en veiligheidsdiensten en
andere betrokken organisaties zijn alert. Wanneer er sprake is van extremistische
gedragingen die een strafbaar feit opleveren, kan het Openbaar Ministerie onderzoek
instellen en overgaan tot vervolging.

Vraag 10

Klopt het dat Feuertag Division een rassenoorlog wil ontketenen en daartoe aanslagen
wil plegen? Wat gaat u doen om dit te voorkomen?

Antwoord 10

In algemene zin kan ik melden dat op veel online rechts-extremistische fora verering
van het fascisme, Hitler en neonazisme voorkomt, waarin ook theorieën worden verspreid
dat overheden bewust migranten toelaten om rassenvermenging te bespoedigen. In sommige
gevallen komt online ook verering van geweld voor om de rassenvermenging tegen te
gaan. Het is onacceptabel als personen buitenwettelijke (gewelds)-middelen inzetten
tegen andere groepen. In mijn antwoord op vraag 6 ga ik nader in op de aanpak van
rechts-extremisme.

Vraag 11, 12

Klopt het dat deze organisatie een aanslag zou willen plegen op de Nederlandse politici
Mark Rutte en Jesse Klaver? Wat gaat u doen om dit te voorkomen?

Klopt het dat de fietsroute die Mark Rutte aflegt tussen zijn woning en het Binnenhof,
op Telegram is gezet?

Antwoord 11, 12

Ik kan geen uitspraken doen over concrete casuïstiek. In algemene zin geldt dat er
op internetfora soms sprake is van het publiceren van (persoonlijke) gegevens van
een individu, het zogenaamde «doxing». Dit wordt uitermate serieus genomen. In het
stelsel Bewaken en Beveiligen werken OM, politie, inlichtingen- en veiligheidsdiensten
en bestuurlijke organisaties samen. Binnen dit stelsel is geregeld hoe op basis van
dreigings- en risico-informatie tot beveiligingsmaatregelen wordt besloten en wie
verantwoordelijk is voor de uitvoering. Over eventuele beveiligingsmaatregelen wordt
vanzelfsprekend geen mededeling gedaan.

Vraag 13

Klopt het dat deze organisatie het coronavirus wil verspreiden onder bepaalde bevolkingsgroepen?

Antwoord 13

Op verschillende internationale webfora als 4chan en 8kun worden rechts-extremisten
opgeroepen COVID-19 te gebruiken als biologisch wapen tegen bijvoorbeeld moslims en
joden. In Nederland is tot nu toe geen sprake van signalen van dergelijke acties of
online oproepen daartoe. Ook in Europa is hier nauwelijks sprake van.

Vraag 14

Welke acties gaat u ondernemen om deze extreemrechtse organisatie op te sporen, uit
te schakelen en zijn leden te vervolgen?

Antwoord 14

Zie antwoord 6.