Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Wassenberg over de inzet van vangkooien door zwijnenjagers

Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen 8 mei
2020).

Vraag 1

Kent u het bericht «Vangkooi maakt jacht op wilde zwijnen makkelijker»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Is de inzet van vangkooien tijdens de jacht op wettelijk beschermde en niet-bejaagbare
dieren toegestaan?

Antwoord 2

Het wild zwijn is geen wild in de zin van artikel 3.20 van de Wet natuurbescherming.
In dat artikel zijn enkele soorten benoemd waarop de jachthouder in zijn jachtveld
in een bepaalde periode en onder voorwaarden de jacht mag uitoefenen. Dat geldt niet
voor het wild zwijn en dat betekent dat reguliere jacht op het wild zwijn niet is
toegestaan. Wel kunnen de provincies de inzet van vangkooien toestaan ten behoeve
van schadebestrijding en populatiebeheer door middel van een ontheffing op grond van
de Wet natuurbescherming.

Vraag 3

Is er onderzoek gedaan naar de welzijnsaspecten voor wilde zwijnen wanneer dit middel
wordt ingezet? Zo ja, kunt u inzage verschaffen in de resultaten van dat onderzoek?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Er is onderzoek gedaan naar de ethische aspecten van de toegestane middelen voor het
beheer van wilde zwijnen. («Ethische aspecten bij het beheer van wilde zwijnen» van
Groot-Bruinderink/Lammersma, 2002. Voor de resultaten, zie de volgende weblink: https://library.wur.nl/WebQuery/wurpubs/fulltext/27738).

Vraag 4

Kunt u aangeven hoe groot de risico's zijn dat ook andere dieren dan wilde zwijnen
in de vangkooien gevangen worden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

In de provincie Noord-Brabant worden vangkooien sinds 2014 ingezet bij schadebestrijding
en populatiebeheer van wilde zwijnen. Als onderdeel van de door gedeputeerde staten
verleende ontheffing is aldaar een procedure van toepassing die mede is gericht om
bijvangsten te minimaliseren. Gedurende de afgelopen zes jaar hebben er dankzij deze
procedure geen bijvangsten plaatsgevonden. Op basis hiervan mag gesteld worden dat
de risico’s op bijvangsten zeer klein zijn.

Vraag 5

Is er een certificeringssysteem waarmee kan worden vastgesteld of vangkooien voldoen
op het gebied van veiligheid en dierenwelzijn? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u
daar inzage in geven?

Antwoord 5

Er bestaat geen certificeringssysteem voor vangkooien. De vereisten van dierenwelzijn,
voortvloeiend uit de Wet dieren, zijn van toepassing op vangkooien.

Vraag 6

Kunt u aangeven wat er gebeurt met zwijnen die in de vangkooien gevangen worden? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, kunt u gedetailleerd aangeven of de zwijnen in de vangkooi
gedood worden, door wie en op welke wijze?

Antwoord 6

De wilde zwijnen worden, nadat zij in de vangkooi zijn gevangen, zo snel mogelijk
gedood met inachtneming van de voorschriften die aan de door gedeputeerde staten verleende
ontheffing zijn verbonden.

Vraag 7

Indien gevangen zwijnen op korte afstand worden doodgeschoten door jagers of anderen,
kunt u dan aangeven welke gevolgen die gebeurtenis heeft voor de nog levende zwijnen
die zich tegelijkertijd in de vangkooi bevinden? Is daar onderzoek naar gedaan en
kunt u dat delen?

Antwoord 7

De wilde zwijnen in de vangkooi worden door middel van afschot met het geweer gedood.
Er is mij geen onderzoek bekend naar de gevolgen van afschot op andere wilde zwijnen
in de vangkooi. Op basis van ervaring gedurende zes jaar opgedaan bij de inzet van
vangkooien in Noord-Brabant, kan gesteld worden dat in een kooi gevangen wilde zwijnen
weinig stress ervaren.

Vraag 8

Zijn er videobeelden van de wijze waarop de zwijnen worden gevangen en gedood? Zo
nee, waarop is de toestemming voor het gebruik van vangkooien gebaseerd? Zo ja, kunt
u die delen?

Antwoord 8

Bij de uitvoering van het gebruik van de vangkooi moet op basis van de door gedeputeerde
staten van Noord-Brabant verleende ontheffing een op scherp gestelde vangkooi worden
gemonitord met tenminste 1 wildcamera met bewegingscensor en nachtzichtfunctie die
de beelden direct doorstuurt naar de verantwoordelijke uitvoerder van de vangkooi.
Deze beelden worden gebruikt om op zo zorgvuldige wijze uitvoering te geven aan het
gebruik van de vangkooi. Het betreft privébeelden, die op grond van de Algemene Wet
Gegevensbescherming niet met derden (behoudens zij die daartoe gerechtigd zijn) gedeeld
mogen worden.

Vraag 9

Wijkt de Nederlandse werkwijze van afschot in vangkooien substantieel af van de beelden
waarop te zien is hoe zulk afschot in de Verenigde Staten plaatsvindt? Zo nee, hoe
zeker bent u ervan dat de Nederlandse methode afwijkt van de Amerikaanse en kunt u
bewijsmateriaal daarvan met ons delen? Zo nee, heeft u zelf kennisgenomen van die
werkwijze en op welke wijze was dat?2

Antwoord 9

De beelden op het videofilmpje van de situatie in de Verenigde Staten zijn op geen
enkele wijze representatief voor de manier waarop in Nederland wilde zwijnen in kooien
worden gevangen en gedood. Zie verder antwoord op vraag 8.

Vraag 10

Deelt u de mening dat het afschieten van weerloze dieren in een vangkooi in aanwezigheid
van soortgenoten een onnodig wrede wijze van doden is? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
welke alternatieven zijn er onderzocht om elke vorm van onnodig dierenleed te voorkomen?

Antwoord 10

Ik ben van oordeel dat de wijze waarop in Nederland de wilde zwijnen in kooien worden
gevangen en gedood, op een verantwoorde en volgens de wet toegestane manier plaatsvindt
en dat er derhalve geen sprake is van onnodig dierenleed.

Vraag 11

Kunt u alle correspondentie delen (inclusief beeld- en onderzoeksmateriaal) tussen
uw ministerie en de betreffende provincies van de afgelopen drie jaar die betrekking
hebben op de inzet van vangkooien om zwijnen te vangen, inclusief daarnaar verricht
onderzoek? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 11

Het verlenen van ontheffingen voor de inzet van vangkooien is een wettelijke bevoegdheid
van de provincies. Er is geen correspondentie noch beeldmateriaal van de provincies
op het ministerie aanwezig dat provincies gebruiken bij het beoordelen en beslissen
op verzoeken om inzet van vangkooien.

Vraag 12

Kunt u aangeven of gedurende de coronamaatregelen de inzet van vangkooien en het met
een jachtgeweer doden van wilde zwijnen wordt stilgelegd? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 12

Zoals ik onlangs op vragen vanuit uw Kamer heb geantwoord, kunnen schadebestrijding
en populatiebeheer gedurende de coronamaatregelen doorgang vinden3. Ten aanzien van wilde zwijnen in het bijzonder acht ik het noodzakelijk dat de met
provincies afgesproken aanpak ter preventie van de Afrikaanse varkenspest niet worden
ingeperkt.

Vraag 13

Kent u het genetisch onderzoek van Alterra en Wageningen University and Research,
waaruit blijkt dat er bij verschillende populaties wilde zwijnen sprake is van illegale
herintroducties (het uitzetten van wilde zwijnen) of van ontsnappingen van wilde zwijnen
uit particuliere jachtvelden?4

Antwoord 13

Dat onderzoek is mij bekend. Voor de volledigheid merk ik hierbij op dat uit genoemde
genetische onderzoek niet blijkt dat er bij verschillende populaties wilde zwijnen
sprake is van illegale herintroducties of ontsnappingen van wilde zwijnen uit particuliere
jachtvelden. Wel is in dit onderzoek aangegeven dat in enkele gevallen sprake kan
zijn geweest van een (gedeeltelijk) onnatuurlijke oorsprong door illegale herintroducties
of ontsnappingen.

Vraag 14

Deelt u de mening dat het illegaal uitzetten van grote hoefdieren in Nederland krachtig
bestreden dient te worden?

Antwoord 14

Deze mening deel ik.

Vraag 15

Kunt u aangeven hoe vaak in de afgelopen tien jaar proces-verbaal is opgemaakt tegen
het illegaal uitzetten van grote hoefdieren?

Antwoord 15

Er zijn mij geen situaties bekend waar de afgelopen tien jaar proces-verbaal is opgemaakt
tegen het illegaal uitzetten van grote hoefdieren.

Vraag 16

Bent u bereid deze vragen te beantwoorden voordat de vangkooien zoals hier genoemd
in gebruik zullen worden genomen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 16

De inzet van vangkooien voor wilde zwijnen kan alleen met ontheffing van gedeputeerde
staten. Het is niet aan mij om te treden in deze bevoegdheden van de provincies.