Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Remco Dijkstra over het bericht ‘Logistieke sector krijgt steeds meer last van coronavirus’

Antwoord van Minister van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
27 maart 2020).

Vraag 1

Kent u bericht «Logistieke sector krijgt steeds meer last van coronavirus»?1

Antwoord 1

Een specifiek artikel met deze titel waar de heer Dijkstra naar verwijst is niet (meer)
te vinden op de website van het Nieuwsblad Transport. Uiteraard ken ik wel de aanverwante
artikelen die een beeld geven van de problematiek.

Vraag 2

Klopt het dat 45% van het intercontinentale verkeer van containers afkomstig is uit
Azië?

Antwoord 2

Azië is het hart van het intercontinentale containervervoer. Negen van de tien grootste
containerhavens in de wereld liggen in Azië. Van het mondiale containervervoer ging
in 2018 28.2 miljoen TEU via de zogenoemde Trans-Pacifische route tussen Azië en Noord-Amerika
en 24.4 miljoen TEU via de Azië-Europa route. Over de Trans-Atlantische route werd
in datzelfde jaar 8.0 miljoen TEU vervoerd (bron: UNCTAD, Review of Maritime Transport,
2019). In 2019 was 47% van alle containers die werden overgeslagen in de haven van
Rotterdam afkomstig uit of bestemd voor Azië.

Vraag 3

Klopt het dat de capaciteit van de containervaart circa 20% tot 40% is teruggelopen
als gevolg van verminderd transport van goederen door het coronavirus?

Antwoord 3

Exacte cijfers zijn (nog) niet te geven. Het gaat hier om bedrijfsgevoelige informatie.
Havenbedrijf Rotterdam (HbR) geeft aan dat in de eerste maand na de uitbraak van het
coronavirus in China, het aantal afvaarten uit China was afgenomen met ongeveer 20%.
Dat aantal is volgens HbR inmiddels weer toegenomen en ligt nu nog ongeveer 10% lager
dan in dezelfde periode in 2019. De huidige ontwrichting in Europa zal echter ook
zijn verdere weerslag hebben op transport van goederen. Containeroverslag maakt circa
33% van de overslag in de Rotterdamse haven uit.

Vraag 4

Wat betekent een dergelijke terugval in containertransport voor de Rotterdamse haven?

Antwoord 4

Deze terugval betekent dat er minder containers worden overgeslagen in de Rotterdamse
haven en containerterminals en aanverwante bedrijven in de container(vervoer)keten
de gevolgen daarvan zullen merken in hun bedrijfsvoering. Op basis van de ontwrichting
in China verwacht het Havenbedrijf Rotterdam dat er zo’n 2 miljoen ton goederen per
maand minder worden overgeslagen. Daar bovenop zal de huidige vertraging van de Europese
economie een effect hebben waarvan de omvang op dit moment nog niet bepaald kan worden.

Vraag 5

Klopt het dat containers blijven staan en ladingen niet op tijd aankomen? Welke gevolgen
kan dit hebben voor de rest van de keten, inclusief de transporteurs die het vanuit
de haven naar andere plekken brengen?

Antwoord 5

Terminals hebben last van aanpassingen in schema's van rederijen, met schepen die
uit de vaart genomen worden of in Europa structureel havens overslaan. En dat leidt
tot disruptie in de aan- en afvoer van volle en lege containers. Lagere overslagvolumes
hebben een direct effect op het hele netwerk van transporteurs in het achterland.
Met name voor kleinere transportbedrijven zal dit financiële impact hebben. In de
logistieke sector zijn veel kleine bedrijven en ZZP’ers voor wie dit financieel zeer
zwaar is.

Vraag 6

Welke mogelijkheden heeft de rijksoverheid om goederenstromen zoveel mogelijk te laten
voortduren?

Antwoord 6

De distributie van goederen is essentieel voor onze samenleving. De rijksoverheid
heeft een lijst opgesteld van cruciale beroepsgroepen en vitale processen waarin de
goederendistributie en de mensen die daarin werkzaam zijn, zijn opgenomen. Daarnaast
is er door het kabinet op 17 maart jl. een pakket financiële maatregelen aangekondigd
om rust te creëren voor die bedrijven die financiële problemen ervaren. In overleg
met Europese collega’s dring ik erop aan dat de grenzen tussen lidstaten en de buitengrenzen
openblijven voor goederen en dat de medewerkers uit de transportsector zoals chauffeurs,
bemanningsleden en anderen vrij kunnen reizen en gebruik kunnen maken van goede sanitaire
voorzieningen. Ik ben daarnaast in continue contact met de sector over de belemmeringen
die zij ervaren en probeer die binnen mijn mogelijkheden op te lossen.

Vraag 7

In welke mate zijn Nederlandse partijen in het goederentransport in staat een omslag
te maken van routes en activiteiten om zo verlies van omzet en banen te voorkomen?

Antwoord 7

Op dit moment is er in een deel van de sector veel vraag naar transporteurs en in
een ander deel een sterk verminderde vraag. Zo gaat een deel van de ladingen, zoals
de bevoorrading van de levensmiddelen en de zorg in deze tijd onverminderd door. Andere
transporteurs zoals bijvoorbeeld die in de horecasector of die van containers uit
de Rotterdamse haven hebben te maken met minder ladingen. Het is voor sommige transporteurs
mogelijk van lading, routes of modaliteit te wisselen en dat gebeurt in beperkte mate.
Dit is echter lang niet in alle gevallen mogelijk, bijvoorbeeld vanwege technische
inrichtingseisen zoals bij containers of bulktransport.

Vraag 8

Welke problemen kan het geven als buitenlandse chauffeurs zonder vracht in Nederland
blijven wachten? Welke maatregelen zijn denkbaar om te zorgen dat er geen overlast
ontstaat?

Antwoord 8

Ik heb nauw contact met de sector over het vervoer van goederen. Vooralsnog zijn er
geen signalen dat veel buitenlandse chauffeurs zonder vracht in Nederland moeten blijven
wachten. Mocht daar verandering in optreden dan zijn maatregelen denkbaar zoals die
zijn voorbereid voor een eventuele no deal Brexit. Hierbij valt te denken aan het
gebruikmaken van (tijdelijke) extra parkeerplaatsen en inzet van verkeerscirculatieplannen.