Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Kröger en Ziengs over de EuroStar trein naar London

Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid), mede namens
de Minister van Infrastructuur en Waterstaat (ontvangen 4 maart 2020).

Vraag 1

Kunt u de Kamer informeren over de status van het vierlandenverdrag en het securityverdrag
met betrekking tot de EuroStar trein naar Londen?

Antwoord 1

In de brief van 22 januari jl.1 is de Kamer geïnformeerd over de stand van zaken van het vierlandenverdrag van Frankrijk,
Verenigd Koninkrijk (VK), België en Nederland inzake de grenscontroles. In deze brief
is aangegeven dat de onderhandelingen zijn afgerond en dat de Minsterraad heeft ingestemd
met de ondertekening van dit verdrag. Ook de onderhandelingen van het beveiligingsverdrag
zijn afgerond en de ministerraad heeft ingestemd met de ondertekening van dit verdrag.
Samen met Frankrijk, het VK en België wordt nu gezocht naar een geschikt moment voor
ondertekening van de betreffende verdragen. De inzet is dat de ondertekening van de
verdragen in ieder geval voor 30 april 2020 zal plaatsvinden. Ondertekening van beide
verdragen zal naar verwachting gelijktijdig plaatsvinden.

Daarnaast is recent politieke overeenstemming bereikt over het bilaterale verdrag
van Nederland en het VK over de grenscontroles. Op basis van deze overeenstemming
worden de ministerraden in Nederland en het VK gevraagd om in te stemmen met de ondertekening
van het verdrag.

Vraag 2

Bent u bekend met de berichten dat er geen of onvoldoende Marechaussee beschikbaar
zou zijn om een derde dagelijkse EuroStar naar Londen te laten rijden? Klopt dit?

Antwoord 2

De berichten dat er geen of onvoldoende KMar capaciteit beschikbaar zou zijn, zijn
bekend. Het rijden van extra rechtstreekse treinen tussen Amsterdam en Londen en daarvoor
benodigde grenscontroles vraagt aanvullende inzet van de KMar, de Nederlandse politie
en de UK Border Force. Daarbij is reeds sprake van verhoogde druk op de KMar en politie.
Op dit moment is er conform het oorspronkelijke uitgangspunt en afspraak met Eurostar
en NS voorzien in de benodigde capaciteit voor de twee rechtstreekse verbindingen.
Voor de extra treinen zal extra capaciteit van de KMar nodig zijn voor de uitvoering
van de grenscontroles. Op dit moment worden de nodige voorbereidingen door de overheid
getroffen om de benodigde extra capaciteit voor de grenscontroles van de twee treinen
zo spoedig mogelijk te leveren.

Vraag 3

Welke bestuurlijke of praktische obstakels aan de kant van de Nederlandse overheid
zijn er nog, die een rechtstreekse dienstregeling tussen Amsterdam en Londen in de
weg staan? Wat zou een uitbreiding van de dienstregeling in de weg staan?

Antwoord 3

Als het vierlandenverdrag en het bilaterale verdrag van Nederland en het VK over de
grenscontroles en het beveiligingsverdrag zijn ondertekend, zijn er vanuit de Nederlandse
overheid geen bestuurlijke obstakels voor de realisatie van de rechtstreekse verbinding
Amsterdam-Londen.

Wel zullen de terminals op Amsterdam en Rotterdam Centraal gereed moeten zijn om Schengenconforme
grenscontroles uit te voeren. Dit is een verantwoordelijkheid van Eurostar en de NS.
Eurostar geeft aan dat de terminal op Amsterdam Centraal op 30 april 2020 gereed zal
zijn en de terminal op Rotterdam CS op 18 mei 2020.

Vraag 4

Hoe staat het met de praktische uitvoering van de moties Kröger-Ziengs met betrekking
tot de EuroStar?2

Antwoord 4

In de brieven van 3 april 20183 en van 20 september 20194 bent u over de uitvoering van de moties Kröger-Ziengs geïnformeerd. In de brief van
3 april is aangegeven dat voor de realisatie van de directe treinverbinding de modificatie
van het tripartite verdrag van 1993 tot een vierlandenverdrag de gewenste vorm is
voor de internationale afspraken tussen de landen. In de brief van 20 september jl.
is aangegeven dat Nederland, mede naar aanleiding van de motie Ziengs en Kröger, met
de overige landen de vraag heeft onderzocht of het mogelijk is om de verdragen, in
afwachting van de uiteindelijke inwerkingtreding, voorlopig toe te passen. Het is
daarbij gebleken dat het niet voor alle verdragspartijen mogelijk is om het vierlandenverdrag
inzake grenscontroles en het beveiligingsverdrag voorlopig toe te passen. Nederland
zal echter zowel het vierlandenverdrag inzake grenscontroles, het beveiligingsverdrag
als het bilaterale verdrag met het VK over grenscontroles voorlopig toepassen, met
dien verstande dat de bepalingen van de verdragen waar uitvoeringswetgeving voor nodig
is, van de eenzijdige voorlopige toepassing worden uitgesloten. Dit zal geen belemmering
zijn voor de start van de directe service tussen Nederland en Londen.

Ten aanzien van het beveiligingsverdrag is tussen de verdragspartijen reeds overeenstemming
bereikt over het feit dat dit verdrag ook voorlopig zal worden toegepast door België
en het VK. Frankrijk zal zich in de tussenliggende periode houden aan de regels van
het oude beveiligingsverdrag, dat in 1993 werd gesloten tussen België, het VK en Frankrijk.
Daarnaast zal het bilaterale verdrag met het VK ook door het VK voorlopig worden toegepast.

Vraag 5

Hoe staat het met de toezeggingen gedaan in de brief van 20 december 2018 en het debat
op 6 februari 2019, waarin er is beloofd dat er voldoende capaciteit bij de Koninklijke
Marechaussee zou worden gerealiseerd ten behoeve van de EuroStar?5

Antwoord 5

In de brief van 20 december jl. en debat van 6 februari jl. is aangegeven dat extra
treinen gevolgen hebben voor de capaciteit van de KMar, de Britse grenswachters en
de politie. Ook is aangegeven dat de capaciteit van de KMar en de politie vanwege
de verschillende taken onder druk staat. In de brief is ook aangegeven dat de overheid
het voornemen daar waar mogelijk zal faciliteren. In dat verband zal de overheid ook
zorgdragen voor de benodigde extra capaciteit van de KMar om de grenscontroles van
de twee extra treinen uit te voeren. Bevordering van internationaal spoorvervoer sluit
immers aan bij het kabinetsbeleid om spoorvervoer als volwaardig en duurzaam alternatief
te positioneren ten opzichte van het vliegverkeer op de korte afstand.

Vraag 6

Kan er gereserveerde capaciteit van de Koninklijke Marechaussee die tijdelijk elders
niet nodig is, niet tijdelijk naar de EuroStar, indien nodig?

Antwoord 6

Zie antwoord 5.