Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Futselaar en Leijten over de actieve promotie van de controversiële paspoortprofessor Kochenov door de Rijksuniversiteit Groningen

Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen
23 december 2019).

Vraag 1

Klopt het dat de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) tot op heden nog niet is gestart
met het onderzoek naar de mogelijke belangenverstrengeling van hoogleraar Kochenov?1

Antwoord 1

Het onderzoek is gestart. Met de beantwoording op 30 oktober 2019 van vragen van de
leden Futselaar en Leijten over het aangekondigde onderzoek naar hoogleraar Kochenov
en nadien bij brief van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid d.d. 5 november
2019 (Kamerstuk 30 573, nr. 177) is uw Kamer geïnformeerd over het onderzoek dat de Rijksuniversiteit (RUG) uitzet
naar mogelijke belangenverstrengeling.

Uit informatie van de RUG maak ik op dat medio oktober 2019 een onafhankelijke externe
voorzitter is aangesteld en een adviesbureau is aangezocht om dit onderzoek te doen.
Eveneens is in oktober 2019 een eerste onderzoeksopzet opgesteld. Deze opzet is aan
de Inspectie van het Onderwijs voorgelegd. Medio november is gestart met het dossieronderzoek.
De eerste afspraak met heer Kochenov heeft plaatsgevonden in december 2019.

Vraag 2

Erkent u, gezien de serieuze verdenkingen van belangenverstrengeling vanwege advies
aan de Maltese regering over de verkoop van paspoorten en een mogelijke dubbelrol
met een adviesbureau over aanschaf van paspoorten, dat niet alleen zorgvuldigheid
maar ook snelheid geboden is bij dit onderzoek?

Antwoord 2

Ik vind dit een serieuze aangelegenheid en ik begrijp dan ook de kennelijke wens van
de leden. Zorgvuldigheid staat echter voorop, dat maakt dat oplevering helaas niet
sneller kan. Na oplevering van het onderzoeksrapport – naar verwachting in eerste
kwartaal 2020 – zal de Rijksuniversiteit Groningen zich moeten verhouden tot de onderzoeksresultaten
en eventueel maatregelen nemen. Zoals eerder aangekondigd heb ik de Inspectie van
het Onderwijs gevraagd om de bevindingen van het onderzoek te beoordelen.

Vraag 3, 4 en 5

Vindt u het ook vreemd dat de RuG geen onderzoek is gestart, maar wel actief onderzoeken
van Kochenov deelt op de website en Twitter van de RuG?2

Vindt u het wenselijk dat onderzoeken van Kochenov worden gepromoot, terwijl er nota
bene juist een onderzoek door de RuG naar Kochenov zou moeten lopen over belangenverstrengeling?

Is het wenselijk om onderzoeken te promoten van personen die, op basis van serieuze
en onderbouwde verdenkingen, worden verdacht van het schenden van de ethische code
voor onderzoekers?3

Antwoord 3, 4 en 5

Zoals bij de beantwoording van vraag 1 is aangegeven vindt er wel degelijk een extern
onafhankelijk onderzoek naar onder meer de naleving van de Sectorale regeling nevenwerkzaamheden
Nederlandse universiteiten en de Nederlandse gedragscode wetenschappelijke integriteit
2018 plaats. Ik heb er kennis van genomen dat de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de
RUG via haar website en sociale media overzichten deelt van publicaties in media van
onderzoekers verbonden aan de faculteit, waaronder ook van de heer Kochenov. De wijze
waarop de universiteit activiteiten van haar medewerkers kenbaar maakt is aan de instelling.
Dat naar een specifieke medewerker een onderzoek wordt verricht doet aan dit uitgangspunt
niet af. Laat onverlet dat ik er begrip voor had gehad als er een andere afweging
was gemaakt met betrekking tot opnemen van de activiteiten van de heer Kochenov in
het overzicht van publicaties.

Vraag 6

Heeft u het idee dat de RuG de ernst van de situatie juist inschat? Kunt u uw antwoord
toelichten?

Antwoord 6

Ja, ik heb geen reden te veronderstellen van het College van Bestuur van de RUG de
ernst van de situatie niet juist inschat.

Vraag 7

Bent u bereid, ook in lijn met de toezegging op eerdere Kamervragen van de SP hierover,
in gesprek te gaan met de RuG over de ongewenstheid van de promotie rondom onderzoek
van Kochenov en het feit dat niet alleen zorgvuldigheid maar ook snelheid geboden
is bij het onderzoek naar mogelijke belangenverstrengeling? Kunt u de Kamer hierover
informeren?

Antwoord 7

De wijze waarop universiteiten activiteiten van hun medewerkers kenbaar maken is aan
de instellingen. Ten aanzien van de voortgang en zorgvuldigheid van het onderzoek
naar mogelijke belangenverstrengeling is er eveneens geen aanleiding om met de RUG
in gesprek te gaan. Bij de beantwoording van vraag 1 is aangegeven dat de onderzoeksopzet
door de RUG is voorgelegd aan de inspectie. Het bestuur van de instelling is volgens
mijn waarneming doordrongen van de ernst van de situatie en de noodzaak om zo spoedig
mogelijk te kunnen reageren op een door haar geïnitieerd zorgvuldig uitgevoerd extern
onafhankelijk onderzoek.

Vraag 8

Bent u bereid een eigen onderzoek naar belangenverstrengeling te starten, als de RuG
blijft talmen met een eigen onderzoek? Zo ja, wanneer is dat wat u betreft nodig?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 8

Zoals bij de beantwoording bij vraag 1 aangegeven is er een onderzoek gestart. Ik
wacht de uitkomsten van het onderzoek en het oordeel van de inspectie over dit onderzoek
af.