Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Bouali over het bericht 'Leaked letter suggests US is rallying UN member states top oppose abortion'

Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen
13 december 2019).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Leaked letter suggests US is rallying UN member states
to oppose abortion»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Is de brief zoals in het artikel omschreven ontvangen van de Amerikaanse overheid
of is er op andere (diplomatieke wijze) over de inhoud gecommuniceerd met Nederland?
Zo ja, kunt u de Kamer inlichten over de inhoud van deze brief en/of deze communicatie?
Klopt het beeld dat dit artikel schetst?

Antwoord 2

Nee. Nogmaals nee.

De VS heeft inderdaad steun gemobiliseerd voor een gezamenlijke verklaring die Secretary
of Health and Human Services Alex Azar tijdens de VN High Level Meeting on Universal
Health Coverage (UHC) namens 19 landen heeft uitgesproken. De brief roept op tot aansluiting
bij deze verklaring. Zie ook mijn antwoord op vraag 4.

Vraag 3

Bent u op de hoogte van andere landen die deze brief hebben ontvangen?

Antwoord 3

Nee. Wel bleek tijdens de VN High Level Meeting on Universal Health Coverage (UHC)
dat de brief gehoor heeft gevonden bij negentien landen.

Vraag 4

Hoe duidt u de inhoud van deze brief? Indien u deze heeft ontvangen, wat is uw reactie
geweest? Is het u bekend hoe andere landen, specifiek Europese lidstaten, op deze
brief gereageerd hebben?

Antwoord 4

De brief, verstuurd uit naam van Secretary of State Mike Pompeo en Secretary of Health
and Human Services Alex Azar, roept op tot aansluiting bij een gezamenlijke verklaring
tijdens de VN High Level Meeting on Universal Health Coverage (UHC) waarin bezwaar
wordt gemaakt tegen seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) en Comprehensive
Sexuality Education (CSE) omdat die volgens de ondergetekenden onder meer de rol van
het gezin zou ondermijnen en abortus zouden promoten. Nederland heeft deze brief niet
ontvangen. Op 23 september, en marge van de VN High Level Meeting on Universal Health
Coverage (UHC), presenteerde Alex Azar een verklaring namens negentien landen, waaronder
de EU-lidstaten Polen en Hongarije. In deze verklaring maken de mee-ondertekenende
landen onder meer bezwaar tegen SRGR in VN-documenten omdat dit in hun visie onder
meer de rol van het gezin zou ondermijnen en abortus zou promoten.

Vraag 5

Klopt het dat op VN-niveau inderdaad een groeiende coalitie tegen het recht op abortus
is? Zo ja, deelt u de mening dat dit zorgelijk is omdat dit de individuele vrijheid
en het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen wereldwijd schaadt?

Antwoord 5

De groeiende regressieve druk op seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR),
onder andere door voorstellen tot afzwakken of schrappen van verwijzingen naar SRGR
in VN-teksten, raakt in een stroomversnelling. De druk is beter gecoördineerd en steeds
vaker effectief voor wat betreft mobilisatie tegen SRGR, vrouwenrechten en gendergelijkheid
met name bij de VN.

De groeiende regressieve druk op SRGR geeft reden tot grote zorg. Het betreft hier
immers verworven rechten, waarvan naleving ook essentieel is voor duurzame ontwikkeling
en de 2030 Agenda. Inperking van deze rechten zou onder meer kunnen betekenen dat
minder mensen (in plaats van meer) toegang krijgen tot essentiële gezondheidsdiensten
en -middelen (zoals moeder- en kindzorg, anticonceptie en HIV-testen en -behandeling);
ontwikkeling raakt hierdoor achterop.

Vraag 6

Deelt u de mening dat het essentieel is een tegencoalitie te vormen van landen die
wel voorstander zijn van seksuele en reproductieve gezondheid van vrouwen? Zo ja,
welke rol kunt u namens Nederland daarin spelen? Deelt u de mening dat Nederland hier
een leidende rol in moet vervullen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Ja, SRGR is een belangrijk thema in mijn BHOS nota Investeren in Perspectief en mensenrechten
van vrouwen vormen de rode draad hierin. Dit blijft niet alleen bij woorden. Zo heeft
Nederland zich tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties actief ingespannen
voor SRGR en behoud van bestaande internationale afspraken op dit gebied. Mede namens
58 landen heeft Nederland een verklaring gepresenteerd waarin deze landen het belang
bepleiten van SRGR in Universal Health Coverage (UHC) speciaal voor vrouwen, meisjes,
adolescenten en gemarginaliseerde groepen. De Politieke Verklaring over UHC bevat
nu een sterke SRGR-paragraaf conform de 2030 Agenda en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen
(SDG’s). Nederland zal zich bilateraal en in EU- en VN-kader actief blijven inzetten
voor vrouwenrechten en SRGR en behoud van bestaande afspraken op dit gebied o.a. door
vast te houden naar verwijzingen naar SRGR in VN teksten.

Vraag 7

Bent u bereid de Kamer op de hoogte te houden van ontwikkelingen op VN-niveau voor
wat betreft dit onderwerp?

Antwoord 7

Ja.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Ploumen (PvdA),
ingezonden 20 september 2019 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr.
857).