Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Dam over het bericht ‘Taakstrafverbod voor geweld tegen agenten is onzinnig’

Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 30 oktober 2019).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 251.

Vraag 1

Kent u het bericht «Taakstrafverbod voor geweld tegen agenten is onzinnig»?1

Antwoord 1

Ja

Vraag 2

Klopt het dat volgens politiecijfers het aantal geweldsdelicten tegen dienders toeneemt?
Klopt de stelling van de korpschef (onder andere in De Wereld Draait Door van donderdag
5 september 2019) dat elk uur sprake is van een geweldsincident tegen een politieman?
Wat vindt u van de stelling van Klomp dat de stijging in de politiecijfers vooral
door een registratie-effect komt? In hoeverre klopt het dat de stijging in de gepubliceerde
politiecijfers te wijten is aan een registratie-effect? Kunt u met nadere informatie
duidelijkheid verschaffen welke van de twee opvattingen correct is?2

Antwoord 2

Politieambtenaren en andere hulpverleners krijgen dagelijks te maken met fysiek en
verbaal geweld. Dit is onacceptabel. Daar moet tegen worden opgetreden, hoe vaak dit
ook voorkomt.

Zoals uit de openbare cijfers op www.politie.nl3 blijkt zijn er in 2017 9.598 meldingen gedaan van Geweld tegen politieambtenaren
(GTPA) en in 2018 10.593 meldingen. In de eerste zes maanden van 2019 (in totaal 4.344
uur) zijn 5.113 meldingen geregistreerd. Dit betekent inderdaad dat er bij wijze van
spreken ieder uur een politieambtenaar met (verbale) agressie of geweld te maken heeft.

Politieambtenaren worden vanuit de politieorganisatie gestimuleerd melding en aangifte
te doen wanneer zij GTPA ervaren. Of er sprake is van een registratie-effect en of
dit de toename in GTPA registraties (geheel, of gedeeltelijk) verklaart, is op basis
van de beschikbare informatie niet vast te stellen.

Vraag 3

Bent u bereid een overzicht te geven hoe vaak geweld tegen hulpverleners, uitgesplitst
per functiegroep, voorkomt? Kunt u daarbij specificeren hoe vaak er sprake is van
fysiek of verbaal geweld?

Antwoord 3

Wanneer mensen met een publieke taak (niet zijnde politiemedewerkers) melding maken
of aangifte doen van fysiek of verbaal geweld bij de uitvoering van hun werkzaamheden,
wordt dit in het registratiesysteem van de politie geregistreerd onder de code VPT
(Veilige Publieke Taak). Bij deze registratie wordt de functiegroep van de betrokkene
niet eenduidig geregistreerd. Het is daarom niet mogelijk om deze VPT gecodeerde registraties
uit te splitsen per functiegroep.

In 2017 heeft de politie 2.594 incidenten geregistreerd onder de code VPT, in 2018
betrof dit 2.750 incidenten. In 2019 zijn tot 1 oktober 1.982 VPT-incidenten geregistreerd.

Vraag 4

Is de politie inmiddels overgegaan op een eenduidige en consequente manier van het
registreren van geweldsmisdrijven tegen politieambtenaren of andere hulpverleners?
Wordt in iedere eenheid op eenzelfde wijze geregistreerd? Wordt in die registratie
ook vastgelegd in hoeveel gevallen aangifte is gedaan door de politie? Zo ja, hoe
wordt dit dan geregistreerd? Sinds wanneer wordt op een eenduidige wijze geregistreerd?
Zo nee, hoezo niet?

Antwoord 4

In het kader van de integrale aanpak van GTPA en van VPT zijn in 2013 afspraken gemaakt
tussen politie en OM onder de noemer Eenduidige Landelijke Afspraken (ELA). De eenduidige
registratie van incidenten is hier onderdeel van. GTPA wordt geregistreerd in de systemen
Delta (meldingen) en Basisvoorziening Handhaving (BVH) (aangiftes). VPT wordt geregistreerd
in BVH (zowel meldingen als aangiftes).

In het registratiesysteem Delta worden GTPA-incidenten sinds 2016 op eenduidige wijze
geregistreerd. Deze registratie heeft tot doel het inzichtelijk maken van GTPA en
het in het kader van goed werkgeverschap borgen dat politieambtenaren die te maken
krijgen met GTPA de juiste nazorg en ondersteuning krijgen. In Delta wordt niet geregistreerd
of van het incident tevens aangifte is gedaan. De cijfers die onder vraag 1 worden
genoemd en die tevens vermeld zijn op www.politie.nl, zijn afkomstig uit Delta.

Daarnaast gebruikt de politie het systeem BVH voor de registratie van incidenten,
het opnemen van aangiftes en het opmaken van strafdossiers. In 2017 zijn 3.964 aangiften
van GTPA in BVH geregistreerd. In 2018 betrof dit 3.973 aangiften. In 2019 zijn tot
1 oktober in totaal 3.079 aangiften van GTPA geregistreerd.

Het aantal GTPA-aangiften in BVH is lager dan de GTPA-meldingen in Delta. Ondanks
dat politieambtenaren worden gestimuleerd om aangifte te doen van GTPA, doen zij dit
niet altijd. Tevens is het mogelijk dat de politieambtenaar van aangifte afziet in
verband met beperkte strafbaarheid van het incident, omdat er onvoldoende vervolgingsindicatie
is of omdat de dader onbekend is. Voor een totaalbeeld van het aantal GTPA-gerelateerde
incidenten wordt de registratie in Delta door de politie als richtinggevend gehanteerd.

Incidenten gericht tegen andere hulpverleners bij uitvoering van hun publieke taak
worden in het BVH geregistreerd onder de code VPT. Dit kunnen zowel aangiftes als
meldingen betreffen, afhankelijk van de strafbaarheid van het incident. In 2017 resulteerden
2.248 van de 2.594 VPT-registraties in een aangifte. In 2018 betrof dit 2.347 van
de 2.750 VPT-registraties. Van 1 januari tot 1 oktober 2019 werden 1.982 VPT-incidenten
geregistreerd waarvan 1.694 een aangifte betroffen.