Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Fritsma, Emiel van Dijk en Wilders over een nieuw Europees migratieplan over bootmigranten

Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 1 oktober
2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 3608.

Vraag 1

Klopt het, dat veertien lidstaten inmiddels akkoord zijn gegaan met het plan uit de
koker van Frankrijk en Duitsland om door ngo's opgehaalde migranten te verdelen over
de lidstaten van de EU?1 Zo ja, welke landen zijn dit?

Antwoord 1

Kortheidshalve verwijs ik u naar de aanbiedingsbrief bij het verslag van de informele
JBZ-Raad van 18-19 juli jl.2 Zoals toegelicht in dit verslag, blijkt het aantal lidstaten dat daadwerkelijk overweegt
deel te nemen aan het voorgestelde mechanisme beperkt.

Vraag 2

Herinnert u zich de belofte aan de Kamer dat nooit meer migranten over worden genomen
van schepen als de «Seawatch» en kunt u toezeggen dat u deze belofte absoluut gestand
doet nadat die eerder helaas al eens

is gebroken? Zo nee, hoe serieus kunnen zij het kabinet dan nog nemen?

Antwoord 2

Kortheidshalve verwijs ik uw Kamer naar de brief van 14 januari jl. Daarin wordt niet
gesteld dat het kabinet nooit meer migranten over zal nemen van schepen als de Sea
Watch-3. Het kabinet benadrukt dat Nederland in principe niet meer zal deelnemen aan
ad hoc oplossingen. Het kabinet onderschrijft in die brief het belang van een structurele
oplossing voor het ontschepingsvraagstuk en benoemt daarin de voorwaarden waaraan
een dergelijke oplossing wat het kabinet betreft aan moet voldoen. Ook worden de voorwaarden
genoemd om voor het kabinet eventueel deel te nemen aan de herverdeling van drenkelingen.
In de afgelopen periode is Nederland meermaals verzocht deel te nemen aan ad hoc oplossingen.
Deze zijn afgewezen met verwijzing naar het standpunt van het kabinet.

Vraag 3

Deelt u de mening dat ngo's die migranten ophalen en naar Europa brengen, in plaats
van naar Noord- Afrika terug te brengen, een schakel vormen in de laakbare mensensmokkel
en daarmee het probleem van illegale migratie in stand houden? Zo nee, waarom niet?
Wat doet u om deze criminele organisaties aan te pakken?

Antwoord 3

Kortheidshalve verwijs ik naar het meest recente debat met uw Kamer over dit onderwerp,
het Algemeen Overleg (AO) Asiel -en Vreemdelingenbeleid van 4 juli jl. Ik heb toen
herhaald dat het kabinet de internationale verplichtingen om mensenlevens op zee te
redden onderschrijft. Tevens heb ik aangegeven dat dergelijke operaties niet onbedoeld
moeten bijdragen aan het in stand houden van de criminele activiteiten van mensensmokkelaars
die mensenlevens op het spel zetten. Zoals toegelicht in het verslag van de informele
JBZ-Raad van 18-19 juli jl., heb ik – conform mijn toezegging tijdens het AO Asiel-
en Vreemdelingenbeleid van 4 juli jl. – tijdens de iJBZ-Raad aandacht gevraagd voor
de situatie op de Middellandse Zee en specifiek de reddingen op zee. Ik heb de Europese
Commissie (EC) verzocht een analyse uit te voeren ten aanzien van het juridische kader
rond het redden van menslevens op zee en het onbedoeld faciliteren van mensensmokkel.
De EC heeft gemeld een dergelijk onderzoek op dit moment niet opportuun te vinden.
De internationale plicht om mensenlevens op zee te redden is en blijft wat de EC betreft,
net als voor Nederland, het uitgangspunt. Conform internationale richtlijnen is het
aan de kapitein om ter plekke te oordelen of er sprake is van een noodsituatie. Daarbij
geldt wel dat de kapitein de instructies dient op te volgen van de coördinerende autoriteiten
die verantwoordelijk zijn voor het gebied waarin de reddingsoperatie plaatsvindt.

Vraag 4

Erkent u dat Italië er met gezond verstandsbeleid, te weten het niet meer binnenhalen
van schepen met illegale migranten, in is geslaagd het probleem van mensensmokkel
aan te pakken en dat het daarom gekkenwerk is precies het omgekeerde te doen zoals
het EU-plan beoogt? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Achtereenvolgende Italiaanse regeringen hebben zich, in nauwe samenwerking met de
EU, ingespannen om het business model van mensensmokkelaars te doorbreken en aldus
het aantal overtochten van migranten naar de EU te verminderen. De Commissie rapporteert
dat in 2018 het totale aantal aankomsten met 80% was gedaald ten opzichte van 2017,
en dat deze trend zich voortzet in 2019. Deze resultaten sterken het kabinet in het
voornemen om de huidige inspanningen ter bestrijding van mensensmokkel in EU-verband
voort te zetten en de samenwerking met partners in de EU en daarbuiten te versterken.
Tegelijkertijd laat dit het uitgangspunt van het kabinet onverlet, dat het een internationale
plicht is om mensen in nood op zee te redden en een veilige haven voor hen te vinden.

Vraag 5

Hoe gaat u voorkomen dat dit EU-plan realiteit wordt, waardoor ook Nederland weer
een stroom nepvluchtelingen kan verwachten, die door de open grenzen ook vanuit andere
Europese landen probleemloos binnen kunnen komen? Kunt u toezeggen nooit aan deze
plannen te zullen deelnemen?

Antwoord 5

Kortheidshalve verwijs ik u naar de aanbiedingsbrief bij het verslag van de informele
JBZ-Raad van 18-19 juli jl. als ook de brief van 14 januari jl. waarin de door het
kabinet gewenste elementen worden toegelicht voor een structurele oplossing voor dit
vraagstuk.3

Vraag 6

Deelt u de mening dat Nederland al meer dan genoeg (nep-)vluchtelingen en migranten
heeft opgevangen en dat we hen juist terug moeten sturen in plaats van bootladingen
nieuwe kansloze migranten binnen te halen? Zo ja, bent u bereid een totale asielstop
in te stellen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Ten aanzien van de door u voorgestelde asielstop, verwijs ik u ook naar de eerdere
beantwoording van vergelijkbare verzoeken of oproepen. Het kabinet hecht aan een zorgvuldig
asielbeleid dat bescherming biedt aan degenen die dat nodig hebben. Wat u voorstelt
zou in strijd zijn met de internationale en verdragsrechtelijke verplichting tot het
in behandeling nemen van een asielaanvraag. Het kabinet treft gerichte maatregelen
als wordt geconstateerd dat oneigenlijk gebruik wordt gemaakt van het asielrecht door
personen die evident geen bescherming nodig hebben. Voor hen, als ook voor andere
vreemdelingen die illegaal in Nederland verblijven is terugkeer aan de orde. Het kabinet
spant zich er voor in, zowel bilateraal als in Europees verband, dat de medewerking
van landen van herkomst aan terugkeer wordt verzekerd.