Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Remco Dijkstra en Lodders over het bericht ‘Verkoop personenauto’s zakt flink in eerste halfjaar 2019’

Antwoord van Staatssecretaris Snel (Financiën) (ontvangen 28 augustus 2019).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Verkoop personenauto’s zakt flink in eerste halfjaar
2019»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u een overzicht geven van de verkoop van personenauto’s over de afgelopen vijf
jaar (uitgesplitst per half jaar en uitgesplitst naar de verschillende brandstofsoorten
die worden onderscheiden in de motorrijtuigenbelasting (mrb), te weten benzine, diesel,
lpg, elektrisch, overig)?

Antwoord 2

Het gevraagde overzicht is als bijlage bij de beantwoording van deze schriftelijke
vragen gevoegd.

Vraag 3

Kunt u toelichten waarom de verkoop van personenauto’s met ongeveer 10% achterblijft
bij vorig jaar?

Antwoord 3

Vanuit de autobranche ontvangt het kabinet berichten over een daling van de verkoopaantallen
van nieuwe auto’s met ca. 10% in het eerste halfjaar van 2019, ten opzichte van het
eerste halfjaar van 2018. Het is lastig om specifieke oorzaken aan te wijzen voor
een daling of stijging van nieuwverkopen. Een dergelijke ontwikkeling moet volgens
het kabinet ook niet worden bezien vanuit één half jaar. Zo waren de autoverkopen
in zowel de eerste helft van 2017 als 2018 juist weer met ruim 10% gestegen. De totale
nieuwverkoop van auto’s in Nederland fluctueert overigens al jaren tussen ca. 380.000
à 450.000 auto’s per jaar. Een stijging of daling van bijvoorbeeld 10% is daarom,
gelet op de afgelopen jaren, geen uitzonderlijke ontwikkeling.

Vraag 4 en 6

Klopt het dat het de bpm in het eerste half jaar van 2019 met gemiddeld 15% is gestegen
ten opzichte van dezelfde periode in 2018? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u daar
een toelichting op geven?

Kunt u toelichten waarom de bpm-opbrengst in de eerste helft van 2019 dan toch met
vier miljoen euro is gestegen ten opzichte van de dezelfde periode vorige jaar terwijl
er minder auto’s zijn verkocht en wetende dat de verkoop van elektrische auto's vanwege
de vrijstelling geen bpm-opbrengst oplevert?

Antwoord 4 en 6

De BPM-opbrengst over de eerste helft van 2019 is min of meer gelijk aan de BPM-opbrengst
van de eerste helft van 2018. Wel is het aantal nieuwverkochte auto’s over de eerste
helft van 2019 gedaald. Zoals beschreven in het antwoord op vraag 3 zijn dergelijke
fluctuaties in het aantal nieuwverkochte auto’s niet ongebruikelijk. Dat de BPM-opbrengst
gelijk blijft ondanks een daling van het aantal nieuwverkopen is het gevolg van het
feit dat de gemiddelde CO2-uitstoot van nieuwverkochte auto’s is gestegen. Dit komt doordat nieuwe auto’s in
2019 gemiddeld zwaarder en duurder (catalogusprijs exclusief BPM) zijn dan in voorgaande
jaren. Dit blijkt ook uit onderzoek van TNO.2 Een hogere CO2-uitstoot betekent een hogere BPM. Hier komt bij dat de BPM een zeer progressieve
belasting is. Door de progressieve BPM-tarieven kan een relatief kleine stijging van
de gemiddelde CO2-uitstoot al snel een flink hogere BPM-opbrengst met zich meebrengen. In 2019 bedraagt
de BPM voor een benzineauto met een CO2-uitstoot van 100 g/km € 2.597. Een toename van die CO2-uitstoot naar 120 g/km leidt al tot een verdubbeling van de BPM naar € 5.212. Relatief
kleine verschuivingen in de CO2-uitstoot van personenauto’s en de samenstelling van de nieuwverkopen kunnen dus tot
aanzienlijke fluctuaties in de totale BPM-opbrengst leiden. Overigens is de totale
BPM-opbrengst over een langere termijn bezien nog altijd relatief laag. In 2007 was
de totale BPM-opbrengst namelijk nog zo’n € 3,6 miljard. In 2018 was de BPM-opbrengst
zo’n € 2,3 miljard.

Vraag 5, 7 en 8

Herinnert u zich dat u in antwoord op Kamervragen aangaf zich in te zetten om de bpm-opbrengst
niet te laten stijgen als gevolg van de Worldwide Harmonised Light Vehicle Test Procedure
(WLTP)?3

Herinnert u zich dat u tijdens het algemeen overleg over autogerelateerde belastingen
op 13 februari 2019 heeft aangegeven dat de aanpassing van de bpm-tabellen een afspraak
is die u ook met de sector heeft gemaakt en waar u zich aan gaat houden?

Wanneer wordt gevolg gegeven aan deze eerdere toezeggingen om te komen tot aanpassing
van de bpm-tabellen?

Antwoord 5, 7 en 8

Op dit moment is de CO2-uitstoot vastgesteld conform de NEDC-testmethode nog altijd de heffingsgrondslag
van de BPM. In de brief van 11 juli 2019 heeft het kabinet aangegeven dat per 1 juli
2020 de CO2-uitstoot vastgesteld conform de WLTP-testmethode de heffingsgrondslag wordt van de
BPM.4 De CO2-uitstoot vastgesteld conform de WLTP-testmethode is gemiddeld hoger dan de CO2-uitstoot vastgesteld conform de NEDC-testmethode. Een hogere CO2-uitstoot betekent ook een hogere BPM. Het kabinet heeft echter zowel richting de
Tweede Kamer als de autosector aangegeven dat deze verandering van heffingsgrondslag
niet moet leiden tot een stijging van de totale BPM-opbrengst. Aan deze toezegging
geeft het kabinet gevolg door, gelijktijdig met de aanpassing van de heffingsgrondslag,
de BPM-tarieven en CO2-schijflengtes aan te passen om te compenseren voor de hogere WLTP CO2-uitstoot. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat deze aanpassing van de BPM-tarieftabel
wordt uitgevoerd aan de hand van het gemiddelde verschil tussen NEDC CO2-uitstoot en WLTP CO2-uitstoot. Voor sommige auto’s is dit verschil echter groter dan dit gemiddelde. Voor
andere auto’s is het verschil weer kleiner dan het gemiddelde. Hierdoor is het mogelijk
dat, als gevolg van de nieuwe BPM-tarieftabel, de BPM op sommige auto’s stijgt of
daalt. Dit is een logisch gevolg van de nieuwe WLTP-testmethode, omdat de nieuwe testmethode
de CO2-uitstoot in de praktijk beter benadert. Auto’s die in de praktijk daadwerkelijk CO2-zuiniger zijn komen gunstiger uit de WLTP-test en omgekeerd. Deze aanpassingen in
de BPM worden meegenomen in het wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen 2020.

Vraag 9 en 10

Wordt de sector betrokken bij deze aanpassing, heeft u overleg met de sector? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, graag een toelichting op dit proces en de bespreekpunten.

Kunt u het tweede TNO-rapport over de bpm, waarover u tijdens het algemeen overleg
over Autogerelateerde belastingen op 13 februari 2019 aangaf dat dit in mei 2019 zou
volgen, delen met de Kamer? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 9 en 10

Om meer inzicht te krijgen in de gevolgen van de WLTP op de CO2-uitstoot van personenauto’s heeft het kabinet TNO gevraagd om uitgebreid onderzoek
te doen. Dit heeft geresulteerd in drie onderzoeksrapporten. Het derde onderzoeksrapport
is op 11 juli 2019 aan uw Kamer gestuurd.5 Op dit moment werkt TNO, in aanvulling op dit derde onderzoeksrapport, aan een aanvullende
analyse over de gevolgen van de WLTP voor plug-in hybride auto’s. Deze analyse wordt
zo spoedig mogelijk, maar in ieder geval voor Prinsjesdag, aan uw Kamer gestuurd.
De autosector is gedurende het onderzoek naar de WLTP uitvoerig geconsulteerd. Zo
heeft de sector punten onder de aandacht kunnen brengen, bijvoorbeeld met betrekking
tot de onderzoeksvragen. Mede op verzoek van de autosector is door TNO bijvoorbeeld
uitvoerig onderzoek gedaan naar de NEDC CO2-uitstoot van WLTP-auto’s. Daarnaast is de sector tweemaal uitgenodigd bij de TNO-presentaties
van de onderzoeksresultaten. Bij deze presentaties zijn er gesprekken gevoerd over
de onderzoeksresultaten van TNO. De autosector is bijvoorbeeld van mening dat de BPM
op dit moment al is gestegen als gevolg van de WLTP. Deze conclusie is echter ontkracht
door de onderzoeksresultaten van TNO. Uit het onderzoek van TNO komt namelijk het
beeld naar voren dat de nieuwverkochte auto’s gemiddeld zwaarder en duurder zijn en
over meer motorvermogen beschikken. Dat verklaart een stijging van de CO2-uitstoot en dus ook een stijging van de BPM. De huidige ontwikkelingen rondom de
BPM-opbrengst kunnen dan ook niet worden gezien als een gevolg van de nieuwe WLTP-testmethode,
de grondslag van de BPM is momenteel immers nog de CO2-uitstoot op basis van de NEDC-uitstoot. Daarnaast is tijdens deze bijeenkomsten uitvoerig
van gedachten gewisseld over een logisch moment om de omzetting naar een op WLTP-uitstootcijfers
gebaseerde BPM-tarieftabel op te nemen in de wet BPM. Uit deze gesprekken is gebleken
dat de omzettingsdatum van 1 juli 2020 voor de betrokken partijen acceptabel is. Om
die reden heeft het kabinet ervoor gekozen deze invoeringsdatum te hanteren.

Vraag 11

Kunt u de vragen één voor één beantwoorden?

Antwoord 11

Vanwege de onderlinge samenhang is ervoor gekozen enkele vragen gezamenlijk te beantwoorden.

Overzicht nieuwverkopen personenauto’s

Jaar / Brandstof

Alcohol

Benzine

BEV

CNG

Diesel

FCEV

HEV

LNG

LPG

PHEV

totaal

2014 S1

3

138.807

1.169

1.084

45.005

0

7.320

0

767

7.639

201.794

2014 S2

0

112.927

2.391

2.180

61.566

2

7.230

0

391

4.604

191.291

2015 S1

2

140.118

1.757

307

46.214

6

4.391

0

236

10.218

203.249

2015 S2

1

119.596

1.681

364

84.990

13

11.537

0

232

30.158

248.572

2016 S1

1

151.281

1.846

166

34.382

1

4.058

0

372

2.649

194.756

2016 S2

1

124.315

2.208

506

38.679

6

7.330

1

567

15.970

189.583

2017 S1

0

172.059

3.323

467

40.663

4

9.840

0

685

545

227.586

2017 S2

0

140.663

4.736

817

33.230

1

9.698

1

554

585

190.285

2018 S1

1

194.944

8.020

772

36.872

0

13.307

1

571

1.517

256.005

2018 S2

1

143.375

16.413

446

21.779

13

9.703

0

411

2.019

194.160

2019 S1

0

174.180

17.212

101

20.338

65

14.310

0

439

3.021

229.666