Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Wassenberg over de gevolgen van de vernietiging van het Programma Aanpak Stikstof voor biomassacentrales

Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen 15 juli
2019).

Vraag 1

Kent u de berichten «Einde soepele stikstofnorm waarschijnlijk ook gevolgen voor de
energiesector»1 en «Vattenfall/Nuon wil biomassacentrale Diemen toch doordrukken»?2

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat zijn de gevolgen van de uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak
Stikstof (PAS) voor de lopende vergunningstrajecten van alle biomassacentrales in
Nederland?

Antwoord 2

De uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State op

29 mei jl. heeft effect op alle activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken in
Natura 2000-gebieden, waarvan de vergunning nog niet onherroepelijk is. Dit geldt
ook voor biomassacentrales. Lopende vergunningaanvragen kunnen niet meer via het PAS
worden vergund. Vergunningverlening kan enkel plaatsvinden via een passende beoordeling
of via een ADC-toets.

Vraag 3

Wat zijn de gevolgen van de PAS-uitspraak voor het vergunningstraject van de biomassacentrale
in Diemen?

Antwoord 3

De recente uitspraak over het PAS heeft geen consequenties voor het vergunningentraject
van de biomassacentrale Diemen, omdat het PAS niet is gebruikt voor de vigerende vergunning
op basis van de Natuurbeschermingswet 1998.

Vraag 4

Klopt het dat door een fout uit het verleden Vattenfall/Nuon in Diemen buitenproportionele
uitstootnormen voor onder andere stikstof toegewezen heeft gekregen? Maakt de PAS-uitspraak
hier een einde aan? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u dat toelichten?

Antwoord 4

In de vigerende natuurvergunning uit 2015 voor Nuon Diemen is inderdaad per abuis
te veel ruimte voor stikstofdepositie toegekend. Recent is door Nuon een aanvraag
ingediend waarmee de vergunning van 2015 kan worden hersteld naar het depositieniveau
dat destijds in de vergunning opgenomen had moeten worden. Bij deze vergunning is
geen gebruikgemaakt van het PAS. De PAS-uitspraak heeft daar dus geen invloed op.

Vraag 5, 6 en 7

Is het juist dat er voor de bouw van de biomassacentrale in Diemen geen extra depositieruimte
is aangevraagd op Natura 2000-gebieden, zoals Vattenfall/Nuon beweert? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, kunt u toelichten hoe dat besluit tot stand gekomen is?

Moet er naar aanleiding van de PAS-uitspraak nieuw onderzoek komen naar de stikstofdepositie
van de geplande biomassacentrale in Diemen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u dat
toelichten?

Moet er, alvorens een besluit genomen kan worden over de toekomst van de biomassacentrale
in Diemen, een nieuwe vergunning worden aangevraagd op basis van de Wet natuurbescherming,
waarin de recente PAS-uitspraak van de Raad van State is meegenomen? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, kunt u dat toelichten?

Antwoord 5, 6 en 7

Voor de biomassacentrale is een (aangepaste) vergunning op grond van de Wet natuurbescherming
nodig. Volgens de lopende aanvraag zal het teveel aan depositieruimte uit de vergunning
uit 2015 niet door Nuon worden gebruikt voor de biomassacentrale. Nuon heeft tijdens
de zitting bij de Hoor- en Adviescommissie van de provincie Noord-Holland verklaard
deze ruimte niet nodig te hebben voor de biomassacentrale. De destijds teveel vergunde
ruimte zal komen te vervallen en de biomassacentrale zal door Nuon passend moeten
worden gemaakt binnen de herstelde depositieruimte van de vergunning uit 2015. Of
de aanvraag als zodanig vergunbaar is, wordt op dit moment bekeken door gedeputeerde
staten van Noord-Holland. Nieuw onderzoek naar de stikstofdepositie is dus niet nodig.
De PAS-uitspraak heeft geen invloed op dit proces.

Vraag 8

Klopt het dat bedrijven hun stikstofuitstoot kunnen compenseren door emissierechten
te kopen van een ander bedrijf dat stikstof uitstoot en ermee ophoudt? Zo ja, ziet
u naar aanleiding van de PAS-uitspraak reden deze gang van zaken te herzien? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, kunt u dat toelichten?

Antwoord 8

Het Nederlandse stikstofbeleid kent geen emissierechten voor stikstof. Wel is het
in sommige gevallen mogelijk om op basis van externe saldering een vergunning te krijgen.
Hiermee wordt bedoeld dat een toename van depositie door het ene project gecompenseerd
kan worden met de afname van depositie door een ander project dat stopt. Aan deze
verrekening zijn strenge voorwaarden verbonden. Zo moet er bijvoorbeeld een directe
relatie bestaan tussen het stoppende project en het project dat depositie gaat veroorzaken.
Op deze manier kan in een passende beoordeling worden geconcludeerd dat het project
niet leidt tot extra schade aan Natura 2000-gebieden.

Tijdens het PAS was er een verbod op deze vorm van salderen, omdat de effecten van
activiteiten die zouden stoppen in de berekening van de ruimte voor stikstofdepositie
was meegenomen. Nu het PAS niet meer gebruikt kan worden voor toestemmingsverlening,
kan deze vorm van verrekening via een individuele passende beoordeling alsnog plaatsvinden.
De Raad van State heeft in de uitspraak expliciet aangegeven dat deze vorm van verrekening
weer gebruikt kan worden.

Vraag 9

Is het juist dat er opnieuw gekeken moet worden naar de stikstofdepositie in Natura
2000-gebieden voordat biomassacentrales in het algemeen vergund kunnen worden? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, kunt u dat toelichten?

Antwoord 9

Bij elke activiteit die leidt tot stikstofdepositie op daarvoor gevoelige en overbelaste
habitats, moet volgens de Raad van State een passende beoordeling plaatsvinden. Er
kan niet langer verwezen worden naar de passende beoordeling die ten grondslag lag
aan het PAS. Als kan worden aangetoond dat de nieuwe activiteit geen schade veroorzaakt
aan een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied, kan de vergunning worden verleend. Het
is en blijft goed in beeld welke habitats in Natura 2000-gebieden stikstofgevoelig
zijn en in welke mate de kritische depositiewaarde wordt overschreden. Extra onderzoek
naar stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden is dus niet nodig.

Vraag 10

Deelt u de mening dat de overheid biomassaverbranders jarenlang heeft beloond met
vergunningen voor stikstofdepositie die ze niet hadden mogen krijgen en dat de natuur
daar de prijs voor heeft betaald? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 10

Binnen het PAS was het voor alle activiteiten met een stikstofdepositie boven de grenswaarde
mogelijk om een vergunning aan te vragen. Die vergunning kon worden verleend voor
zover nog ontwikkelingsruimte beschikbaar was, die passend was beoordeeld in het PAS.
Via deze systematiek was het voor nieuwe biomassacentrales mogelijk om een vergunning
te krijgen.