Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Helvert, Voordewind en Van der Staaij over de bombardementen van Turkije op christenen in Irak

Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 14 mei 2019).

Vraag 1

Hoe beoordeelt u de berichtgeving over herhaaldelijke bombardementen van Turkije op
christelijke dorpen in Noord-Irak, die de bevolking op de vlucht doen slaan?1

Vraag 2

Klopt het dat het de dorpen Belmand, Ribatka and Meruk betreft in het Amêdîyê district
in de Koerdische Autonome Regio?

Antwoord 1 en 2

Het kabinet heeft kennisgenomen van de betreffende berichtgeving, maar kan de juistheid
daarvan niet verifiëren.

In algemene zin kan gesteld worden dat Turkije regelmatig bombardementen uitvoert
in de Koerdische Regio van Irak, met name in de provincies Erbil en Duhok. Volgens
Turkije zijn de aanvallen gericht op de PKK, een organisatie die door onder andere
de EU en Nederland als terroristische organisatie is bestempeld. De PKK is aanwezig
in het grensgebied tussen Irak en Turkije, en Irak en Iran. Het komt voor dat de PKK
intrek neemt in dorpen in noord-Irak (vaak tegen de wens van de lokale bevolking)
waardoor het dorp een doelwit wordt van Turkse bombardementen en er kans is op burgerslachtoffers.
Koerdische dorpen waar de PKK intrek heeft genomen, zijn daarom vaak door burgers
verlaten uit angst voor bombardementen. Het gaat hierbij overigens niet om uitsluitend
christelijke dorpen. Het conflict speelt tussen Turkije en de PKK en er zijn geen
aanwijzingen dat dit is gericht op enige religieuze minderheid.

Vraag 3

Hoeveel andere dorpen in de regio zijn geëvacueerd? Hoeveel mensen zijn gevlucht?

Antwoord 3

Er is geen sprake van officiële evacuatie van dorpen in deze regio door (lokale) overheden.
Wel is het zo dat dorpen zijn verlaten op het moment dat de PKK intrek nam in deze
dorpen. Dit uit angst van de lokale bevolking voor bombardementen tegen de PKK.

Vraag 4

Is het waar dat de Turkse luchtmacht de afgelopen maanden herhaaldelijk het noorden
van Irak gebombardeerd heeft, waaronder nota bene de regio Sinjar, waar ISIS genocide
gepleegd heeft op de yezidi’s?

Vraag 5

Zijn daarbij veel burgerslachtoffers gevallen? Hoe groot is de schade aan civiele
infrastructuur?

Antwoord 4 en 5

In Turkse berichtgeving wordt herhaaldelijk melding gemaakt van bombardementen van
de Turkse strijdkrachten in het noorden van Irak. Het kabinet heeft geen precieze
informatie over de exacte tijd en precieze locaties van deze bombardementen. Uit berichtgeving
blijkt wel dat er in tegenstelling tot de provincies Duhok en Erbil, niet regelmatig
wordt gebombardeerd in de regio Sinjar.

Vraag 6

Hoe verhoudt dit zich tot het humanitair oorlogsrecht?

Antwoord 6

Het kabinet heeft onvoldoende informatie om een oordeel te kunnen geven over hoe het
optreden waarnaar in de berichtgeving wordt verwezen zich verhoudt tot het humanitair
oorlogsrecht. In het algemeen kan worden opgemerkt dat strijdende partijen het humanitair
oorlogsrecht dienen te respecteren. Het gaat daarbij onder andere om de beginselen
van proportionaliteit, het maken van onderscheid tussen burgers en strijders, en de
plicht tot het nemen van alle mogelijke voorzorgsmaatregelen ter bescherming van de
burgerbevolking. Uit het laatste vloeit onder andere voort dat partijen militaire
doelen zoveel mogelijk buiten dichtbevolkte gebieden, zoals dorpen, zouden moeten
plaatsen. In dit geval betekent dat met name dat de terroristische organisatie PKK
zoveel mogelijk moet afzien van schuilen in dichtbevolkte gebieden. Het kabinet roept
Turkije daarnaast regelmatig op om proportionaliteit en grote terughoudendheid te
betrachten.

Vraag 7

Heeft u begrip voor het protest dat de Iraakse regering enkele maanden geleden heeft
aangetekend bij Turkije tegen de bombardementen in het noorden van Irak?2 Wat vindt u van de reactie van Turkije om gewoon door te gaan met bombarderen?

Antwoord 7

Het kabinet is van mening dat Turkije met zijn militaire optreden in de regio conform
het internationaal recht dient te handelen en derhalve de beginselen van noodzakelijkheid
en proportionaliteit in acht dient te nemen. Verdere onrust in een al zeer complexe
en fragiele regio moet zoveel als mogelijk worden vermeden. Het kabinet maakt zich
zorgen over de gevolgen van de Turkse acties voor de burgerbevolking en roept Turkije
op om hier aandacht aan te besteden.

Het protest van de Iraakse regering tegen de Turkse acties is een bilaterale aangelegenheid.
Het kabinet roept beide partijen op om in onderlinge dialoog tot een oplossing te
komen.

Vraag 8

Wat vindt u ervan dat christenen en yezidi’s die ISIS overleefd hebben en een kwetsbare
minderheid in Irak vormen, nu geconfronteerd worden met bombardementen door Turkije
in hun leefgebieden? Hoe draagt dit bij aan de wederopbouw van het noorden van Irak?

Antwoord 8

Het kabinet maakt zich in het algemeen zorgen over de positie van kwetsbare minderheden
in Irak, waaronder christenen en yezidi’s. Ik heb deze zorgen bij al mijn gesprekspartners
in Irak overgebracht tijdens mijn bezoek aan Irak in december 2018. Wederopbouw van
de gebieden waar de meest kwetsbare groepen wonen is een belangrijk onderdeel van
de Nederlandse inzet in Irak. Zo draagt Nederland bij aan het Funding Facility for Stabilisation en zet Nederland zich in voor het verbeteren van de positie van ontheemden via een
partnerschap met UNHCR, UNICEF, ILO, de Wereldbank en IFC. Zie ook de Voortgangsrapportage
over de Nederlandse bijdrage aan de anti-ISIS coalitie en de brede veiligheidsinzet
in Irak in 2019 die u op 18 april jl. is toegegaan.