Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Bergkamp en Buitenweg over het bericht ‘COC wil dat Nederland Amerikaanse haatprediker weert’

Antwoord van Staatssecretaris Harbers (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 2 mei 2019)

Vraag 1

Kent u het bericht «COC wil dat Nederland Amerikaanse haatprediker weert»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2, 3, 4 en 5

Wat vindt u ervan dat de Amerikaanse prediker Steven Anderson op 23 mei 2019 naar
Nederland wil komen?

Is bekend welke activiteiten de heer Anderson zal ondernemen in de tijd dat hij in
Nederland zal verblijven?

Klopt het dat hij aan «soul winning» wil gaan doen? Gaat dat om zieltjes winnen voor
de ideeën die de heer Anderson uitdraagt?

Wat vindt u ervan dat de heer Anderson zich geregeld extreem hatelijk uitlaat over
LHBTI-personen?2

Antwoord 2, 3, 4 en 5

Ik verwijs u voor deze vragen naar de beantwoording van de vragen van de leden Van
den Hul, Kuiken en Ploumen (PvdA) over de toegang weigeren van een haatprediker tot
Nederland.

Vraag 8 en 9

Klopt het dat andere landen de heer Anderson eerder toegang hebben geweigerd, zoals
Zuid-Afrika, het Verenigd Koninkrijk, Jamaica en Botswana?

Op welke gronden is de heer Anderson de toegang tot deze landen ontzegd?

Antwoord 8 en 9

Over eventuele toegangsweigeringen van andere landen kan ik geen informatie geven.

Vraag 10

Wat zijn in Nederland de mogelijkheden iemand de toegang tot Nederland te ontzeggen?
Wat zijn specifiek de mogelijkheden voor iemand met de Amerikaanse nationaliteit,
die niet visumplichtig is? Onder welke voorwaarden is het mogelijk iemand de toegang
tot Nederland te ontzeggen?

Antwoord 10

In deze zaak is contact geweest met de gemeente Amsterdam.

Vraag 11

Zijn er mogelijkheden de heer Anderson nu al te vervolgen voor zijn uitspraken voor
groepsbelediging, aanzetten tot haat of geweld op basis van artikel 137c of 137d van
het Wetboek van Strafrecht, hoewel hij deze in een ander land heeft begaan? Kunnen
overtredingen van de Nederlandse wet die in een ander land zijn begaan argumenten
zijn om iemand de toegang tot Nederland te ontzeggen, ook als hij deze overtredingen
dus (nog) niet in Nederland heeft begaan?

Antwoord 11

De toegangsvoorwaarden voor kort verblijf in het Schengengebied zijn vastgelegd in
het Schengen acquis, in het bijzonder de Schengengrenscode. Deze voorwaarden gelden
ook voor niet-visumplichtige derdelanders. In de Schengengrenscode staan ook de grondslagen
om de toegang niet te verlenen, bijvoorbeeld indien op basis van een afweging van
alle omstandigheden geconcludeerd mag worden dat er sprake is van een bedreiging voor
de openbare orde, nationale veiligheid en/of de internationale betrekkingen van een
lidstaat. Openbare orde kan een reden zijn de persoon ter fine van weigering van de
toegang tot het Schengengebied te signaleren worden in het Schengen Informatiesysteem
(SIS II) en ongewenst te verklaren. Mocht een persoon ondanks de signalering toch
Nederland zijn ingereisd dan zal hem tegengeworpen worden dat hij een gevaar voor
de openbare orde vormt hetgeen tot de conclusie leidt dat hij geen verder recht op
verblijf heeft.

Vraag 12

Kan er preventief worden opgetreden als verwacht wordt dat de heer Anderson hier in
Nederland zal aanzetten tot haat of geweld? Zijn er aanwijzingen dat ernstig strafbare
feiten ophanden zijn?

Antwoord 12

Nee, het is niet mogelijk te vervolgen voor overtreding van de artikelen 137c of 137d
Wetboek van Strafrecht voor uitlatingen gedaan in een ander land. De Nederlandse strafwet
is toepasselijk op ieder die zich in Nederland aan enig strafbaar feit schuldig maakt.
Daarnaast is het de Nederlandse strafwet in sommige gevallen ook van toepassing op
strafbare feiten gepleegd buiten Nederland, maar daarvan is in deze casus geen sprake.

Vraag 13 en 16

Zijn er precedenten waarbij iemand de toegang tot Nederland is ontzegd op basis van
de ideeën die hij of zij er op nahield of omdat diegene aanzette tot haat of geweld?

Als de heer Anderson naar Nederland komt, wat zijn mogelijkheden om in te grijpen
als hij hier de wet overtreedt?

Antwoord 13 en 16

Voor een volledige beschrijving van de mogelijkheden van het weren van extremistische
sprekers verwijs ik u naar de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid van
28 mei 2018 over de integrale aanpak van extremistische sprekers.3 Deze maatregelen zijn evenzeer van toepassing op niet-visumplichtige derdelanders.
Het overzicht opgenomen in de bijlage bij deze brief laat zien dat de overheid een
groot aantal maatregelen tot haar beschikking heeft om op te treden tegen extremistische
sprekers die antidemocratische denkbeelden uiten, en hen te beletten hun boodschap
te verspreiden waarmee zij oproepen tot gewapende strijd, tot geweld of haatzaaien
tegen andere bevolkingsgroepen of gezindten. In de meeste gevallen biedt dit instrumentarium
voldoende handvatten om doeltreffend op te treden.

Vraag 14

Is er contact met de burgemeester van de gemeente waar Anderson zal verblijven?

Antwoord 14

Ja. Sinds 2015 zijn van 15 personen van wie bekend was dat zij in de openbaarheid
hadden aangezet tot vijandigheid, haat, of geweld tegen personen of groepen van andere
gezindten het visum geweigerd/laten weigeren of ingetrokken/laten intrekken. Alsook
zijn zij in het SIS II gesignaleerd ter fine weigering toegang.

Vraag 15

Zijn er aanwijzingen dat zijn aanwezigheid van invloed kan zijn op de openbare orde?

Antwoord 15

Ik verwijs u voor deze vragen naar de beantwoording van de vragen van de leden Van
den Hul, Kuiken en Ploumen (PvdA) over de toegang weigeren van een haatprediker tot
Nederland.

Vraag 17

Kunt u deze vragen voor 14 mei 2019 beantwoorden?

Antwoord 17

Ja.