Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Ojik over de visumaanvraag van Nigeriaanse weduwen om de rechtszaak tegen Shell bij te wonen

Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 18 april 2019).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht «Shell maakte van mij een in armoede levende
weduwe»?1

Antwoord 1

Ja, ik ben bekend met het bericht.

Vraag 2

Bent u het er mee eens dat het onwenselijk is dat twee van de vier weduwen die de
rechtszaak tegen Shell hadden aangespannen, niet bij de zitting aanwezig konden zijn
omdat zij geen visum konden krijgen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

In algemene zin kan worden gesteld dat mensen zoveel mogelijk in de gelegenheid moeten
worden gesteld om een rechtszaak bij te wonen indien zij hiertoe door de rechtbank
zijn uitgenodigd. In de zaak in kwestie, was voor het bijwonen van de rechtszaak in
Nederland door betrokkenen ook een Schengenvisum vereist. Voor afgifte van het visum
moet uiteraard worden voldaan aan de voorwaarden die de Europese regelgeving (de Visumcode,
Verordening (EG) nr. 810/2009) hiervoor stelt. Het Franse consulaat-generaal in Lagos
(Nigeria), dat Nederland voor Schengenvisa in Lagos vertegenwoordigt, heeft na toetsing
van het visumdossier, de visa aan betrokkenen geweigerd.

Vraag 3

Klopt het dat Nederland het visumbeleid in Nigeria compleet heeft uitbesteed aan de
Belgische Ambassade in Abuja en het Franse Consulaat in Lagos? Zo ja, wordt Nederland
dan helemaal niet meer betrokken bij visumaanvragen voor bezoek aan Nederland, ook
niet als deze worden afgewezen? Zo nee, kunt u toelichten welke rol Nederland nog
heeft?

Antwoord 3

In Nigeria wordt Nederland voor Schengenvisa in Lagos vertegenwoordigd door Frankrijk
en in Abuja door België. De gemeenschappelijke Schengenvisumregelgeving leent zich
voor deze samenwerking, omdat het Schengenvisumbeleid geharmoniseerd is, ook wat betreft
de uitvoering van de regelgeving.

De bilaterale vertegenwoordigingsafspraak met Frankrijk (en ook met België) is gebaseerd
op art. 8, lid 4 onder d) van de Visumcode. Hierbij is de bevoegdheid om definitief
te beslissen op een visumaanvraag volledig overgedragen aan het vertegenwoordigende
Schengenland. De vertegenwoordigende lidstaat behandelt zelfstandig de Schengenvisumaanvragen
voor de lidstaat die vertegenwoordigd wordt, inclusief het weigeren van visumaanvragen.
In geval van knelpunten bij de wederzijdse visumvertegenwoordiging kan zowel op lokaal
als op hoofdstedenniveau gezamenlijk naar een oplossing worden gezocht.

Vraag 4

Waarom is de visumaanvraag van deze twee vrouwen geweigerd door het Franse Consulaat
in Lagos? Klopt het dat de aanvraag was voorzien van een uitnodigingsbrief van het
advocatenkantoor, een verzoek van de rechtbank om bij de zitting aanwezig te zijn
en een garantstelling van Amnesty International?

Antwoord 4

Het Frans consulaat-generaal heeft aangegeven dat het dossier incompleet was. Niet
alle benodigde documenten voor het nemen van een onderbouwde beslissing waren bij
de visumaanvraag gevoegd en een financiele garantstelling ontbrak eveneens. Het Franse
consulaat-generaal heeft de visumaanvragen van betrokkenen derhalve geweigerd.

Vraag 5

Heeft de Nederlandse ambassade in Nigeria contact gehad met het Franse Consulaat over
de visumaanvraag van deze twee vrouwen? Zo ja, wat was de strekking hiervan?

Antwoord 5

Ja, medewerkers van de Nederlandse ambassade in Nigeria hebben contact gehad met collega’s
van het Franse consulaat-generaal en aangegeven dat Nederland de afgifte van een visum
aan betrokkenen ondersteunt. Samen met het Franse consulaat-generaal hebben de Nederlandse
medewerkers in Nigeria nog gezocht naar een oplossing. Uiteindelijk speelde het krappe
tijdsbestek voor betrokkenen voor de afgifte van een visum om nog tijdig bij de zitting
in Nederland aanwezig te kunnen zijn een rol. Betrokkenen besloten daarop in overleg
met het advocatenkantoor af te zien van het reizen naar Nederland.

Vraag 6

Bent u bereid om bij een eventueel vervolg van de rechtszaak de visumaanvraag proactief
te ondersteunen en er bij het Franse Consulaat op aan te dringen om deze goed te keuren?

Antwoord 6

Ja. Indien betrokkenen bij een eventueel vervolg van de rechtszaak wederom door de
rechtbank worden uitgenodigd, ben ik, op basis van een volledig visumdossier, voorzien
van alle benodigde documenten, bereid de afgifte van een visumaanvraag van betrokkenen
bij het Franse consulaat-generaal in Lagos te ondersteunen.