Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ploumen over het bericht dat kraamverzorgenden achter blijven in salaris

Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 4 april 2019).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Kraamzorg? Achter de kassa verdien je meer»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw reactie op de petitie van Kraamzorg in Actie door 5.000 kraamverzorgenden
is getekend?

Antwoord 2

Met de petitie van de FNV geeft een groot deel van de kraamverzorgenden aan bezorgd
te zijn. Ik heb deze petitie op 13 maart in ontvangst genomen. De kraamverzorgenden
die ik toen sprak bevestigden dat een belangrijk deel van hun zorgen de uren – en
de betaling daarvan – voor de wachtdiensten betreft. Wachtdiensten zijn onderdeel
van het werk van kraamverzorgenden. Het laat zich immers lastig voorspellen wanneer
een baby precies geboren gaat worden. Je moet – als dit nodig is – als kraamverzorgende
bovendien snel ter plaatse kunnen zijn. Dat betekent ook dat kraamverzorgenden tijdens
wachtdiensten in de buurt moeten zijn van de werklocatie. Dit is waar, volgens de
indieners van de petitie, de schoen wringt. Ze geven daarbij aan dat wachtdiensten
lang kunnen duren, en deels vergoed worden (zie ook mijn antwoord op vraag 3 over
de vergoeding van wachtdiensten).

Dit is al langer een vraagstuk voor de sector en was – naast een loonsverhoging –
onderdeel van de meest recente cao voor de geboortezorg. Toen hebben werkgevers en
werknemers afgesproken verder onderzoek te doen naar de vraag hoe de wachtdienstregeling
beter ingevuld kan worden, waardoor deze beter aansluit bij de kraamzorg en de balans
tussen werk en privé. Momenteel voert de branchevereniging Bo Geboortezorg dit onderzoek
samen met de vakbonden uit.

De kraamverzorgenden geven met de petitie ook aan dat ze de maximum tarieven voor
de kraamzorg te laag te vinden. De NZa (die de taak heeft om tarieven en prestaties
vast te stellen) heeft aangegeven met de brancheorganisatie in gesprek te zijn over
een kostenonderzoek. Ik heb de NZa daarom gevraagd de uitkomsten van de petitie mee
te nemen in de keuze om op korte termijn een kostenonderzoek uit te voeren. De NZa
heeft laten weten dit kostenonderzoek te starten in 2019.

Vraag 3

Wat vindt u ervan dat kraamverzorgenden zelfs onder het wettelijk minimumloon verdienen
als je alle uren, dus ook die waarin de kraamzorg stand-bye moet staan, bij elkaar
optelt?

Antwoord 3

Wachtdiensten zijn onderdeel van het werk van kraamverzorgenden. Het is aan de sociale
partners om via de cao afspraken te maken over de voorwaarden van deze diensten. Dit
geldt voor de betaling maar bijvoorbeeld ook voor de duur van wachtdiensten. De huidige
cao loopt na dit jaar af.

Vraag 4

Kunt u een overzicht geven van de in- en uitstroom van het aantal kraamverzorgenden
en verwachtte tekorten?

Antwoord 4

Het aantal kraamverzorgenden neemt toe. In het tweede kwartaal van 2018 was het aantal
kraamverzorgenden 8.446. Het jaar ervoor was dit aantal 8.380. Dit cijfer houdt geen
rekening met het aantal kraamverzorgenden dat als zelfstandige werkt. Dit waren er
in 2017 bijna 800.

In 2017 verlieten 1.731 kraamverzorgenden hun werkgever, voor een deel naar een andere
werkgever in de kraamzorg. In hetzelfde jaar begonnen 1.734 kraamverzorgenden aan
een nieuwe baan in de kraamzorg, waarvan 649 jongeren.

Op basis van het stijgende geboortecijfer, is de verwachting dat met gelijkblijvende
omstandigheden, tot en met 2022 ongeveer 250 extra kraamverzorgenden nodig zijn.

Vraag 5

Deelt u de mening dat het essentieel is dat kraamverzorgenden fatsoenlijk te betalen,
om dit belangrijke vak aantrekkelijk te houden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Ik deel de mening dat goede arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden essentieel zijn
om werk aantrekkelijk te houden.

Vraag 6

Bent u bereid in gesprek te gaan met Kraamzorg in Actie en de vakbonden over hoe de
arbeidsomstandigheden kunnen worden verbeterd? Zo ja, kunt u de Kamer hierover informeren?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Op 13 maart heb ik in een overleg met de FNV de petitie ontvangen. In dat overleg
hebben de deelnemers hun eigen ervaringen met het werk als kraamverzorgende gedeeld.
Daarnaast hebben we vooral gesproken over de wachtdiensten. We hebben afgesproken
dat ik de uitkomsten van de petitie onder de aandacht zou brengen van de NZA. Verder
heb ik aangegeven dat het aan de werkgevers en vakbonden is om afspraken te maken
over arbeidsvoorwaarden in de nieuwe cao.