Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Lodders, Van Weyenberg en Slootweg over de uitwerking FATCA voor Nederlandse burgers en signalen dat bankrekeningen geblokkeerd gaan worden

Antwoord van Staatssecretaris Snel (Financiën) (ontvangen 18 maart 2019)

Vraag 1 en 7

Bent u bekend met de brief van verschillende banken aan de mensen die te maken hebben
met de gevolgen van FATCA (Foreign Account Tax Compliance Act), waarbij aangekondigd
wordt dat als de TIN of CLN niet wordt opgestuurd de bankrekening(en) worden geblokkeerd
of beëindigd?

Wat vindt u van het schrijven van banken dat rekeningnummers geblokkeerd worden?

Antwoord 1 en 7

Ik ben bekend met het feit dat banken brieven met een steeds indringender toon aan
hun rekeninghouders sturen over FATCA. In deze brieven vragen zij hun rekeninghouders
die kwalificeren als US Person om extra gegevens – zoals hun Amerikaanse burgerservicenummer
(US TIN of SSN) – aan te leveren. Banken hebben immers de verplichting om gegevens
te verzamelen over alle US Persons die een rekening bij deze bank aanhouden. De IRS
stelt op zijn website expliciet dat indien een US Person het US TIN niet verstrekt,
dit ertoe kan leiden dat de (niet-Amerikaanse) bank niet langer bankdiensten kan verlenen.1

De banken zitten in een spagaat. Enerzijds kunnen zij getroffen worden door sancties
van de VS als zij niet aan hun (Amerikaanse) verplichtingen voldoen. Zij hebben daarom
de laatste jaren veel moeite gedaan om de US Persons in hun klantenkring te wijzen
op hun Amerikaanse verplichtingen. Ze hebben daar verschillende brieven aan gewijd
richting deze groep. Met ingang van 1 januari 2020 komt een eind aan de Amerikaanse
overgangsregeling die inhoudt dat de banken een geboortedatum in plaats van een Social
Security Number (SSN) mogen aanleveren van hun rekeninghouders die kwalificeren als
US Person. De VS hebben dan US Persons vijf jaar de tijd gegeven om een SSN aan te
vragen.

Anderzijds moeten banken voldoen aan Nederlandse regelgeving (op grond van een geïmplementeerde
Europese richtlijn) op het gebied van basisbetaalrekeningen. Op grond hiervan zijn
banken in Nederland – kort samengevat – verplicht om een basisbetaalrekening aan te
bieden, tenzij er een weigeringsgrond van toepassing is. Een basisbetaalrekening is
– kort gezegd – een betaalrekening waarbij geen debetstand mogelijk is. Het enkel
ontbreken van een US TIN/SSN vormt voor de toepassing van deze wetgeving geen weigeringsgrond
en kan daarmee geen aanleiding zijn om een basisbetaalrekening te weigeren of op te
zeggen (zie ook het antwoord op vraag 6, 11 en 12). Ik wil benadrukken dat de gegevens
van Amerikaanse rekeninghouders – ook degenen die geen US TIN/SSN hebben aangeleverd
bij hun bank – door de banken bij de Nederlandse Belastingdienst worden gerapporteerd
en vervolgens worden verstrekt aan de VS. Amerikaanse onderdanen die in Nederland
wonen zijn op basis van Amerikaanse nationale wetgeving aangifte- en belastingplichtig
in de VS. Voor het voldoen aan hun Amerikaanse (fiscale) verplichtingen is een US
TIN/SSN vereist.

Vraag 2

Kunt u, in het verlengde van de op 8 maart 2018 beantwoorde Kamervragen over de omvang
van de groep die te maken heeft met de gevolgen van FATCA, aangeven of u inmiddels
kan bevestigen dat het om ongeveer 40.000 mensen in Nederland gaat die de Nederlandse
en Amerikaanse nationaliteit hebben?2

Antwoord 2

Dat kan ik niet bevestigen. Wel kan ik u de volgende informatie verstrekken. Met betrekking
tot FATCA wordt door Nederlandse banken over 48.000 rekeningen van natuurlijke personen
gerapporteerd aan de VS (cijfers 2018). Van deze rekeningen is voor 60% van de gevallen
een US TIN/SSN voorhanden en voor 40% niet. Dit aantal is echter niet gelijk aan het
aantal mensen in Nederland dat zowel de Nederlandse als de Amerikaanse nationaliteit
heeft. Dat heeft de volgende oorzaken:

– Uit de gegevens blijkt niet of een persoon met de Amerikaanse nationaliteit ook de
Nederlandse nationaliteit heeft.

– De gegevens hebben betrekking op alle US Persons in het rekeningenbestand van Nederlandse
banken. Deze US Persons kunnen zowel in Nederland als in de VS wonen.

– Een persoon kan meer dan 1 bankrekening hebben.

– Waarschijnlijk zijn niet alle US Persons in beeld in deze dataset. Banken hebben hun
systemen moeten doorzoeken op basis van indicia om te beoordelen of een bestaande
rekeninghouder kwalificeert als US Person. Een persoon kan ook een US Person zijn
indien zijn/haar ouders de Amerikaanse nationaliteit hebben. Dergelijke gegevens zijn
in de regel niet in de systemen van de banken opgenomen. Ook zijn gegevens omtrent
de geboorteplaats niet altijd duidelijk opgenomen in systemen van de banken (dit geldt
met name voor rekeningen die al lange tijd zijn aangehouden).

De NVB heeft mij geïnformeerd dat de banken de systemen recent hebben doorzocht op
te rapporteren rekeningen van personen die worden aangemerkt als US Person op basis
van hun Amerikaanse geboorteplaats, een adres in Nederland hebben en waarbij er geen
geldig US TIN/SSN is. Hierbij gaat het naar schatting van de NVB om rekeningen van
bijna 1.000 personen. In deze groep zitten geen andere rekeningen waarover ook gerapporteerd
moet worden, bijvoorbeeld personen die zelf – middels een self certification formulier
– verklaren US Person te zijn, Amerikaanse expats, of omdat een van de ouders de Amerikaanse
nationaliteit heeft. Momenteel wordt nog nader onderzoek gedaan naar de totale populatie
US Persons waarvan nog geen US TIN/SSN voorhanden is.

Vraag 3

Klopt het dat je de Amerikaanse nationaliteit automatisch krijgt als je geboren bent
in Amerika (ook al ben je er met je ouders op vakantie)?

Antwoord 3

Ja dat klopt. Tijdens de behandeling van het FATCA Verdrag in uw Kamer is aangegeven
onder welke omstandigheden iemand het Amerikaans staatsburgerschap verkrijgt.3

Vraag 4

Klopt het dat de Amerikaanse nationaliteit pas bij het bereiken van de leeftijd van
achtien jaar kan worden opgezegd, dat dit 2.350 dollar kost en dat opzegging alleen
kan als betrokkene geen belastingachterstand heeft?

Antwoord 4

Ja, dat klopt.

Vraag 5

Klopt het dat ook de mensen met een geldige «greencard» (verblijfsvergunning) geraakt
worden door FATCA, omdat zij in Amerika belastingplichtig zijn? Kunt u bevestigen
dat dit een groep is van ongeveer 100.000 mensen?

Antwoord 5

Ja, ook greencard houders kunnen belastingplichtig zijn in de VS. Een greencard kan
ongeldig worden bij verblijf buiten de VS langer dan 1 jaar. De situatie dat men in
Nederland woont en belasting moet betalen in de VS omdat men een greencard heeft,
zal zich dus niet vaak voordoen. Of er 100.000 greencard houders in Nederland zijn
kan ik niet bevestigen.

Vraag 8 en 11

Kunt u aangeven wat er gebeurt als een bankrekeningnummer voor een inwoner geblokkeerd
wordt? Op welke manier kan deze persoon bijvoorbeeld een salaris ontvangen of de betaling
aan de Nederlandse Belastingdienst voldoen?

Kunt u aangeven wat de gevolgen zijn voor mensen als zij geen rekeningnummer hebben?
Kunt u ingaan op alle verschillende rekeningen die er zijn?

Antwoord 8 en 11

De Nederlandse Vereniging van Banken («NVB») heeft mij geïnformeerd dat bij een algehele
blokkade van een rekening (een blokkade voor af- en bijschrijvingen) deze rekening
niet meer kan worden gebruikt door een klant. Inkomsten en uitgaven zijn dus niet
mogelijk via deze rekening. Een blokkade kan ook slechts voor afschrijvingen van de
rekening gelden. In dat geval kan de klant geen betalingen meer verrichten, maar kunnen
er nog wel bijschrijvingen plaatsvinden.

Vraag 9

Wat vindt u van de situatie dat steeds meer banken geen zogenoemde US persons (zowel
de groep Nederlanders met een dubbele nationaliteit als de greencardhouders) als klant
willen of kunnen hebben? Bent u bekend met de situatie dat mensen gevraagd worden
naar hun status en dat, indien sprake blijkt te zijn van een US person, deze persoon
als klant geweigerd? Kunt u daarbij onderscheid maken tussen spaarproducten en beleggingsproducten?

Antwoord 9

In de eerste plaats is het in beginsel aan banken om te bepalen welke klantengroepen
zij willen bedienen en dus met welke klanten zij een relatie willen aangaan. In dat
kader mogen banken zelf bepalen of zij een betaalrekening met een bepaalde rekeninghouder
al dan niet willen voortzetten, mits banken zich daarbij houden aan de geldende wet-
en regelgeving. Als US Persons beschikken over een SSN of de aanvraag daarvan kunnen
aantonen, zullen de banken de bank- en spaarrekeningen niet sluiten. Als een US Person
niet beschikt over een US TIN/SSN is, kan dat voor een bank een aanleiding om dienstverlening
te weigeren of beëindigen. Een bank zal zich daarbij wel altijd moeten houden aan
de regels omtrent de basisbetaalrekening (zie antwoord op vraag 6 en4. Dat is anders als het gaat om beleggingsproducten. Daarvoor gelden de regels rondom
basisbetaalrekeningen niet. Er gelden echter ook strikte (Amerikaanse) regels voor
het aanbieden van beleggingsproducten aan US Persons. Dat laatste is echter niet het
gevolg van FATCA-wetgeving, maar veelal van niet-fiscale regelgeving zoals de Dodd
Frank Act. De uitvoering van effectendiensten aan US Persons is op grond van Amerikaanse
effectenwetgeving alleen toegestaan met een registratie als broker/dealer of investment
adviseur bij de Securities Exchange Commission (SEC), de Amerikaanse toezichthouder
voor effectentransacties. Alleen als een bank daar als zodanig is geregistreerd is
het toegestaan om beleggingsdiensten aan te bieden aan US Persons buiten de VS.5

Vraag 10

Wat is er veranderd tussen 14 december 2017, toen u in de beantwoording van Kamervragen
schreef dat een financiële instelling geen sancties hoeft te vrezen, indien voldaan
wordt aan de verplichtingen die volgen uit de FATCA en de Inter Governmental Agreement
(IGA) tussen Nederland en de VS, en het huidige moment, waarop steeds meer banken
overgaan tot het blokkeren van bankrekeningen? Welke stappen gaat u ondernemen richting
de banken?6

Antwoord 10

Een financiële instelling hoeft nog steeds geen sancties te vrezen indien voldaan
wordt aan de verplichtingen die volgen uit FATCA en de IGA tussen Nederland en de
VS. Een van de verplichtingen is het verstrekken van de US TIN/SSN’s van de US Persons
door banken. Wat wel is veranderd, is dat de overgangsregeling, bedoeld om tijdig
een SSN te kunnen verkrijgen, aflopend is. Deze overgangsregeling is in september
2017 door de VS verlengd en eindigt op 31 december 2019. Het aflopen van de regeling
heeft tot gevolg dat banken hun klanten die US Person zijn nogmaals aanmanen een SSN
te verkrijgen.

Naar de letter van de (Amerikaanse) wetgeving zouden banken die niet van alle Amerikaanse
rekeninghouders de US TIN/SSN hebben gerapporteerd in de toekomst als niet compliant
kunnen worden aangemerkt. Dit geldt niet alleen voor Nederlandse banken, maar ook
voor alle andere niet-Amerikaanse banken.

Het ministerie heeft richting de NVB aangegeven dat de problemen die Nederlandse banken
ervaren met het verzamelen van de benodigde US TIN/SSN gegevens niet fundamenteel
zal verschillen van andere niet-Amerikaanse banken. Daarop heeft de NVB aangegeven
dat het met name de visie van de Amerikaanse bevoegde autoriteit belangrijk vindt
wanneer een bank als «(significant) niet compliant» wordt aangemerkt. Op basis van
FATCA en de IGA is het immers uiteindelijk aan de Amerikaanse bevoegde autoriteit
om aan de hand van de aangeleverde gegevens vast te stellen of en in welke situatie
bij een niet-Amerikaanse bank sprake is van «significant non-compliance». Binnen dit
kader ondersteun ik dan ook de brief die de NVB samen met de andere Europese banken
in februari 2019 aan de Amerikaanse autoriteiten heeft gestuurd over het mogelijk
verlengen en/of uitbreiden van het huidige overgangsrecht.

Vraag 6 en 12

Is een bank verplicht om iedere inwoner van Nederland een betaalrekening te verstrekken?
Zo ja, waar is deze plicht voor banken en/of het recht voor inwoners vastgelegd (zowel
nationaal als Europees)? Klopt het dat regelgeving van buiten de Europese Unie deze
plicht of het recht kan overrulen? Wat vindt u van deze situatie?

Kunnen banken aangesproken worden op de zorgplicht? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet
en vindt u dit een wenselijke situatie?

Antwoord 6 en 12

In de eerste plaats is het in beginsel aan banken om te bepalen welke klantengroepen
zij willen bedienen en dus met welke klanten zij een relatie willen aangaan. In dat
kader mogen banken zelf bepalen of zij een betaalrekening met een bepaalde rekeninghouder
al dan niet willen voortzetten, mits banken zich daarbij houden aan de geldende wet-
en regelgeving.

In 2016 zijn bepalingen over de toegang tot een basisbetaalrekeningen opgenomen in
de Wet op het financieel toezicht (Wft). Dit betreft implementatie van regels uit
de Richtlijn betaalrekeningen (PAD). Op grond hiervan zijn banken in Nederland – kort
samengevat – verplicht om op aanvraag een basisbetaalrekening te openen, tenzij er
een weigeringsgrond van toepassing is. Deze weigeringsgronden worden expliciet – en
limitatief – genoemd in de Wft.

Een bank weigert bijvoorbeeld een verzoek om een basisbetaalrekening te openen indien
niet wordt voldaan aan de bij of krachtens de Wet ter voorkoming van witwassen en
financieren van terrorisme (Wwft) gestelde eisen.7 Ook een bestaande rekening kan worden opgezegd als niet wordt voldaan aan de eisen
uit de Wwft. Een voorbeeld hiervan is als er sprake is van een (hoog) risico op witwassen
en/of belastingontduiking. Het enkel ontbreken van een US TIN/SSN zal op zichzelf
niet leiden tot het oordeel dat een rekeninghouder een hoog risico vormt in de zin
van de Wwft, op grond waarvan een basisbetaalrekening zou moeten worden geweigerd
of een bestaande betaalrekening zou moeten worden beëindigd vanwege het niet voldoen
aan de eisen van de Wwft. Hierbij moet een bank in een individueel geval aantonen
dat er sprake is van opzettelijk witwassen en/of belastingontduiking. Gelet hierop
zijn banken op grond van de Wft verplicht om – op aanvraag – een basisbetaalrekening
te openen voor een US Person die niet beschikt over een US TIN/SSN, als geen sprake
is van een weigeringsgrond.

Indien het huidige overgangsrecht niet wordt verlengd8, kan de IRS banken die niet van iedere Amerikaanse rekeninghouder een US TIN/SSN
rapporteren niet compliant verklaren. Deze situatie is niet uniek voor Nederland;
in elke lidstaat doet deze situatie zich voor. Er is echter een lange weg te gaan
voordat de IRS een Nederlandse bank definitief als significant niet compliant zal
aanmerken. Hiervoor moet sprake zijn van significante tekortkomingen van de Nederlandse
bank. Ook krijgt een Nederlandse bank op grond van de FATCA IGA een periode van 18
maanden om eventuele tekortkomingen te herstellen.

Ik acht het – zeker in dit stadium – niet voor de hand liggen dat een Nederlandse
bank als «significant niet compliant» wordt verklaard. Nederlandse banken rapporteren
bij 60% van hun Amerikaanse bankrekeningen een Amerikaanse US TIN/SSN en leveren forse
inspanningen om te voldoen aan de verplichtingen die voortvloeien uit FATCA en de
IGA (zie ook antwoord op vraag 10).

Vraag 13

Bent u ermee bekend dat Nederlandse banken uit angst voor sancties alleen zaken willen
doen met andere banken op de zogenoemde witte lijst, die dus ook geen klanten hebben
met de Amerikaanse nationaliteit?

Antwoord 13

Ik ga ervan uit dat met de «witte lijst» de banken worden bedoeld die kwalificeren
als deelnemende bank (Participating FI) op grond van FATCA. Volgens het FATCA-raamwerk
dienen banken die willen kwalificeren als Participating FI zich te registreren op
de website van de Amerikaanse belastingdienst.9 Ik heb de NVB gevraagd hoe onder hun leden wordt omgegaan met de toepassing van deze
lijst.

De NVB geeft aan dat met de registratie als Participating FI de bank aangeeft dat
zij de voorschriften met betrekking tot FATCA toepast en zich ertoe verbindt om Amerikaanse
rekeninghouders te rapporteren. Registratie op deze lijst betekent dat andere banken
kunnen zien dat hun bancaire tegenpartij een Participating FI is, zodat er geen verplichtingen
zijn om Amerikaanse boetebelasting op bepaalde betalingen in te houden. Als een bank
niet op de lijst staat, betekent dit dat deze ervoor heeft gekozen om niet te voldoen
aan FATCA of dat deze bank is gesanctioneerd door de Amerikaanse belastingdienst en
vervolgens van de lijst is verwijderd. Als een bank is gesanctioneerd en van de lijst
is verwijderd, kunnen tegenpartijen overwegen om niet langer zaken te doen met dergelijke
gesanctioneerde banken als dit niet past binnen hun beleid inzake fiscale integriteit.

Het is in deze context dus niet relevant of de betreffende bank wel of geen klanten
heeft met de Amerikaanse nationaliteit.

Vraag 14

Klopt het dat een Nederlander met de Amerikaanse nationaliteit alleen door de Internal
Revenue Service (IRS) gecontroleerd wordt wanneer hij meer dan 50.000 dollar aan spaargeld
heeft?

Antwoord 14

Nee, dat klopt niet. Wel is het zo dat de banken de mogelijkheid hebben om een drempel
te hanteren van 50.000 dollar op een rekening op de peildatum (31 december). Onder
deze drempel hoeven zij de rekening van een natuurlijk persoon dan niet te rapporteren.
Indien men boven dat bedrag uitkomt moet er alsnog gerapporteerd worden.

Vraag 15

Wat vindt u van de situatie dat klanten bij wie blijkt dat zij een US person zijn
bijvoorbeeld de beleggingshypotheekrekening kan worden opgezegd? Acht u het rechtvaardig
dat sommige hypotheekvormen, namelijk die met een beleggingscomponent, niet voor alle
Nederlanders toegankelijk zijn? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 15

Zoals ook aangegeven bij het antwoord op vraag 9 mogen beleggingsproducten niet aangeboden
worden aan US Persons door een bank die niet geregistreerd is bij de SEC. Dit is dus
niet het gevolg van FATCA wetgeving. Het niet toegankelijk zijn van deze producten
voor Nederlanders die tevens US Person zijn, is dus het gevolg van Amerikaanse wetgeving
ten aanzien van beleggingsproducten. Voor beleggingshypotheken geldt geen vergelijkbare
regeling als die omtrent «basisbetaalrekeningen» zoals beschreven in antwoord op vraag
6 en 12.

Vraag 16, 18 en 19

Bent u bekend met de situatie dat van de 40.000 mensen die de Nederlandse en Amerikaanse
nationaliteit hebben de helft nog geen zogeheten social security number heeft? Kunt
u aangeven of het mogelijk is dat deze mensen nog voor het einde van het jaar een
social security number kunnen ontvangen? Zo nee, wat gaat u doen aan deze situatie
waarbij dus 20.000 mensen de kans lopen dat zij zonder een bankrekeningnummer komen
te zitten?

Bent u ermee bekend dat, om een social security number aan te vragen, mensen een geboortebewijs
moeten opvragen, dat bij het aanvragen van je geboortebewijs een social security number
gevraagd wordt, en dat de doorlooptijd zes tot negen maanden bedraagt? Bent u ermee
bekend dat bij het aanvragen van een geboortebewijs aangetoond moet worden dat de
betreffende persoon in Nederland heeft gewoond? Weet u dat deze bewijzen afgegeven
dienen te worden bij het consulaat? Bent u het ermee eens dat het voor de mensen die
nog moeten starten met het aanvragen van het social security number bijna onmogelijk
is om nog tijdig over dit nummer te beschikken? Wat gaat u voor deze mensen doen?

Bent u bekend met de gewijzigde procedure van het consulaat waarbij mensen vanaf 1 januari
2019 maar één uur per maand (inloop, dus niet op afspraak) terecht kunnen op het consulaat
voor deze procedure? Bent u bereid om met het consulaat het gesprek aan te gaan en
te pleiten voor een betere en snellere bereikbaarheid van de dienstverlening?

Antwoord 16, 18 en 19

Op dit moment wordt van 60% van de in beeld zijnde bankrekeningen voor FATCA een US
TIN/SSN gerapporteerd. Indien Amerikaanse onderdanen nog geen nummer hebben, verwacht
ik dat in de meeste gevallen waarin een juiste en complete aanvraag nu wordt ingediend
voor het einde van het jaar een US TIN/SSN kan worden afgegeven.

Mogelijk hebben de meeste US Persons die nog niet over een US TIN/SSN beschikken,
inmiddels een SSN aangevraagd. Zij hebben immers de eerste brieven hierover van hun
bank in 2015 ontvangen. Er is contact met de VS autoriteiten over de procedure van
de SSN-aanvraag en de daaraan gerelateerde gewijzigde bereikbaarheid van het VS consulaat
in Nederland. De in de vragen naar voren gedragen punten zijn daarbij ook (nogmaals)
overgebracht. Tevens probeer ik langs verschillende wegen te bewerkstelligen dat banken
kunnen volstaan met het rapporteren van een geboortedatum in plaats van een SSN. Dat
zou het permanent maken van de overgangsregeling betekenen. Ik kan dat niet alleen,
daarom breng ik het onderwerp ook onder de aandacht van mijn collega’s in de andere
EU-lidstaten.

Vraag 17

Is er een alternatief voor deze mensen? Zo ja, welk alternatief en hoe ziet de procedure
eruit om voor een alternatief in aanmerking te komen? Welke bank(en) gaan deze procedure
en dit alternatief uitvoeren? Zo nee, wat betekent dit voor deze mensen?

Antwoord 17

Er is nog geen alternatief voor de aanvraag van een SSN. Afstand doen van je Amerikaanse
nationaliteit is slechts een optie als men al over een SSN beschikt. Bovendien moet
dan nog over de vijf voorgaande jaren belastingaangifte gedaan worden.

Vraag 20

Kunt u – in aanvulling op uw beantwoording tijdens het debat op 6 februari 2019 over
de goedkeuring van het Multilateraal Verdrag ter implementatie van aan belastingverdragen
gerelateerde maatregelen ter voorkoming van grondslaguitholling en winstverschuiving
– nader ingaan op de IGA tussen Nederland en de Verenigde Staten? Wat is daarin exact
geregeld dat raakt aan FATCA en de medewerking van Nederland aan de uitvoering daarvan,
hoe wordt hieraan uitvoering gegeven en welke mogelijkheden zouden er eventueel zijn
om zowel door andere vormgeving of uitvoering van de IGA de gevolgen voor Nederlanders
die worden geraakt door FATCA te beperken?

Antwoord 20

De IGA is het op 18 december 2013 tot stand gekomen Verdrag tussen Nederland en de
VS tot verbetering van de internationale naleving van de belastingplicht en tenuitvoerlegging
van de FATCA. De goedkeuring van dit verdrag is voorgelegd aan beide Kamers en grondig
besproken.10 Andere Europese landen hebben gelijksoortige IGA’s gesloten met de VS

In de IGA is afgesproken dat informatie wordt uitgewisseld over personen die in het
andere land belastingplichtig is. Nederland ontvangt dus bankinformatie van de VS
over personen die belastingplichtig zijn in Nederland (in de regel: inwoner zijn van
Nederland). Nederland stuurt bankinformatie aan de VS over personen die belastingplichtig
zijn in de VS (in de regel: inwoners van de VS en onderdanen van de VS).

Op grond van het Amerikaanse belastingsysteem moet elke inwoner van de VS (ongeacht
de nationaliteit) en elke Amerikaanse staatsburger (ongeacht zijn woonplaats) belastingaangifte
doen in de VS. FATCA heeft tot doel informatie van Amerikaanse belastingplichtigen
gerapporteerd te krijgen om vermogen en inkomen dat ten onrechte niet is aangegeven
in de VS, in de Amerikaanse belastingheffing te kunnen betrekken. De bedoeling was
belastingontwijkers op te sporen. De IGA en de FATCA leggen dus niet de verplichting
op om aangifte te doen in de VS want die verplichting was er al. De IGA heeft met
name druk gezet op de financiële instellingen om de informatie te verstrekken door
de dreiging van pittige sancties als de banken niet meewerken, namelijk een 30% strafheffing
over bepaalde inkomsten.

De wereldwijde belastingplicht van Amerikanen in combinatie met het feit dat je de
Amerikaanse nationaliteit al verkrijgt als je geboren bent in de VS of als (een van)
je ouders Amerikaan zijn (is), kan tot onverwachte gevolgen leiden. Iemand hoeft nooit
in de VS geweest te zijn, of heeft er slechts als kind gewoond, en er later achter
komen toch belastingaangifte te moeten doen in de VS.

Vraag 21

Kunt u aangeven of er in de afgelopen periode nog overleg is geweest met de Verenigde
Staten? Zo ja, wat zijn de uitkomsten van deze gesprekken?

Antwoord 21

Vanuit het ministerie is aandacht gevraagd bij de Amerikaanse ambassade voor de wijzigingen
in de openingstijden rondom de US TIN/SSN aanvraagprocedure vlak nadat de eerste signalen
daarover zijn opgevangen. Daarnaast zijn er diverse contactmomenten geweest met de
Amerikaanse regering. Daarbij heeft een vertegenwoordiging van de Commissie de FATCA-problematiek
en de toegang tot bancaire dienstverlening van «accidental Americans» bij het Amerikaanse
Department of Treasury aan de orde gesteld. Vertegenwoordigers van de Commissie hebben
de problematiek zowel op ambtelijk niveau als op politiek niveau aangekaart bij het
Department of Treasury.

In navolging daarop heeft de Nederlandse ambassade ook contact opgenomen het Department
of Treasury om verschillende oplossingen – zowel binnen als buiten het fiscale domein
– te bespreken. Hierbij is gesproken over aanpassingen in de SSN/TIN aanvraagprocedure,
de procedure om afstand te doen van de Amerikaanse nationaliteit en wijzigingen in
de FATCA-regelgeving (zoals het permanent maken van de huidige overgangsregeling die
eind 2019 afloopt). De Nederlandse ambassade in Washington blijft een aanjagende rol
spelen om het gesprek in Washington op gang te houden. Ook zelf ben ik voornemens
om naar de Verenigde Staten af te reizen om hierover in gesprek te gaan met de Amerikaanse
regering.

Vraag 22

Kunt deze vragen beantwoorden vóór het gesprek dat de commissie voor Financiën voert
met de Amerikaanse Ambassadeur op 27 maart aanstaande?

Antwoord 22

Ja.