Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van den Berg over de brandbrief inzake een dichte dienstapotheek

Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 25 februari 2019).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de brandbrief die apothekers in de Hoeksche Waard hebben
gestuurd aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) over het sluiten van de dienstapotheek
in Klaaswaal?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Welke conclusie trekt u uit het feit dat sinds de nachtsluiting van de apotheek in
de Hoeksche Waard het aantal voorschriften drastisch is teruggelopen? Kan hieruit
geconcludeerd worden dat huisartsen op grote schaal zelf medicatie uitdelen?

Antwoord 2

Nee, die conclusie kan niet worden getrokken. De vraag naar acute zorg fluctueert
door veel verschillende externe factoren. Zorgverzekeraar CZ informeerde mij dat uit
een regionale analyse blijkt dat in het laatste kwartaal van 2018 er een forse daling
is geweest van het aantal patiënten dat de huisartsenpost heeft bezocht. Wanneer er
minder mensen buiten kantoortijden een beroep doen op de huisarts, heeft dit als automatisch
gevolg dat er minder spoedmedicatie wordt voorgeschreven. Dit geldt niet alleen voor
de uren tussen 23.00–08.00 maar voor alle openingstijden van de huisartsenposten en
dienstapotheken.

Vraag 3

Wordt na uitgifte van een medicijn vanuit de artsentas vervolgens standaard de apotheek
van de patiënt hierover geïnformeerd? Zo nee, wat vindt u hiervan?

Antwoord 3

Voor een goed begrip licht ik eerst toe wat de artsentas inhoudt. Artsen in Nederland
kunnen volgens artikel 1 lid 1 onder ll, en artikel 61 lid 8 van de Geneesmiddelenwet
bij de apotheek geneesmiddelen bestellen «ten behoeve van toediening aan hun patiënten».
Dit geldt voor huisartsen(posten) maar ook bijvoorbeeld voor artsen die werkzaam zijn
in een verpleeghuis of Zelfstandig Behandelcentrum.

Artsen kunnen uit die tas dus geneesmiddelen toedienen (bij een geneeskundige behandeling)
of verstrekken voor directe inname door de patiënt, indien zij dit nodig achten. Dit
kan zowel overdag als ’s-avonds, of gedurende de nacht. De arts hoeft daarbij niet
vooraf een apotheker te raadplegen en hij hoeft dit ook niet achteraf te melden bij
de apotheek. Indien de arts dit nodig acht zal hij vanzelfsprekend wel contact opnemen
met de apotheek. Hierover kunnen artsen en apothekers ook geprotocolleerde afspraken
maken. Ik begrijp overigens dat in de Hoeksche Waard zulke afspraken zijn gemaakt,
om ervoor te zorgen dat het medicatiedossier op patiëntniveau compleet is.

Vraag 4

Wordt de gekozen oplossing in de Hoeksche Waard, waarbij patiënten die ’s nachts medicijnen
nodig hebben deze medicijnen van de huisarts krijgen, toegestaan door de IGJ? Zo ja,
welke voorwaarden worden hieraan verbonden en waar is het standpunt van de IGJ in
terug te vinden?

Antwoord 4

Als patiënten ’s-nachts geneesmiddelen nodig hebben dan mogen ze die krijgen van de
huisarts. Het toetsingskader van de IGJ is de Wet kwaliteit, klachten en geschillen
zorg (Wkkgz), en de farmacotherapeutische richtlijn «Geneesmiddelen en zuurstof in
spoedeisende situaties» (NHG 2012).

Vraag 5

Klopt het dat sinds de nachtsluiting van de dienstapotheek in de Hoeksche Waard nog
geen enkele keer een arts de dienstapotheek in Dordrecht heeft geraadpleegd? Zo nee,
hoe vaak is dit wel gebeurd?

Antwoord 5

Nee, dit klopt niet. Zorgverzekeraar CZ heeft mij laten weten dat in de situaties
dat de arts het noodzakelijk vond om voor deze toediening een apotheker te raadplegen
er contact is opgenomen met de dienstapotheek in Dordrecht. Daarnaast zijn er sinds
de nachtelijke sluiting meerdere recepten door de dienstapotheek uit Dordrecht bezorgd
bij patiënten in de Hoeksche Waard.

Vraag 6

Bent u van mening dat bij verstrekking van medicijnen uit een artsentas altijd een
dienstapotheek geraadpleegd moet worden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Nee. Zoals aangegeven in mijn antwoord op vraag 3 is het toedienen of verstrekken
van medicatie uit de artsentas altijd, gedurende de dag of nacht, een mogelijkheid
die de arts heeft. De arts hoeft daarbij niet vooraf een (dienst)apotheek te raadplegen.
Artsen en apothekers zijn zorgprofessionals die autonoom medisch kunnen handelen.
Zoals aangegeven in mijn antwoord op vraag 3, zijn er in de Hoeksche Waard afspraken
gemaakt tussen de huisartsenpost en de dienstapotheken.

Vraag 7

Klopt het dat er bij de IGJ inmiddels zeker drie calamiteiten gemeld zijn waarbij
er verkeerde medicatie is verstrekt vanuit de artsentas? Zo ja, wat wordt er gedaan
met deze meldingen?

Antwoord 7

Er is bij de inspectie een melding gedaan over drie casussen met betrekking tot medicatie
uit de dokterstas in de regio Hoeksche Waard. Overeenkomstig het Uitvoeringsbesluit
van de Wkkgz worden meldingen en calamiteiten die betrekking hebben op de kwaliteit
van zorg door de inspectie behandeld. De IGJ ziet de brief niet als melding van een
calamiteit. De melding wordt volgens de reguliere werkwijze door de inspectie beoordeeld
en zo nodig in behandeling genomen.

Vraag 8

Kunt u aangeven of er nog andere regio’s in Nederland zijn waar gekozen is voor de
oplossing van de artsentas na de nachtsluiting van een dienstapotheek?

Antwoord 8

Volgens informatie waarover ik nu beschik zijn alleen in Groningen en Zeeland ook
enkele dienstapotheken gedurende de nacht gesloten.