Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Jasper van Dijk over fouten bij keuring van zieke jongeren

Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
23 januari 2019).

Vraag 1

Kent u het bericht «fouten bij keuring zieke jongeren» waaruit blijkt dat de beoordeling
van een op de vijf jonggehandicapten verkeerd is?1 Wat is uw reactie hierop?

Antwoord 1

Ik ken het bericht. Hieruit trek ik overigens niet de conclusie dat de beoordeling
van 1 op de 5 jonggehandicapten verkeerd is, maar dat in 2016 in 1 op de 5 gevallen
de rechtmatigheid van de beslissing niet gegarandeerd was. Natuurlijk vind ik dat
ernstig. Tegelijk zie ik hier de waarde bewezen van het interne proces van kwaliteitsborging
dat UWV heeft ingeregeld. UWV heeft deze ernstige tekortkoming in het proces onderkend
en verbetermaatregelen ingezet.

Vraag 2

Onderschrijft u dat het onacceptabel is dat 33% van de jonggehandicapten geen Wajong-uitkering
krijgt hoewel hij of zij blijvend arbeidsongeschikt is?

Antwoord 2

In het bewuste artikel wordt gesteld dat 33% van de gevallen die UWV heeft onderzocht
ten onrechte geen Wajong-uitkering is toegekend. Dat is onjuist. Het rapport waarnaar
wordt verwezen geeft aan dat in 6% van de afgewezen Wajongaanvragen de kans bestaat
dat dit onterecht was. De algemene conclusie van het rapport luidde dat in 20% van
de onderzochte gevallen een risico bestaat op een onjuiste beoordeling. Dat vind ik
en met mij UWV, inderdaad niet acceptabel.

Vraag 3

Hoe gaat u zorgen dat het werk van arbeidsdeskundigen de toets der kritiek kan doorstaan,
nu uit het onderzoek blijkt dat slechts zeven procent van de arbeidsdeskundige beoordelingen
een voldoende scoort?

Antwoord 3

Uit de analyse van de bevindingen van het kwaliteitsonderzoek uit 2016 op basis van
rapportages van de verzekeringsarts en/of arbeidsdeskundige kwam naar voren dat vooral
de redeneerlijn op grond waarvan men komt tot oordeelsvorming, het gebruik van de
juiste terminologie en daarmee de kwaliteit van de rapportages voor verbetering vatbaar
was, met name bij de arbeidsdeskundigen. De rapportages moeten toetsbaar, inzichtelijk
en reproduceerbaar zijn. Dit is door UWV opgepakt met gerichte bijscholing voor arbeidsdeskundigen
waarin rapporteren centraal stond. Het onderwerp loopt sindsdien mee in de periodieke
kwaliteitscontroles van de betrokken divisie. Hieruit blijkt dat UWV een verbetering
in het professioneel handelen van genoemde beroepsgroepen heeft weten te realiseren.

Vraag 4

Waarom is het betreffende rapport niet naar de Kamer gestuurd?

Antwoord 4

Binnen UWV worden, als onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering, periodiek kwaliteitsonderzoeken
verricht. Waar nodig, voert UWV verbeteracties uit. Daarmee geeft UWV blijk van de
professionele taakopvatting die ik ook van de uitvoerder verwacht. UWV doet dat over
de gehele linie van de taken die zij uitvoert en moet daarbij een eigen inschatting
maken van de risico’s die zij daarbij aantreft.

Het bewuste interne onderzoeksrapport is destijds niet ter informatie aan mij aangeboden.
Dat laat onverlet dat mijn departement en UWV steeds in gesprek zijn over een goede
balans tussen openheid over de lastige opgaven waar de uitvoering voor staat en de
ruimte voor de uitvoering om te werken, te leren en te verbeteren. De Minister van
Sociale Zaken en ikzelf pogen uw Kamer ook deelgenoot van te maken door halfjaarlijks
een brief met daarin de «Stand van de uitvoering» aan u te sturen (zie Kamerstuk 24
6448, nr. 608).

Vraag 5

Kunt u een overzicht geven van alle onderzoeken die de afdeling intern kwaliteitsonderzoek
vanaf 2014 heeft uitgevoerd? Is in deze periode ook onderzoek gedaan naar de Wet werk
en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)-keuring?

Antwoord 5

Zoals eerder toegelicht, zijn kwaliteitsonderzoeken van de afdeling Business Control
en Kwaliteit onderdeel van het primaire proces van UWV. In dat licht acht ik het niet
zinvol om alle interne kwaliteitsonderzoeken los van hun context in de externe verantwoording
te brengen. De verantwoording aan de Minister en mijzelf als opdrachtgevers is via
een andere lijn georganiseerd.

UWV is graag bereid een nadere toelichting te geven op de werking van het centrale
kwaliteitsborgingsproces, de doorwerking naar de primaire processen en de interactie
tussen kwaliteitsborging en externe verantwoording.

Vraag 6 en 7

Hoe gaat u bevorderen dat de afdeling intern kwaliteitsonderzoek van het UWV haar
kritische en onafhankelijke werk kan voortzetten?

Kan de afdeling een onafhankelijke positie krijgen, zoals het Bureau Risicobeoordeling
& Onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)?

Antwoord 6 en 7

Ik heb geen aanwijzing dat de afdeling haar werk niet zou kunnen voortzetten, dan
wel dat zij dat niet kritisch of onafhankelijk doet. Het rapport laat in mijn ogen
juist zien dat de afdeling de ruimte heeft om onvolkomenheden in processen bloot te
leggen. Ik zie daarom geen aanleiding tot nadere actie.

Vraag 8

Wat gaat u doen om te voorkomen dat geldgebrek de belemmerende factor is voor jonggehandicapten
om in beroep te gaan?

Antwoord 8

De mogelijkheid van bezwaar en beroep zijn geregeld in de Algemene wet bestuursrecht.
Het maken van bezwaar is kosteloos en vergt geen juridische bijstand. Het griffierecht
voor een particulier voor het indienen van een beroepszaak bedraagt in 2019 € 47.
Ook het indienen en voeren van een beroepszaak vergt geen juridische bijstand. Zowel
in bezwaar als in beroep kan men ervoor kiezen zich te laten vertegenwoordigen door
een familielid of naaste. Het is gebruikelijk in het bestuursrecht dat de partij die
in beroep in het ongelijk wordt gesteld, niet verantwoordelijk wordt gehouden voor
de proceskosten van de wederpartij.

Ik zie geen aanleiding, noch mogelijkheden om de toegankelijkheid van bezwaar en beroep
verder te vergroten.

Vraag 9

Op welke manier gaat u ervoor zorgen dat de jonggehandicapten die ten onrechte geen
uitkering krijgen, alsnog een uitkering ontvangen?

Antwoord 9

De rechtmatige verstrekking van uitkeringen op grond van alle materiewetten, waaronder
de Wajong2015, is een van de wettelijke taken van UWV. Gesprekken over de scores op
rechtmatigheid vinden plaats binnen de reguliere verantwoordingscyclus. De mensen
bij wie een risico is geconstateerd op een onjuist proces, zijn opnieuw beoordeeld.

Daarnaast is de Wajong2015, met als belangrijk onderdeel de beoordeling van het recht,
in 2019 onderwerp van evaluatie. De rapportage hiervan ontvangt uw Kamer met de integrale
evaluatie van de Participatiewet eind 2019.