Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van den Hul en Asscher over seksueel overschrijdend gedrag in de cultuursector

Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) mede namens
de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen 19 december 2018).

Vraag 1

Bent u bekend met de resultaten van het enquêteonderzoek van Brandpunt+ naar seksueel
overschrijdend gedrag in de cultuursector?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw reactie op de uitkomst dat bijna de helft van de 550 ondervraagde medewerkers
in de cultuursector te maken heeft gehad met seksueel overschrijdend gedrag op de
werkvloer en dat dit bij twee derde van hen voorkwam in het begin van hun carrière?

Antwoord 2

Ik schrik daarvan. Ik neem de uitkomsten uiterst serieus. Daarom praat ik op 20 december
aanstaande met betrokkenen (Kunsten 92, Nederlandse Associatie Podiumkunsten, Kunstenbond,
Platform voor Freelance Musici, ACT belangenvereniging voor acteurs, Nederlandse Beroepsvereniging
van Film- en Televisiemakers, Cultuur en Ondernemen). Samen met de aanwezigen wil
ik kijken hoe de werkomgeving in de cultuursector veiliger kan worden.

Vraag 3

Herkent u de verhalen van seksueel overschrijdend gedrag binnen kunstacademies? Bent
u bereid hier nader onderzoek naar te doen?

Antwoord 3

Er zijn de afgelopen jaren amper signalen binnengekomen die duiden op misbruik en/of
grensoverschrijdend gedrag binnen de kunstacademies. Instellingen moeten zorgdragen
voor een veilige omgeving, waarbinnen studenten en docenten bij elke vorm van ongewenst
gedrag zich aangemoedigd voelen om tot melding over te gaan. De hogescholen hebben
in de «branchecode goed bestuur hogescholen» geregeld dat elke instelling een klachtenregeling
ongewenst gedrag heeft. De sector heeft dit actief opgepakt en ik hoor dat opleidingen
bijvoorbeeld actief gesprekken voeren met studenten om hen alert te maken op hun kwetsbaarheid.
Ik verwacht dat instellingen snel en adequaat handelen op het moment dat er wel een
incident plaatsvindt. Ik zie geen aanleiding nader onderzoek te doen.

Vraag 4

Wat vindt u ervan dat van het kleine aantal slachtoffers dat überhaupt melding heeft
gemaakt, 80 procent ontevreden is over de afhandeling van die meldingen? Gaat u hierover
in gesprek met de betreffende klachtencommissies?

Antwoord 4

Elke melding moet zorgvuldig worden behandeld. Dit percentage moet dan ook naar beneden.
De sector is hiervoor zelf verantwoordelijk. Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet
is de werkgever verplicht om een beleid te voeren dat erop gericht is om psychosociale
arbeidsbelasting van de werknemer, waaronder seksuele intimidatie en andere ongewenste
omgangsvormen, te voorkomen of te beperken en in dat kader maatregelen te treffen
om de werknemer te beschermen. Maatregelen die een werkgever kan treffen zijn bijvoorbeeld
het aanstellen van een vertrouwenspersoon en het vaststellen van een klachtenprocedure.
Ik zal dit met de aanwezigen op 20 december bespreken.

De Inspectie SZW kan handhaven op de verplichtingen die volgen uit de Arbowet. Ze
kijkt hierbij onder andere of een werkgever voldoende beleid heeft op het gebied van
ongewenste omgangsvormen. Er wordt gekeken of er bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon,
klachtenregeling of klachtencommissie aanwezig is. De Inspectie SZW handhaaft risicogestuurd.
Op klachten vanuit een OR of vakbond volgt altijd een onderzoek.

Vraag 5

Hoe zou een actieplan tegen seksueel overschrijdend gedrag in de cultuursector eruit
kunnen zien? Bent u bereid dit op te pakken? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

De verantwoordelijkheid hiervoor ligt primair bij de werkgevers. Werkgevers en werknemers
moeten met elkaar in gesprek en passende maatregelen nemen. Hoe een actieplan eruit
zou kunnen zien is dan ook aan de sector zelf. Ik zal dit met hen op 20 december bespreken.

Vraag 6

Deelt u de opvatting van de Kunstenbond dat de vaak onzekere dienstverbanden in de
cultuursector de beschreven onveiligheid en machtsongelijkheid versterken? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, bent u bereid de onzekere positie van makers en medewerkers in
de cultuursector mee te nemen in het hierboven verzochte actieplan?

Antwoord 6

De aard van een dienstverband mag nooit leiden tot onveiligheid en rechtsongelijkheid.
Ik zal dit met de aanwezigen bespreken tijden ons gesprek op 20 december.

Vraag 7

Bent u bereid gehoor te geven aan het verzoek van meldpunt MoresOnline en de Nederlandse
Associatie voor Podiumkunsten om een onafhankelijk onderzoek te financieren?2 Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Het is de verantwoordelijkheid van werkgevers om werknemers te beschermen tegen ongewenst
gedrag en andere psychosociale arbeidsbelasting. Het is dus aan de sector zelf om
hier maatregelen te nemen.