Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Weyenberg over de manier waarop pensioenfondsen de CO2-voetafdruk van hun beleggingsportefeuille berekenen en hierover intern en extern rapporteren

Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), mede namens de
mezk, mede namens de Minister van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen 14 december
2018).

Vraag 1

Bent u op de hoogte van de verschillende «scopes» van CO2-emissie als gedefinieerd door het Greenhouse Gas Protocol, aan de hand waarvan de
CO2-voetafdruk van een bedrijf berekend kan worden?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Klopt het dat het grootste pensioenfonds van Nederland, het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds
(ABP), bij het berekenen van de CO2-voetafdruk van een bedrijf alleen de zogeheten scope-1 en scope-2-emissies meerekent,
en de scope-3-emissie buiten beschouwing laat?

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

Bent u op de hoogte van meer Nederlandse pensioenfondsen die op deze manier de CO2-voetafdruk van bedrijven berekenen?

Antwoord 3

Nee, dat is mij niet bekend. Er is geen wettelijke standaard voor de rapportage over
de CO2-voetafdruk van beleggingen. Ik heb met genoegen kennisgenomen van het initiatief
van een aantal vermogensbeheerders en pensioenfondsen, dat zich heeft verenigd in
het «Platform Carbon Accounting Financials». Daartoe behoren o.a. pensioenfondsen
PME en PMT en vermogensbeheerders APG, Mn en PGGM. Deze instellingen hebben vrijwillig
afgesproken volgens dezelfde standaard te rapporteren over de CO2-voetafdruk van hun beleggingen. Ik juich dit initiatief toe.

Vraag 4

Bent u ervan op de hoogte dat het niet meerekenen van scope-3-emissie gebruikt kan
worden om ervoor te zorgen dat bijvoorbeeld producenten van fossiele brandstoffen
een relatief bescheiden CO2-voetafdruk krijgen, omdat CO2-emissie ten gevolge van de verkregen en verwerkte fossiele brandstoffen niet wordt
meegewogen?

Antwoord 4

Ja, het klopt dat dit inderdaad dat gevolg kan hebben, bewust of onbewust.

Vraag 5

Bent u het ermee eens dat het niet meerekenen van deze scope-3-emissie kan zorgen
voor een vertekend beeld van de daadwerkelijke bijdrage aan CO2-emissies van een bedrijf?

Antwoord 5

Nee, de emissies van een bedrijf zelf geven zonder scope 3-emissies geen vertekend
beeld. Als het gaat om de emissies in de hele keten waar het bedrijf een schakel van
uitmaakt is het wel nodig scope 3 emissies mee te nemen.

Vraag 6 en 7

Bent u het ermee eens dat het niet meerekenen van deze scope-3-emissie zodoende kan
zorgen voor een vertekend beeld van de daadwerkelijke bijdrage aan CO2-emissies van de beleggingsportefeuille van een pensioenfonds?

Bent u het ermee eens dat het onwenselijk is dat organisaties door het uitsluiten
van de belangrijke scope-3-emissie, een vertekend beeld van de CO2-voetafdruk van een specifiek bedrijf of hun beleggingsportefeuille naar hun achterban
en de buitenwereld kunnen presenteren? Zo nee, kunt u aangeven waarom niet? Zo ja,
kunt u aangeven hoe u van plan bent deze onwenselijke situatie te verhelpen?

Antwoord 6 en 7

Een vertekend beeld is nooit wenselijk. Voor een individueel bedrijf geven scope 1
en 2 – emissies over het algemeen een goed beeld van de CO2-voetafdruk van dat bedrijf. Pensioenfondsen investeren vaak in meer dan één onderdeel
van een keten, waardoor keten-effecten (beperkt) in beeld zijn. Ik zie op dit moment
geen aanleiding om ervan uit te gaan dat het uitsluiten van scope 3 emissies op dit
moment leidt tot een ernstig vertekend beeld van de CO2-voetafdruk van een pensioenfonds.

De sector is sterk in beweging met betrekking tot het ontwikkelen van betrouwbare,
transparante en vergelijkbare meetmethodes voor de CO2-voetafdruk van investeringen. De afgelopen jaren zijn er o.a. via het Platform Carbon
Accounting Financials en de Taskforce on Climate-related Financial Disclosures heldere,
data-gebaseerde methodes ontwikkeld om dit in kaart te brengen. Deze methodes maken
vooralsnog ook geen gebruik van scope 3 emissies, onder ander om dubbeltelling en
onnauwkeurige schattingen te voorkomen. De focus op scope 1 en 2 is nu een belangrijke
eerste stap. Mogelijk zal er later aanleiding zijn voor de rapporteurs om (op onderdelen)
uit te breiden naar scope 3.

Vraag 8

Bent u zich ervan bewust dat het deelnemerscollectief ABP Fossielvrij al langere tijd
probeert om scope-3-emissie ook mee te laten rekenen in het berekenen van de CO2-voetafdruk van bedrijven door ABP?

Antwoord 8

Ja.

Vraag 9 en 10

Hoe beoordeelt u het feit dat ondanks deze inzet van haar grootste deelnemersinitiatief,
ABP deze wens vooralsnog niet heeft ingewilligd?

Bent u het ermee eens dat dit een voorbeeld is van een nadelig gevolg van de relatief
kleine invloed van deelnemers op het beleid van hun pensioenfonds?

Antwoord 9 en 10

Het bestuur legt binnen de wettelijke kaders verantwoording af en doet verslag, en
treedt met partijen al dan niet in overleg.

Bij de eerdere beantwoording van Kamervragen1 is aangegeven dat werknemers in Nederland in algemene zin willen dat hun pensioenuitvoerder
op hun ingelegde pensioenpremies op verantwoorde en duurzame wijze rendement maakt.
Voor sommige werknemers kan dat betekenen dat zij niet willen dat de beleggingen van
hun pensioenfonds een CO2-voetafdruk heeft. Het is aan het pensioenfonds om deze afweging te maken.

Het ABP is het bedrijfstakpensioenfonds voor overheid en onderwijs. De werkgeversvertegenwoordigers
en werknemersvertegenwoordigers maken afspraken over de inhoud van de pensioenregeling.
Het ABP-bestuur heeft het primaat van de uitvoering van de pensioenregeling, inclusief
het beleggingsbeleid. Het beleggingsbeleid van het ABP past binnen (inter)nationale
wet- en regelgeving. Het bestuur maakt de afweging tussen risico, rendement, kosten
en ook duurzaamheid.

Werknemers kunnen op verschillende manieren invloed uitoefenen op het beleid van ABP.
ABP heeft een paritair bestuursmodel, waarin vertegenwoordigers van sociale partners
door de betreffende organisaties voorgedragen en benoemd in het bestuur.

Daarnaast maken vertegenwoordigers van werknemers en gepensioneerden onderdeel uit
van het verantwoordingsorgaan. Het verantwoordingsorgaan is bevoegd om een oordeel
te geven over het handelen van het bestuur, over het gevoerde beleid en de beleidskeuzes
voor de toekomst, maar uiteindelijk beslist het bestuur. Het ABP-bestuur neemt dit
oordeel op in het bestuursverslag.