Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Von Martels en Geurts over het lozen van giftige gassen door tankers in Gelderland

Antwoord van MinisterVan Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
20 november 2018).

Vraag 1

Kent u de berichten «Tankers lozen elke dag illegaal kankerverwekkend gas vanaf de
Waal»1 en «Proef met ontgassen van binnenvaartschepen in Terneuzen»?2 Wat is uw reactie op deze berichten?

Antwoord 1

Ja. De berichten spreken van illegaal gedrag, maar de activiteiten zijn toegestaan.

Vraag 2

Is het waar dat schippers van benzeentankers komende vanuit Duitsland in Gelderland
hun giftige gassen lozen? Zo ja, sinds wanneer is dat u bekend?

Antwoord 2

Ja, dit is mogelijk. Het varend ontgassen van binnenschepen is, met uitzondering van
benzine, momenteel nog toegestaan, in Nederland en in Duitsland. Sinds 2013 is gewerkt
aan aanpassing van het Scheepsafvalstoffenverdrag (CDNI), met als resultaat een besluit
in 2017 tot een verbod op varend ontgassen van tankschepen. Momenteel wordt gewerkt
aan ratificatie en implementatie.

Vraag 3

Kunt u uiteenzetten waarom het ontgassen niet verboden zou zijn in Nederland, terwijl
dat wel zo is in Duitsland?

Antwoord 3

In principe is de situatie in Duitsland en Nederland niet zo verschillend. In beide
landen wordt gewerkt aan de implementatie van een breed ontgassingsverbod op basis
van het bovengenoemde Scheepsafvalstoffenverdrag. Op dit moment is alleen een ontgassingsverbod
van kracht voor motorbrandstoffen op basis van de Europese benzine distributie richtlijn.
Duitsland vat hier drie soorten benzines (UN1203, UN 1268 en UN 3475) onder en in
Nederland is alleen het ontgassen van UN 1203 verboden. Lokaal gelden overigens op
grond van het ADN verboden voor het ontgassen van toxische stoffen in dichtbevolkte
gebieden, bij sluizen en onder bruggen. Dit wordt in het ADN in 2019 uitgebreid tot
alle gevaarlijke stoffen.

Vraag 4

Is het waar dat binnenvaartschepen die een nieuwe lading krijgen, gas van een oude
lading in de open lucht lozen, terwijl dit «varend ontgassen» verboden is per 1 juli
2018? Zo ja, hoe dienen schippers thans te ontgassen?

Antwoord 4

Nee, varend ontgassen is nog niet verboden op Rijkswateren. Dit zal wel het geval
zijn in 2020 wanneer de wijziging van het Scheepsafvalstoffenverdrag in het Scheepsafvalstoffenbesluit
is opgenomen.

Vraag 5

Is het waar dat bij Terneuzen proeven gedaan worden om te ontgassen? Wat is de relatie
met het bericht uit Gelderland?

Antwoord 5

Ja, er worden in Terneuzen, maar ook elders proeven gedaan met ontgassingsinstallaties.
Proeven worden gedaan op locaties waar overslag plaatsvindt, omdat de verwachting
is dat de behoefte aan voorzieningen zich op die plaatsen zal concentreren.

Voor zover mij bekend worden er in Gelderland geen proeven gedaan met ontgassingsinstallaties,
omdat er niet of nauwelijks overslag van gevaarlijke stoffen plaatsvindt op los-en
laadplaatsen.

Vraag 6

Is het waar dat er in Nederland niet zoveel plaatsen zijn waar kan worden ontgast?
Welke ontwikkelingen ziet u ten aanzien van de vraag naar ontgassingsmogelijkheden?

Antwoord 6

In Nederland zijn op dit moment een beperkt aantal plaatsen waar via een vaste ontgassingsinstallatie
kan worden ontgast. In Moerdijk en in Rotterdam is een vaste locatie beschikbaar en
in het Amsterdam-Rotterdam-Antwerpen (ARA-)gebied zijn een aantal mobiele installaties
operationeel.

Vraag 7

Is het waar dat de handhaving te wensen over laat? Hoe is de verbodsbepaling in de
verschillende provincies geregeld en wie handhaaft waarop?

Antwoord 7

Nee, het momenteel bestaande verbod op ontgassen van benzine als ook de relevante
voorschriften uit het ADN worden door RWS en ILT gehandhaafd.

De provincies hebben verordeningen die zij onderling met elkaar hebben afgestemd.
De handhaving van en het toezicht daarop is de verantwoordelijkheid van de provincies.

Vraag 8

Wilt u spoedig concrete stappen zetten om tot een algeheel verbod te komen in heel
Nederland? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke termijn denkt u een algeheel verbod
ingevoerd te hebben?

Antwoord 8

Zie antwoord vraag 2

Wellicht ten overvloede: onlangs is de wijziging van het Scheepsafvalstoffenverdrag
ter goedkeuring aan de Tweede Kamer voorgelegd door mijn collega van Buitenlandse
Zaken. Dit heeft tot 4 oktober jl. ter stilzwijgende goedkeuring in uw Kamer voorgelegen.
Er is in die periode geen verzoek ingediend voor behandeling in de Kamer zodat uw
Kamer daarmee heeft ingestemd. Er wordt voortvarend doorgewerkt aan de verdere voorbereiding
van de inwerkingtreding van het nationale ontgassingsverbod, die voorzien is in 2020.
Ook bij de andere verdragspartijen wordt gestreefd naar een zo spoedig mogelijk inwerkingtreden
van het verdrag.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Wassenberg
(PvdD), ingezonden 24 oktober 2018 (Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019,
nr. 720).