Stenogram : Evaluatie CO2-heffing industrie en CO2-minimumprijs elektriciteitsopwekking

Vergaderjaar 2026-2027

Vergaderingnummer 4

Te raadplegen sinds
2026-11-11Inhoudsopgave

Gerelateerde informatie

Toon alle stukken over dossier32813Toon alle items in vergaderingHandelingen TK 2026-2027, 4

Evaluatie CO2-heffing industrie en CO2-minimumprijs elektriciteitsopwekking

Aan de orde is het tweeminutendebat Evaluatie CO2-heffing industrie en CO2-minimumprijs elektriciteitsopwekking (32813, nr. 1568).

De voorzitter:

Aan de orde is het tweeminutendebat Evaluatie CO2-heffing industrie en CO2-minimumprijs elektriciteitsopwekking. Twee leden hebben zich aangemeld voor een bijdrage. De eerste is de heer Stultiens namens de fractie van PRO, maar dat wordt mevrouw Van Oosterhout. Gaat uw gang.

Mevrouw Van Oosterhout (PRO):

Dank u wel, voorzitter. Vandaag spreken we over de evaluatie van de CO2-heffing. Simpeler gezegd gaat het vandaag over de vraag of de vervuiler betaalt. Het antwoord is vaak, en nog veel te vaak: nee, dat doet de vervuiler niet. Even leek het erop dat Nederland daar verandering in zou brengen. Er zou een nationale CO2-prijs komen die koplopers zou belonen en fossielen zou aanzetten tot verduurzamen. De lobby bleek echter sterker dan de cijfers. Nog voor de positieve evaluatie werd de heffing stopgezet. Terwijl de klimaatcrisis voor onze ogen uit de hand loopt, wordt de sterkste prikkel om te verduurzamen dus afgezwakt, niet alleen nationaal, maar ook internationaal. Ook Europa wil nu namelijk het emissiehandelssysteem verruimen. Wat is het effect van een lagere CO2-prijs op het halen van de klimaatdoelen, vraag ik aan de staatssecretaris. En nog belangrijker: als het niet de bedrijven zijn, wie gaat er dan betalen om de bedrijven te laten verduurzamen? Dat zijn gewone mensen, die gewoon belasting betalen. Graag een reflectie hierop van de staatssecretaris.

Voorzitter. Het zal dit kabinet niet zijn ontgaan dat het gat tussen de doelen en de acties van dit kabinet groeit. Met het afschaffen van de CO2-heffing wordt dat gat alleen nog maar groter. De vernietigende KEV die we afgelopen week hebben gezien, toont dat maar weer eens aan. Tegelijkertijd hoop ik dat de staatssecretaris ziet dat zijn ambtenaren, ook met de sector, al andere opties hebben uitgedacht, met mooie namen zoals "bezemwagenheffing" of "benchmarkheffing". Ik ben benieuwd welke opties deze staatssecretaris zelf ziet in het voorjaarspakket en hoe deze staatssecretaris in het algemeen met zijn portefeuille denkt te gaan bijdragen richting dit voorjaar. Als de minister op de schatkist zit, zal deze staatssecretaris namelijk moeten komen met de oplossingen.

De voorzitter:

Dank u wel, mevrouw Van Oosterhout. We gaan door met mevrouw Teunissen namens de Partij voor de Dieren. Gaat uw gang.

Mevrouw Teunissen (PvdD):

Voorzitter, dank u wel. Ik heb drie moties.

Motie

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

constaterende dat enkel het compenseren van de elektriciteitskorting vervuilende en trage bedrijven onevenredig helpt en koplopers hun verdiende voordeel ontneemt;

verzoekt de regering te garanderen dat deze koplopers niet de dupe worden van het afschaffen van de CO2-heffing,

en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter:

Deze motie is voorgesteld door het lid Teunissen.

Zij krijgt nr. 1572 (32813).

Motie

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

constaterende dat het kabinet de CO2-heffing afschaft onder het mom van "weglek";

overwegende dat de ecologische en maatschappelijke klimaatschade op de toekomstige generaties wordt afgewenteld;

verzoekt de regering om te onderzoeken en inzichtelijk te maken wat de kosten van deze klimaatschade zijn,

en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter:

Deze motie is voorgesteld door het lid Teunissen.

Zij krijgt nr. 1573 (32813).

Mevrouw Teunissen (PvdD):

Tot slot, voorzitter.

Motie

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

constaterende dat de CO2-heffing een effectief middel is om de CO2-uitstoot te verlagen;

constaterende dat de CO2-heffing voor grote uitstoters was bedoeld om de uitstoot terug te dringen en jaarlijks bijna een kwart miljard euro zou opleveren;

verzoekt het kabinet de CO2-heffing voor grote uitstoters in ere te herstellen,

en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter:

Deze motie is voorgesteld door het lid Teunissen.

Zij krijgt nr. 1574 (32813).

Mevrouw Teunissen (PvdD):

Dank u wel.

De voorzitter:

Dank u wel, mevrouw Teunissen. Ik schors de vergadering voor vijf minuten. We continueren om 19.06 uur.

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

De voorzitter:

We hervatten het tweeminutendebat Evaluatie CO2-heffing industrie en CO2-minimumprijs elektriciteitsopwekking. Ik geef graag het woord aan de staatssecretaris.

Staatssecretaris Eerenberg:

Voorzitter, dank u wel. Dank voor de vragen, de drie moties en de iets langere schorsing, want het vergt hier en daar wat overleg met de collega van KGG.

De voorzitter:

Het viel mee. U was binnen de tijd.

Staatssecretaris Eerenberg:

Dank u wel. Misschien kan ik eerst even iets in zijn algemeenheid zeggen, want dan heb ik hopelijk ook meteen de vragen van PRO beantwoord. Natuurlijk hebben wij als kabinet besloten om de CO2-heffing af te schaffen. Dat staat ook in het coalitieakkoord. Dat doen we vanuit twee redeneringen. Allereerst bleek de realiteit weerbarstig. Bijvoorbeeld vanwege de netcongestie gingen allerlei bedrijven die op kop wilden lopen, dat uiteindelijk niet doen. Denk ook aan het concurrentieklimaat met de omliggende landen. We kijken of we wat meer naar Europese harmonisatie kunnen, langs de as van het ETS. Tegelijkertijd beseft ook het kabinet dat er werk aan de winkel is. U hoort mijn collega daar altijd met veel passie over spreken. In het voorjaar van 2027 gaan we de balans opmaken. Dat staat ook in het coalitieakkoord. Daar waar het onvoldoende is, zal het kabinet extra stappen moeten zetten.

De vraag was: wat vind ik zelf mijn rolopvatting daarin? Het zal een behoorlijke puzzel worden, om de metafoor van de afgelopen weken weer te herhalen, om in het voorjaar een goed klimaatpakket neer te leggen, gegeven de doelen en de KEV. Dat ben ik eens met PRO. Fiscaliteit zal een van de puzzelstukken worden. Ik ga proberen om met heel veel passie hele mooie puzzelstukken op tafel te leggen, zodat we de Kamer in het voorjaar een heel mooi klimaatpakket kunnen aanbieden, onder leiding van Van Veldhoven.

Mevrouw Van Oosterhout (PRO):

Ik hoor: in het voorjaar gaan we de balans opmaken. Wij hebben de balans al opgemaakt: het is zwaar onvoldoende en er moeten extra stappen worden gezet. Er wordt geen heffing opgelegd, we doen niet aan normeren en het geld is op. Gaat de staatssecretaris kijken naar bijvoorbeeld een bezemwagenheffing of een benchmarkheffing? Of gaat de staatssecretaris op andere manieren kijken hoe er een stapje bij gezet kan worden?

Staatssecretaris Eerenberg:

Ik snap de vraag, maar ik kan daar helaas nog niet op vooruitlopen. U heeft gezien dat er ambtelijk al heel veel opties in kaart worden gebracht. Een aantal van die opties zijn zonder meer interessant, maar we zullen hier in het voorjaar mee komen, vanuit het huiswerk dat we hebben. Ik ben het met de fractie van PRO eens dat het kabinet huiswerk heeft en dat we extra stappen moeten gaan zetten. Zoveel is wel duidelijk. U zult helaas tot het voorjaar moeten wachten om te zien wat de selectie van maatregelen gaat worden, maar het is wat mij betreft evident dat fiscaliteit daar een belangrijke rol in gaat spelen.

De voorzitter:

Heel kort, mevrouw Van Oosterhout.

Mevrouw Van Oosterhout (PRO):

Ik wil tot slot alleen nog opmerken dat we wel een patroon zien, namelijk dat het elke keer verder en verder wordt uitgesteld. Deze maatregelen hadden eigenlijk al in het afgelopen voorjaar genomen moeten worden. Ik hoop dus dat we in het voorjaar een stevig pakket zien, waar fiscaliteit een onderdeel van zal zijn.

Staatssecretaris Eerenberg:

Dank voor deze aanmoediging. Ik neem die zeer ter harte. Laten we er in het voorjaar weer verder over spreken met elkaar, maar dit moet gewoon gebeuren.

Voorzitter. Dan de drie moties. In de motie op stuk nr. 1572 verzoekt mevrouw Teunissen de regering te garanderen dat de koplopers hier niet de dupe van zullen zijn. Hoe mooi die uitspraak ook is: die garantie kan ik natuurlijk nooit geven, dus ik ontraad de motie.

De motie op stuk nr. 1573 is overbodig, omdat er zowel bij het Planbureau voor de Leefomgeving als bij het Centraal Planbureau al heel veel informatie te vinden is over de effecten van onze levensstijl en alles wat daarmee samenhangt op het klimaat.

De motie op stuk nr. 1574 moet ik ook ontraden, want het is juist het kabinetsbeleid, zoals ook in het coalitieakkoord staat opgeschreven, om de CO2-heffing af te schaffen.

De voorzitter:

Dank u wel.

De beraadslaging wordt gesloten.

De voorzitter:

Dit is het einde van het tweeminutendebat Evaluatie CO2-heffing industrie en CO2-minimumprijs elektriciteitsopwekking.