Amendement : Amendement van de leden Grinwis en Klos over extra middelen voor de subsidieregeling flexibiliteit (Flex-E) ten behoeve van de aanpak van netcongestie

Nr. 6
AMENDEMENT VAN DE LEDEN GRINWIS EN KLOS

Ontvangen 3 november 2026

De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:

De begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd:

In artikel 31 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 15.000 (x € 1.000).

Toelichting

Dit amendement strekt ertoe om 15 miljoen euro van de middelen die in het Klimaat-
en Energiefonds zijn gereserveerd voor industriële vraagrespons reeds in 2027 beschikbaar
te stellen via verhoging van het budget van de subsidieregeling flexibiliteit (Flex-E)
en deze voornamelijk ten goede te laten komen voor de industrie (de XL-variant van
Flex-E). Indieners beogen hiermee de aanpak van netcongestie te versnellen en verwachten
dat het naar voren halen van de middelen zorgt voor miljoenen euro’s aan hogere maatschappelijke
baten.

Netcongestie is één van de grootste belemmeringen voor de economische ontwikkeling
en verduurzaming van Nederland. Bedrijven staan op een wachtlijst voor een nieuwe
of zwaardere aansluiting, waardoor investeringen in uitbreiding en verduurzaming worden
uitgesteld. Door bedrijven te ondersteunen bij het flexibiliseren van hun elektriciteitsgebruik
kan de bestaande netcapaciteit beter worden benut en kunnen ze bijvoorbeeld elektrificeren
of uitbreiden, ook als ze geen toegang hebben tot een grotere netaansluiting.

De Flex-E is een subsidieregeling die precies dat beoogt. Middels de regeling kunnen
bedrijven en instellingen subsidie krijgen voor het laten uitvoeren van een flexibiliteitsscan,
het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie en voor investeringen in flexibiliteitsmaatregelen
die flexibel electriciteitsgebruik mogelijk maken. Het kabinet maakt voor 2027 ruim
33 miljoen euro en voor 2028 3,5 miljoen euro beschikbaar. Deze middelen zijn voor
het grootste deel afkomstig uit het Klimaat- en Energiefonds (Industrial Demand Side
Respons, oftewel iDSR). Het fonds bevat voor de komende jaren nog 163,9 miljoen euro
voor iDSR.

De netwerktoets van Netbeheer Nederland stelt dat, op basis van beperkte praktijkervaring,
met de bestaande Flex-e-regeling gemiddeld circa 1,2 MW aan flexibel vermogen kan
worden ontsloten per € 300.000 subsidie.1 Dat betekent dat het naar voren halen van 15 miljoen euro indicatief circa 60 MW
aan aanvullende flexibiliteit eerder ontsloten zou kunnen worden. Een indicatieve
berekening laat zien dat hiermee een potentiële (bruto) maatschappelijke waarde van
meer dan 300 miljoen euro per jaar gemoeid kan zijn.2 Deze maatschappelijke baten zijn met onzekerheden omgeven en op basis van een zeer
grove berekening en kunnen ook uiteraard lager uitvallen. Ze illustreren echter wel
dat dat de maatschappelijke baten van een eerdere inzet van de middelen aanzienlijk
kunnen zijn.

Indieners achten het, gezien de hoge maatschappelijke kosten van netcongestie, wenselijk
om 15 miljoen euro uit het gereserveerde bedrag voor iDSR alvast over te hevelen naar
de departementale begroting voor 2027 voor Flex-E XL. Door de investeringen eerder
mogelijk te maken, kunnen ook de maatschappelijke baten immers eerder worden gerealiseerd.

De dekking wordt gevonden door 15 miljoen euro van de voor 2028 gereserveerde middelen
voor industriële vraagrespons (iDSR) in het Klimaat- en Energiefonds (beleidsartikel
4 Vroege fase opschaling) naar 2027 te verschuiven en over te hevelen naar de begroting
van KGG. Daarmee blijft het totale budget voor deze maatregel ongewijzigd. Indieners
achten het wenselijk om bij de besluitvorming rond de begroting van 2028 het kasritme
te herzien, zodat ook voor 2028 en daarna aanzienlijke middelen voor de subsidieregeling
beschikbaar zijn.

Grinwis Klos