Verslag van een schriftelijk overleg : Verslag van een schriftelijk overleg over zienswijzeprocedure Woo-verzoeken emissiegegevens (Kamerstuk 32802-140)
32 802 Toepassing van de Wet open overheid
Nr. 146
VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 10 juni 2026
De vaste commissie voor Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft een aantal
vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid
en Natuur over de brief van 15 april 2026 over zienswijzeprocedure Woo-verzoeken emissiegegevens
(Kamerstuk 32 802, nr. 140).
De vragen en opmerkingen zijn op 18 mei 2026 aan de Minister van Landbouw, Visserij,
Voedselzekerheid en Natuur voorgelegd. Bij brief van 10 juni 2026 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie, Steen
Adjunct-griffier van de commissie, De Keijzer
Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de bewindspersoon
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de brief «Zienswijzeprocedure
Woo-verzoeken emissiegegevens» (Kamerstuk
32 802, nr. 140). Deze leden onderschrijven de afweging en het besluit van de Minister en hebben
hierover geen verdere vragen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de gewijzigde werkwijze
bij Woo-verzoeken inzake emissiegegevens in de landbouw. Deze leden onderschrijven
het belang van openbaarheid van bestuur en transparantie. Tegelijkertijd vinden zij
dat openbaarheid niet los kan worden gezien van zorgvuldigheid, uitvoerbaarheid en
de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en veiligheid van betrokken ondernemers
en hun gezinnen. Deze leden achten het van belang dat transparantie niet leidt tot
onnodige veiligheidsrisico’s of een onevenredige belasting voor betrokkenen.
Gewijzigde zienswijzeprocedure
De leden van de VVD-fractie constateren dat wordt gekozen voor een zienswijzeprocedure
via publicatie in de Staatscourant, in plaats van de eerdere werkwijze waarbij belanghebbenden
individueel werden aangeschreven. Deze leden hebben begrip voor de wens om te komen
tot een doelmatige en uitvoerbare werkwijze, zeker waar het gaat om procedures met
grote aantallen belanghebbenden. Tegelijkertijd vinden zij dat efficiëntie niet ten
koste mag gaan van zorgvuldigheid en effectieve rechtsbescherming. Tegen deze achtergrond
vragen deze leden welke concrete verschillen bestaan tussen beide procedures in termen
van uitvoeringslasten, doorlooptijden en het bereik van belanghebbenden.
Antwoord
Zoals ook in de Kamerbrief van 15 april 20261 toegelicht begrijp ik de zorgen van agrarisch ondernemers en de wens tot een zorgvuldige
en transparante zienswijzeprocedure. De gekozen procedure biedt dezelfde rechtsbescherming
voor belanghebbenden. Concreet kunnen derde-belanghebbenden nog steeds een zienswijze
indienen en staan nadere rechtsmiddelen zoals bezwaar en beroep, waar nodig, voor
hen open. Ik realiseer mij dat het actief verzenden van brieven naar individuele agrarisch
ondernemers in potentie meer belanghebbenden bereikt dan alleen een publicatie in
de Staatscourant. Voor een robuuster bereik zullen daarom aanvullend relevante belangenbehartigers
vooraf worden geïnformeerd over de aanstaande Staatscourant publicatie.
De gekozen werkwijze sluit aan bij de Rijksbrede werkwijze2 met betrekking tot aankondigingen met grote aantallen belanghebbenden. Ook wordt
publicatie in de Staatscourant door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State als zorgvuldig en in overeenstemming met de Algemene wet bestuursrecht gezien.3
«Belanghebbenden zijn voldoende in de gelegenheid gesteld om een zienswijze te geven
door middel van de algemene publicatie in de Staatscourant. (...) Dat er 3000 zienswijzen
zijn binnengekomen op de oproep van de Minister in de Staatscourant bevestigt bovendien
dat de Minister op effectieve wijze toepassing heeft gegeven aan artikel 4:8 van de
Awb, een wijze die bovendien recht doet aan het uitgangspunt dat publieke informatie
tijdig en snel openbaar moet worden gemaakt.»
Het versturen van brieven is een arbeidsintensief en kostbaar proces. Er moeten vele
brieven worden opgesteld en verzonden. Staatscourant hoeft er slechts één tekst te
worden opgesteld en aangeboden ter publicatie en wordt de sector hierover geïnformeerd.
Effectiviteit en rechtsbescherming
De leden van de VVD-fractie vinden het van belang dat betrokken ondernemers daadwerkelijk
tijdig kennis kunnen nemen van een voorgenomen openbaarmaking die hen direct raakt.
Deze leden vragen welke aanleiding bestaat om te veronderstellen dat publicatie in
de Staatscourant, in combinatie met het informeren van belangenorganisaties, in de
praktijk voldoende effectief is om betrokken ondernemers tijdig te bereiken. Daarnaast
vragen zij hoe wordt beoordeeld of deze werkwijze in de praktijk leidt tot een gelijkwaardig
niveau van rechtsbescherming ten opzichte van de eerdere werkwijze waarbij belanghebbenden
individueel werden geïnformeerd.
Antwoord
Ik verwijs hiervoor naar mijn antwoord op de voorgaande vraag.
Persoonlijke levenssfeer en veiligheid
De leden van de VVD-fractie lezen dat emissiegegevens in bepaalde gevallen gegevens
kunnen betreffen waarbij een bedrijfsadres tevens een woonadres is. Deze leden vinden
het begrijpelijk dat dit tot grote zorgen kan leiden bij betrokken ondernemers en
hun gezinnen. Openbaarheid van overheidsinformatie is een belangrijk uitgangspunt,
maar deze leden vinden het eveneens van groot belang dat zorgvuldig wordt omgegaan
met situaties waarin openbaarmaking direct raakt aan de persoonlijke levenssfeer en
veiligheid. Deze leden vragen welke onderdelen van de openbaarmaking binnen het bestaande
juridische kader nog ruimte laten voor een afweging ter bescherming van de persoonlijke
levenssfeer en veiligheid van betrokken ondernemers en hun gezinnen. Daarnaast vragen
deze leden of bekend is in hoeveel gevallen openbaarmaking van dergelijke gegevens
heeft geleid tot intimidatie, bedreiging of andere veiligheidsincidenten.
Antwoord
Emissiegegevens moeten openbaar worden gemaakt. Er zijn op grond van de Wet open overheid
(Woo) geen uitzonderingsgronden om dit niet te doen. Dit volgt uit jurisprudentie
en is ook door het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding ACOI en de
Raad van State bevestigd. Ook als het hierbij gaat om gegevens die de persoonlijke
levenssfeer raken, zoals bedrijfsadressen die tevens woonadressen zijn. Dit laatste
is een verplichting die direct voortvloeit uit de Europese milieu-informatierichtlijn
(Richtlijn 2003/4/EG) en het Verdrag van Aarhus. Daarom wordt ook in Brussel ingezet
op het agenderen en verder brengen van het vraagstuk rond de openbaarmaking van emissiegegevens
– die ook woonadressen zijn.
Een direct causaal verband aantonen tussen openbaarmaking van emissiegegevens en gevoel
van sociale veiligheid is statistisch complex. Er zijn geen feitelijk vast te stellen
gevallen bekend waarbij een direct en aantoonbaar verband is gebleken tussen het openbaar
maken van dergelijke gegevens en intimidatie, bedreiging of andere veiligheidsincidenten.
Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar de sociale veiligheid van agrarisch ondernemers.
Het onderzoek richt zich op aard, omvang en achtergronden van agressie tegen agrariërs.
Ook wordt de veiligheidsbeleving van agrariërs hierin meegenomen.
Evaluatie van de Wet open overheid
De leden van de VVD-fractie nemen kennis van de aangekondigde evaluatie van de Wet
open overheid (Woo). Deze leden vinden het van belang dat in deze evaluatie niet alleen
juridisch, maar ook nadrukkelijk praktisch wordt gekeken naar de werking van de huidige
systematiek. Zij vragen welke concrete knelpunten in relatie tot openbaarmaking van
emissiegegevens daarin worden betrokken. Wordt daarbij expliciet gekeken naar de verhouding
tussen verplichte openbaarheid enerzijds en privacy- en veiligheidsbelangen anderzijds?
Indien uit de evaluatie blijkt dat de huidige systematiek in de praktijk knelpunten
oplevert, vragen deze leden of aanpassing van wet- of regelgeving tot de mogelijkheden
behoort.
Antwoord
In de evaluatie van de Woo wordt expliciet gekeken naar de openbaarmaking van emissiegegevens
(zoals bijvoorbeeld bedrijfsadressen van agrarische ondernemers die tevens een woonadres
zijn) in relatie tot de uitzonderingsgronden, de zienswijzeprocedure en relevante
EU-richtlijnen.
Betrekken van belangenorganisaties
De leden van de VVD-fractie begrijpen dat belangenorganisaties aanvullend worden geïnformeerd
om voorgenomen openbaarmaking onder de aandacht te brengen. Deze leden vragen welke
organisaties hierbij worden betrokken en op welke wijze wordt vastgesteld of deze
aanvullende route in de praktijk daadwerkelijk voldoende bereik heeft.
Antwoord
Uiteraard zal per geval worden bekeken welke belangenorganisaties geïnformeerd worden.
We kijken daarbij naar de inhoud van het verzoek en op welke doelgroep de informatie
betrekking heeft. Bij algemene verzoeken zullen organisaties zoals Land- en Tuinbouw
Organisatie (LTO) en Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) worden betrokken,
eventueel aangevuld met relevante sector specifieke organisaties zoals bijvoorbeeld
Vee & Logistiek, Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV) of Brancheorganisatie
Akkerbouw. Belangenorganisaties kennen de te bereiken doelgroep goed en dragen bij
aan het leveren van maatwerk. Dit is ook gebleken in het eerder aangehaalde voorbeeld
waarbij na aankondiging in de Staatscourant en het aanschrijven van enkele belangenorganisaties
3.000 zienswijzen zijn ontvangen.4
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie
De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de Minister
en hebben hier op dit moment geen vragen of opmerkingen over.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de brief «Zienswijzeprocedure
Woo-verzoeken emissiegegevens» (Kamerstuk
32 802, nr. 140) en hebben daarover nog enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de PVV-fractie vragen of de Minister het met deze leden eens is dat het
vervangen van individuele aanschrijvingen door een summier bericht in de Staatscourant
een schandalige verslechtering van de rechtsbescherming van agrarisch ondernemers
is. Hoe kan van een boer, die van ‘s morgens vroeg tot «s avonds laat op het land
werkt, redelijkerwijs worden verwacht dat hij dagelijks in de Staatscourant controleert
of zijn privéadres niet door de overheid op straat wordt gegooid?
Antwoord
De gekozen procedure biedt dezelfde rechtsbescherming voor belanghebbenden. Concreet
kunnen derde-belanghebbenden nog steeds een zienswijze indienen en staan nadere rechtsmiddelen
zoals bezwaar en beroep, waar nodig, voor hen open. Voor een robuuster bereik wordt
daarom niet alleen gecommuniceerd via de Staatscourant, aanvullend zullen ook belangenbehartigers
vooraf worden geïnformeerd over de aanstaande Staatscourant publicatie.
De leden van de PVV-fractie vragen waarom de Minister zo gemakkelijk zwicht voor de
juridische druk van mediabedrijven zoals NRC, Omroep Gelderland en Follow the Money.
Waarom weegt de snelheid waarmee deze journalisten hun artikelen willen publiceren
voor de Minister zwaarder dan de sociale veiligheid en de privacy van gezinnen van
wie grotendeels het woonadres vaak exact hetzelfde is als het bedrijfsadres?
Antwoord
Wanneer een uitspraak onherroepelijk is, moet de overheid hiermee aan de slag. In
de zaak waar de Raad van State uitspraak heeft gedaan, hebben de journalisten van
NRC, FTM en Omroep Gelderland van de Raad van State (deels) gelijk gekregen. De verplichting
uit het vonnis tot het openbaar maken van de gegevens in deze casus is daarom al door
mijn ambtsvoorganger uitgevoerd.5
Daaronder ligt de Wet open overheid (Woo) die zorgt voor een transparante en controleerbare
overheid door burgers, media en organisaties via actieve en passieve openbaarmaking
direct toegang te geven tot publieke informatie. Meer specifiek is het recht op openbaarmaking
van emissiegegevens belangrijk om controle uit te kunnen oefenen op een gezonde leefomgeving
voor ons allemaal.
De leden van de PVV-fractie vragen waarom de Minister de werkwijze nu al verslechtert,
terwijl de resultaten van het onderzoek naar de sociale veiligheid van agrarisch ondernemers
nog niet eens bekend zijn. Is de Minister het met deze leden eens dat dit de wereld
op zijn kop is, eerst de data van boeren openbaar maken en pas achteraf onderzoeken
of zij nog wel veilig zijn op hun eigen erf?
Antwoord
De nieuwe werkwijze doet geen afbreuk aan de kwaliteit van de procedure en de rechtsbescherming
van belanghebbenden, maar biedt met behoud van alle waarborgen een andere, efficiëntere
aanpak. Naast de genoemde rechtspraak hebben ook meerdere onafhankelijke adviesorganen,
te weten de AP en het ACOI, aangegeven dat emissiegegevens rechtmatig openbaar gemaakt
kunnen en moeten worden. Tegelijkertijd realiseer ik mij dat dit veel impact kan hebben
op ondernemers en hun gezinnen en maak ik mij zorgen over de sociale veiligheid van
agrarische ondernemers. Daarom wordt onderzoek gedaan naar de sociale veiligheid van
agrarisch ondernemers. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek kunnen vervolgstappen
worden gezet. Overigens zijn bedrijfsadressen ook op andere manieren toegankelijk,
zoals in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel.
De leden van de PVV-fractie vragen of de Minister bereid is om in Brussel met de vuist
op tafel te slaan tegen de Europese milieu-informatierichtlijn die blijkbaar wordt
misbruikt om zelfs de meest persoonlijke gegevens openbaar te maken. Is de Minister
het met deze leden eens dat het recht op een veilig thuis voor de Nederlandse burger
altijd zwaarder moet wegen dan Europese transparantieregels over emissiegegevens?
Antwoord
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar de brief van de Minister van BZK inzake
openbaarmaking van emissiegegevens van 8 juni 2026.6
De leden van de PVV-fractie vragen of de Minister erkent dat de keuze voor de Staatscourant
onder het mom van doelmatigheid feitelijk een bezuiniging over de rug van de boer
is. In hoeverre vindt de Minister het acceptabel dat het administratieve gemak van
de overheid en het verkorten van afhandeltermijnen belangrijker worden gevonden dan
het individuele recht van een burger op een zorgvuldige zienswijze?
Antwoord
Zoals eerder benoemd en uitgelicht verandert deze werkwijze de rechtspositie van derde-belanghebbenden
niet. De Staatscourant werkwijze is zorgvuldig en doet bovendien recht aan de individuele
rechten van betrokken burgers.
De leden van de PVV-fractie vragen of de Minister het met deze leden eens is dat het
een bewijs van onvermogen is dat de overheid belangenverenigingen wil inzetten om
haar eigen informatieplicht over te nemen? Waarom schuift de overheid verantwoordelijkheid
om burgers tijdig en persoonlijk te informeren over ingrijpende besluiten af op sectororganisaties?
Antwoord
Publicatie in de Staatscourant wordt door de Raad van State als zorgvuldig en in overeenstemming
met de Algemene wet bestuursrecht gezien. Aanvullend daarop zullen belangenbehartigers
vooraf geïnformeerd worden over aanstaande publicaties om te zorgen dat zoveel mogelijk
derde-belanghebbenden worden bereikt. Belangenbehartigers kunnen dan zelf een afweging
maken of en hoe zij richting hun doelgroep willen communiceren.
De leden van de PVV-fractie vragen waarom de uitkomst van de wetsevaluatie van de
Woo, die nota bene dit jaar plaatsvindt en specifiek kijkt naar de openbaarmaking
van emissiegegevens, niet wordt afgewacht voordat deze procedurele wijziging wordt
doorgedrukt. Is de Minister bereid deze wijziging onmiddellijk op te schorten totdat
er keiharde garanties zijn dat de sociale veiligheid van boerengezinnen niet verder
wordt aangetast? Zo nee waarom niet?
Antwoord
De werkwijze met aankondiging via de Staatscourant biedt dezelfde rechtsbescherming
voor derde-belanghebbenden, is in lijn met de geldende Rijksbrede werkwijze en door
de Raad van State als zorgvuldig aangemerkt.7 Hiermee hanteren we een werkwijze die in overeenstemming is met wetgeving, bevestigd
is door de Raad van State en ook bij andere bestuursorganen gebruikelijk is. Overigens
zijn bedrijfsadressen ook op andere manieren toegankelijk, zoals in het Handelsregister
van de Kamer van Koophandel.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de Minister over
de zienswijzeprocedure Woo-verzoeken emissiegegevens en hebben daarbij nog enkele
vragen.
De leden van de CDA-fractie zien het belang van een goed gewogen balans tussen transparantie
van data en bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Deze leden kijken dan ook
uit naar de geplande wetsevaluatie en vragen wat de inzet van de Minister gaat zijn
om openbaarmaking van gegevens uit persoonlijke levenssfeer te beperken.
Antwoord
Openbaarmaking van milieu-informatie zorgt ervoor dat de samenleving de gevolgen van
uitstoot op het milieu kan controleren en dat inwoners betere keuzes kunnen maken
over hun leefomgeving en voor hun gezondheid. Op internationaal niveau zijn daarom
afspraken gemaakt over de openbaarmaking van milieu-informatie. Het recht op openbaarmaking
van emissiegegevens is belangrijk om controle uit te kunnen oefenen op een gezonde
leefomgeving voor ons allemaal.
In de evaluatie van de Woo wordt expliciet gekeken naar de openbaarmaking van emissiegegevens.
Belangrijk is dat hierbij wordt gekeken naar de uitzonderingsgronden, de zienswijzeprocedure
en relevante EU-richtlijnen. Dit in relatie tot bijvoorbeeld bedrijfsadressen van
agrarische ondernemers die tevens een woonadres zijn.
De verplichting tot de openbaarmaking van emissiegegevens vloeit voort uit internationale
wet- en regelgeving. Daarom wordt ook in Brussel ingezet om het vraagstuk rond de
openbaarmaking van emissiegegevens – die ook woonadressen zijn – te agenderen en verder
te brengen.
De leden van de CDA-fractie merken op dat het halen van gestelde termijnen voor openbaarmaking
van gegevens en de benodigde tijd voor inventarisatie van zienswijzen op gespannen
voet kan staan. Deze leden vragen de Minister wat zijn verwachting is van de benodigde
tijd en capaciteit om de zienswijzeprocedure via de Staatscourant en maatschappelijke
partijen te organiseren. Zij vragen ook of deze procedure wel mogelijk is binnen de
termijn van openbaarmaking van gegevens.
Antwoord
De leden van het CDA vragen terecht naar de verwachtingen rondom de termijnen voor
openbaarmaking van gegevens. De werkwijze via de Staatscourant zal naar verwachting
een forse inkorting van de beslistermijn betekenen. Deze winst zit voornamelijk in
het niet langer versturen van individuele brieven naar alle belanghebbenden. Zelfs
met de gewijzigde werkwijze kan de termijn bij een omvangrijk verzoek krap zijn. Verzoekers
worden uiteraard op de hoogte gesteld dat gebruik wordt gemaakt van de procedure via
de Staatscourant. Indien er veel zienswijzen worden ontvangen, kost de zorgvuldige
verwerking daarvan tijd. In dat geval kan er met verzoekers in overleg worden getreden
om nadere afspraken te maken over de beslistermijn. Uiteraard neemt dit niet weg dat
we voortdurend streven naar spoedige beantwoording van Woo-verzoeken.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van de brief «Zienswijzeprocedure
Woo-verzoeken emissiegegevens» (Kamerstuk
32 802, nr. 140) en hebben daarover nog enkele vragen.
De leden van de SGP-fractie horen graag wanneer het onderzoek naar de sociale veiligheid
van agrarische ondernemers en de wetsevaluatie van de Woo naar verwachting worden
afgerond en met de Kamer zullen worden gedeeld.
Antwoord
Ik begrijp dat openbaarmaking van emissiegegevens (die tevens woonadresgegevens zijn)
veel impact kan hebben op ondernemers en hun gezinnen. Daarom werk ik met het Ministerie
van Justitie en Veiligheid aan een onderzoek naar agressie tegen agrariërs. Dit was
een aanbeveling van het ACOI en een aangenomen motie van uw Kamer8 die ik graag gestand doe. Het onderzoek wordt uitgevoerd via het WODC, het kennisinstituut
voor de rechtsstaat. Het onderzoek richt zich op aard, omvang en achtergronden van
agressie tegen agrariërs. Ook wordt de veiligheidsbeleving van agrariërs hierin meegenomen.
Gelet op de gevoelde impact op ondernemers en hun gezinnen is het belangrijk dat het
onderzoek grondig en zorgvuldig uitgevoerd wordt. Ik verwacht de uitkomsten daarom
begin 2028 met uw Kamer te kunnen delen.
Dit jaar wordt voorts inderdaad de Woo geëvalueerd. De resultaten hiervan worden uiterlijk
1 mei 2027 aan uw Kamer aangeboden. In de brief van de Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties van 8 juni 2026 wordt nader ingegaan op hoe het vraagstuk
van de openbaarmaking van emissiegegevens in de wetsevaluatie wordt meegenomen en
welke stappen vooruitlopend op de wetsevaluatie op dit vlak worden gezet.9
De leden van de SGP-fractie lezen dat het kabinet aangeeft dat emissiegegevens openbaar
gemaakt moeten worden en er op grond van de Woo geen uitzonderingsgronden zijn om
dit niet te doen. Deze leden hebben in dit verband een vraag over het verstrekken
van gegevens van landgebruik van gronden met gewascodes. Deelt de Minister de analyse
van deze leden dat daarbij geen sprake is van een rechtstreeks verband met emissies
naar het milieu, aangezien dit afhankelijk is van het management van de al dan niet
biologisch telende boer? Is de veronderstelling juist dat jurisprudentie uitwijst
dat «hypothetische emissies» niet onder de emissiegegevens als bedoeld in de Woo vallen?
(ECLI:EU:C:2025:195) (ECLI:NL:RVS:2026:1075) Is de veronderstelling juist dat bij
gegevens omtrent landgebruik en gewascodes sprake is van «hypothetische emissies»?
Deelt de Minister derhalve de mening dat wat betreft gegevens omtrent landgebruik
en gewascodes een nadere afweging in het kader van de uitzonderingen op grond artikel
5.1, eerste en tweede lid, van de Woo mogelijk is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Gewassen die op een perceel worden geteeld hebben invloed op de toestand van het milieu.
Hiermee kwalificeert deze informatie in beginsel als milieu-informatie. Artikel 5.1,
zesde lid, van de Woo bepaalt dat openbaarmaking van milieu-informatie achterwege
kan blijven indien het bedrijfsbelang ernstig wordt geschaad en het algemeen belang
van openbaarmaking niet opweegt tegen deze schade.
In specifieke situaties kan deze informatie echter ook kwalificeren als een emissiegegeven,
bijvoorbeeld wanneer de informatie over het landgebruik nodig is voor het controleren
of de vaststelling van de daadwerkelijke of voorzienbare emissies goed zijn uitgevoerd.
De leden van de SGP-fractie lezen dat er op grond van de Woo geen uitzonderingsgronden
zijn om verstrekking van emissiegegevens te weigeren. Deze leden hebben in dit verband
enkele vragen over het Verdrag van Aarhus en de Europese milieu-informatierichtlijn.
Klopt het dat zowel het Verdrag van Aarhus als de Europese richtlijn de mogelijkheid
geven om ook het verstrekken van emissiegegevens te weigeren als een verzoek «kennelijk
onredelijk» is? Zo ja, waarom is dat niet overgenomen in de Woo? Klopt het dat de
Europese richtlijn de mogelijkheid geeft om het openbaar maken van emissiegegevens
te weigeren als het afbreuk doet aan onder meer de openbare veiligheid en aan de rechtsgang/de
mogelijkheid voor een persoon om een eerlijk proces te krijgen? Zo ja, waarom is dat
niet overgenomen in de Woo? Klopt het dat het Verdrag van Aarhus en de Europese richtlijn
ruimte geven om – gemotiveerd – de data in aangepaste vorm beschikbaar te stellen?
Zo ja, welke ruimte geeft dat om emissiegegevens op een hoger abstractieniveau dan
het bedrijfsadres ter beschikking te stellen?
Antwoord
Het Verdrag van Aarhus en de Europese implementatierichtlijn bevatten een bepaling
voor kennelijk onredelijke en te algemeen geformuleerde verzoeken. Op dit moment is
er in de Woo geen bepaling opgenomen waarmee een onredelijk verzoek kan worden afgewezen.
In de Woo zijn wel bepalingen opgenomen waarmee een te algemeen geformuleerd verzoek
kan worden afgewezen indien de verzoeker niet meewerkt aan precisering en kent de
Woo een antimisbruikbepaling waarmee verzoeken die kennelijk een ander doel hebben
dan openbaarmaking van publieke informatie buiten behandeling kunnen worden gesteld.
Er is vanuit BZK een handreiking gepubliceerd die bestuursorganen handvatten biedt
bij het toepassen van de antimisbruikbepaling uit de Woo.
Het verdrag van Aarhus en de Europese richtlijn bevatten geen bepaling die ruimte
biedt voor het beperken van het recht op informatie tot een hoger abstractieniveau.
In Oostenrijk wijst een uitspraak van de tegenhanger van onze Raad van State erop
dat hier geen mogelijkheid toe is. Daar gold namelijk een bepaling die grote gelijkenissen
vertoont met de door de vraagstellers voorgestelde regeling. Deze bepaling is onverbindend
verklaard omdat dit in strijd is met de Europese milieu-informatierichtlijn.10
Dit jaar vindt de wetsevaluatie van de Woo plaats. Het streven van het kabinet is
om de Woo beter toepasbaar maken. Op basis van de evaluatie wordt bezien of aanpassing
wenselijk is. Daarbij zal ook aandacht zijn voor de uitzonderingsgronden die op grond
van het verdrag van Aarhus en de Europese implementatierichtlijn voor emissiegegevens
kunnen worden geïntroduceerd.
Ten slotte wordt momenteel onderzocht om emissiegegevens actief openbaar te maken
op een manier die recht doet aan de verschillende belangen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdD-fractie
De leden van de PvdD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de Kamerbrief
over de openbaarmaking van emissiegegevens. Deze leden hebben hierover nog enkele
vragen en opmerkingen.
Dierenwelzijn en maatschappelijke controle
De leden van de PvdD-fractie wijzen erop dat de Woo zich de afgelopen jaren herhaaldelijk
heeft bewezen als essentieel instrument om maatschappelijke misstanden, zowel binnen
als buiten de veehouderij, en het toezicht daarop zichtbaar te maken. Woo-verzoeken
leiden regelmatig tot het aan het licht brengen van ernstige misstanden, zoals malafide
hondenhandel en het ernstige dierenleed bij de horrorfokker uit Eersel. Ook openbaarmakingen
over stalbranden, ernstige dierenwelzijnsovertredingen bij slachthuizen en verzamelplaatsen
en situaties waarbij levende dieren ter destructie werden aangeboden zijn aan het
licht gebracht door openbaarmakingen. Juist dankzij Woo-verzoeken konden journalisten,
wetenschappers, maatschappelijke organisatie en burgers kennisnemen van dergelijke
kwesties en daarover het publieke debat voeren.
Deze leden vragen de Minister of hij onderschrijft dat de Woo en de openbaarmaking
van toezicht- en milieu-informatie van wezenlijk belang zijn voor democratische controle,
journalistiek onderzoek en maatschappelijke verantwoording binnen de landbouw- en
veehoudersector, mede waar het gaat om dierenwelzijn, voedselveiligheid, milieu en
handhaving.
Antwoord
Het klopt dat openbaarmaking en transparantie een belangrijke rol spelen in en voor
het publieke debat. Woo-verzoeken brengen regelmatig misstanden naar voren; dit draagt
bij aan beter beleid en vergroot de naleving van wet- en regelgeving.
Emissiegegevens
De leden van de PvdD-fractie achten het van belang dat onderscheid wordt gemaakt tussen
enerzijds eventuele veiligheidsvraagstukken en anderzijds de juridische verplichting
tot openbaarmaking van emissiegegevens en andere milieu-informatie. Het Adviescollege
Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI) heeft immers expliciet benoemd dat het
onderliggende probleem volgens het college ziet op gevoelens van sociale onveiligheid
en niet op de openbaarmaking van emissiegegevens zelf (Acoi, 19 mei 2025, «Advies
na bemiddeling Follow the Money, NRC en Omroep Gelderland inzake intrekking Woo-besluit
RVO», (
https://www.acoi.nl/publicaties/publicatie/capr8usl/advies-na-bemiddeli…
)).
Deze leden merken daarbij op dat in de praktijk vanuit delen van de agrarische sector
bij vrijwel iedere vorm van openbaarmaking het veiligheidsargument wordt aangevoerd.
Daarmee dreigt feitelijk de redenering te ontstaan dat informatie over waarschuwingen,
overtredingen, handhaving of andere misstanden in de agrarische sector niet openbaar
zou mogen worden gemaakt omdat ondernemers daardoor gevaar zouden lopen.
De leden van de PvdD-fractie vragen de Minister daarom of hij kan bevestigen dat eventuele
zorgen over de sociale veiligheid van agrarisch ondernemers volledig losstaan van
de vraag of emissiegegevens of enige andere informatie met betrekking tot de agrarische
sector openbaar moeten worden gemaakt, gelet op het zwaarwegende belang van openbaarheid
zoals dat volgt uit de Woo, de Europese milieu-informatierichtlijn en vaste jurisprudentie.
Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Emissiegegevens moeten openbaar worden gemaakt, er zijn op grond van de Woo geen uitzonderingsgronden
om dit niet te doen. Ook als het hierbij gaat om gegevens die de persoonlijke levenssfeer
raken, zoals bedrijfsadressen die tevens woonadressen zijn. Dit laatste is een verplichting
die direct voortvloeit uit de Europese milieu-informatierichtlijn (Richtlijn 2003/4/EG)
en het Verdrag van Aarhus.
Een direct causaal verband aantonen tussen openbaarmaking van emissiegegevens en gevoel
van sociale veiligheid is statistisch complex. Er zijn geen feitelijk vast te stellen
gevallen bekend waarbij een direct en aantoonbaar verband is gebleken tussen het openbaar
maken van dergelijke gegevens en intimidatie, bedreiging of andere veiligheidsincidenten.
Dit neemt niet weg dat het openbaar maken van woonadresgegevens veel impact kan hebben
op ondernemers en hun gezinnen en maak ik mij zorgen over de sociale veiligheid van
agrarische ondernemers. Daarom werk ik ook met het Ministerie van Justitie en Veiligheid
aan een onderzoek naar de sociale veiligheid van agrarisch ondernemers.
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
De leden van de PvdD-fractie plaatsen grote vraagtekens bij de werkwijze van de Nederlandse
Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) omtrent de afhandeling van Woo-verzoeken. Naar
aanleiding van aangenomen moties (Kamerstuk
32 802, nr. 113) (Kamerstuk
32 802, nr. 114) over het opschorten van openbaarmaking zolang rechtsmiddelen openstaan en automatische
opschorting bij bezwaar van derde-belanghebbenden, is de NVWA in de praktijk vooruitlopend
op eventuele wetgeving overgegaan tot een uitvoeringspraktijk waarvoor geen wettelijke
grondslag bestond. Dit heeft geleid tot aanzienlijke vertragingen bij openbaarmaking
en ernstige gevolgen voor de rechtspositie van Woo-verzoekers.
Deze leden vragen de Minister of hij kan bevestigen dat moties van de Kamer niet zelfstandig
kunnen dienen als aanleiding om af te wijken van de Woo of de Algemene wet bestuursrecht.
Tevens vragen zij of de Minister kan toezeggen dat de NVWA bij eventuele toekomstige
moties over openbaarmaking niet opnieuw vooruitlopend op wetgeving een uitvoeringspraktijk
zal hanteren waarvoor geen wettelijke basis bestaat.
Daarnaast vragen deze leden een uitgebreide en inhoudelijke reactie op de brandbrief
van Stichting Animal Rights over het ondermijnen van de Wet open overheid door de
NVWA (
2026D18911). Is de Minister bereid om het handelen van de NVWA weer in overeenstemming te brengen
met zowel de letter als de geest van de wet? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
De werkwijze van de NVWA betrof een pilot die was ingezet vanuit het oogpunt van doeltreffendheid
en doelmatigheid. Met die werkwijze beoogde de NVWA zoveel mogelijk recht te doen
aan de procesrechtvaardigheid van zowel verzoeker als bezwaarmaker en tegelijkertijd
de publieke middelen voor het afhandelen van Woo-verzoeken efficiënt en effectief
in te zetten. De NVWA past haar werkwijze aan nu de Landsadvocaat, op verzoek van
de NVWA, heeft bevestigd dat opschorting van openbaarmaking uitsluitend mogelijk is
op basis van een rechterlijke uitspraak van de voorzieningenrechter. Ook als daarvoor
goede uitvoeringsredenen bestaan, kan een bestuursorgaan dit niet zelfstandig en op
structurele wijze doen.
De komende tijd gaan de Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid
en Natuur en ik in gesprek binnen het kabinet om te verkennen wat mogelijke oplossingen
zijn ten aanzien van deze casuïstiek. Het advies van de Landsadvocaat is bijgevoegd.
Uw Kamer zal binnenkort een afschrift van de reactie op de brief van Stichting Animal
Rights ontvangen.
Transparantie
De leden van de PvdD-fractie vinden het daarnaast van groot belang dat oog blijft
bestaan voor het maatschappelijk belang van transparantie. Vorig jaar hebben 31 maatschappelijke
organisaties hierover gezamenlijk een brandbrief aan de Kamer gestuurd (Greenpeace,
18 maart 2025, «Brandbrief over de voorgestelde inperking Wet open overheid», (Brandbrief
over voorgestelde inperking Wet open overheid (Woo), (f1e60fcc-250318-brandbrief-over-voorgestelde-inperking-wet-open-overheid.pdf)). Daarin werd onder meer gewezen op het risico dat commerciële en sectorale belangen
in toenemende mate druk uitoefenen op het fundamentele recht op toegang tot overheidsinformatie,
terwijl transparantie over milieu en emissiegegevens juist van groot belang is voor
publieke controle, volksgezondheid, milieu en democratische verantwoording.
Deze leden vragen de Minister daarom of hij kan bevestigen dat het onwenselijk is
indien commerciële of sectorale belangen ertoe leiden dat fundamentele transparantierechten
onder druk komen te staan, in het bijzonder waar het gaat om milieu en emissiegegevens
die van essentieel belang zijn voor de volksgezondheid, natuur, milieu en democratische
controle.
Antwoord
Openbaarmaking van overheidsinformatie is een groot goed en vergroot ook de effectiviteit
van toezicht en handhaving. Het is belangrijk dat burgers, journalisten en wetenschappers
toegang hebben tot overheidsinformatie, zodat zij goed geïnformeerd zijn en van daaruit
de overheid kritisch kunnen volgen, kunnen participeren en onderzoek kunnen uitvoeren.
Ook aandacht voor de positie en rechtsbescherming van derde-belanghebbenden zoals
agrarische ondernemers is van belang. Een goede balans tussen de belangen van verzoekers,
van derden én (tijdige) openbaarheid van voor de samenleving essentiële informatie
is belangrijk.
Rechtsbescherming
De leden van de PvdD-fractie merken op dat sectorpartijen in de praktijk reeds beschikken
over omvangrijke mogelijkheden om openbaarmaking langdurig te vertragen via zienswijzen,
bezwaarprocedures, beroepsprocedures en verzoeken om voorlopige voorzieningen. In
veel dossiers leidt dit ertoe dat openbaarmaking jarenlang wordt vertraagd, ondanks
dat de informatie uiteindelijk alsnog openbaar moet worden gemaakt.
Deze leden vragen de Minister of hij erkent dat de bestaande rechtsbeschermingsmogelijkheden
voor agrarische ondernemers en andere derde-belanghebbenden reeds vergaand zijn en
dat juist de positie van Woo-verzoekers onder druk staat door langdurige vertragingen
bij openbaarmaking. Tevens vragen zij of de Minister de opvatting deelt dat de nadruk
in dat licht zou moeten liggen op snellere en effectievere openbaarmaking in plaats
van verdere beperkingen van de Woo.
Antwoord
Als kabinet streven we ernaar om de Woo beter toepasbaar te maken. In de wetsevaluatie
van de Woo is dat dan ook een belangrijk aandachtspunt. Daarbij moeten relevante factoren
worden betrokken zoals mogelijkheden voor snellere en effectievere openbaarmaking.
Maar er moet ook aandacht zijn voor bijvoorbeeld de positie en rechtsbescherming van
derde-belanghebbenden zoals agrarische ondernemers. Het openbaar maken van emissiegegevens
wordt daarom in de wetsevaluatie bekeken in relatie tot de uitzonderingsgronden, de
zienswijzeprocedure en relevante EU-richtlijnen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CU-fractie
De leden van de CU-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief van
de Minister. Deze leden zien de kwetsbaarheid van veel agrarische ondernemers, waarbij
het bedrijfsadres tegelijkertijd ook het thuisadres is, waardoor de persoonlijke levenssfeer
grof kan worden aangetast. Deze leden begrijpen het belang van transparantie, maar
vinden tegelijkertijd dat deze agrarische ondernemers moeten worden beschermd tegenover
persoonlijke bedreigingen. Zij vragen of deze nieuwe procedure rondom Zienswijzeprocedures
recht doet aan de kwetsbaarheid van agrarische ondernemers en hebben daarom vragen
aan de Minister.
De leden van de CU-fractie lezen dat het actief informeren van agrarische ondernemers
«zorgt voor hogere uitvoeringslasten en langere afhandeltermijnen». Kan de Minister
inzicht geven wat de hogere uitvoeringlasten zijn en hoe lang de afhandeltermijnen
worden verlengd? Acht de Minister het gerechtvaardigd dat een effectievere aanpak
ten koste gaan van agrarische ondernemers, die door deze nieuwe methode minder worden
betrokken bij de Woo-verzoeken over hun ondernemingen?
De leden van de CU-fractie lezen ook dat de Minister met deze nieuwe aanpak «geen
afbreuk wil doen aan de positie van agrarische ondernemers.» Is de Minister het met
deze leden eens dat agrarische ondernemers minder worden betrokken in het proces rondom
het Woo-verzoek en dat daarmee hun positie verzwakt? Hoe garandeert de Minister dat
er geen afbreuk wordt gedaan aan de positie van agrarische ondernemers?
Antwoord
Zoals ook in de Kamerbrief van 15 april 202611 toegelicht begrijp ik de zorgen van agrarisch ondernemers en de wens tot een zorgvuldige
en transparante zienswijzeprocedure. De gekozen procedure biedt dezelfde rechtsbescherming
voor belanghebbenden. Concreet kunnen derde-belanghebbenden nog steeds een zienswijze
indienen en staan nadere rechtsmiddelen zoals bezwaar en beroep, waar nodig, voor
hen open. Ik realiseer mij dat het actief verzenden van brieven naar individuele agrarisch
ondernemers in potentie meer belanghebbenden bereikt dan alleen een publicatie in
de Staatscourant. Voor een robuuster bereik zullen daarom aanvullend relevante belangenbehartigers
vooraf worden geïnformeerd over de aanstaande Staatscourant publicatie.
De gekozen werkwijze sluit aan bij de Rijksbrede werkwijze12 met betrekking tot aankondigingen met grote aantallen belanghebbenden. Ook wordt
publicatie in de Staatscourant door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State als zorgvuldig en in overeenstemming met de Algemene wet bestuursrecht gezien.13
«Belanghebbenden zijn voldoende in de gelegenheid gesteld om een zienswijze te geven
door middel van de algemene publicatie in de Staatscourant. (...) Dat er 3000 zienswijzen
zijn binnengekomen op de oproep van de Minister in de Staatscourant bevestigt bovendien
dat de Minister op effectieve wijze toepassing heeft gegeven aan artikel 4:8 van de
Awb, een wijze die bovendien recht doet aan het uitgangspunt dat publieke informatie
tijdig en snel openbaar moet worden gemaakt.»
Het versturen van brieven is een arbeidsintensief en kostbaar proces. Er moeten vele
brieven worden opgesteld en verzonden. Bij een publicatie in de Staatscourant hoeft
er slechts één tekst te worden opgesteld en aangeboden ter publicatie en wordt de
sector hierover geïnformeerd.
De leden van de CU-fractie vragen de Minister daarnaast of er mogelijkheden zijn om
bij de openbaarmaking van emissiegegevens meer te werken met aggregatie of publicatie
op gebiedsniveau, in plaats van op individueel bedrijfsniveau. Deze leden denken daarbij
bijvoorbeeld aan aggregatie via landbouw- of gebiedscoöperaties waarbij wel inzicht
wordt gegeven in de totale emissies binnen een regio, maar zonder directe herleidbaarheid
naar individuele bedrijven en woonadressen. Kan de Minister aangeven in hoeverre deze
wijze van openbaarmaking juridisch mogelijk is binnen de kaders van de Woo en de Europese
milieu-informatierichtlijn en of hij bereid is deze optie te verkennen, mede in het
licht van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en sociale veiligheid van
agrarische ondernemers?
Antwoord
Ik begrijp de wens van de leden van de CU-fractie om op deze manier een balans te
vinden tussen openbaarmaking en het beschermen van de persoonlijke levenssfeer en
sociale veiligheid van ondernemers. Op basis van de Woo is er geen grond om de emissiegegevens
bij verzoeken om openbaarmaking te aggregeren zonder een specifiek verzoek vanuit
de verzoeker. De uitspraken van de Raad van State wijzen eveneens op het bekendmaken
van een specifieke locatie, namelijk de bron van de emissies. Ook voor het verkennen
van genoemde optie is de ruimte beperkt. In Oostenrijk wijst een uitspraak van de
tegenhanger van onze Raad van State erop dat hier geen mogelijkheid toe is. Daar gold
namelijk een bepaling die grote gelijkenissen vertoont met de door de vraagstellers
voorgestelde regeling. Deze bepaling is onverbindend verklaard omdat dit in strijd
is met de Europese milieu-informatierichtlijn.14 Daarom wordt ook in Brussel ingezet op het agenderen en verder brengen van het vraagstuk
rond de openbaarmaking van emissiegegevens – die ook woonadressen zijn.
Momenteel wordt desalniettemin onderzocht hoe emissiegegevens actief openbaar kunnen
worden gemaakt op een manier die recht doet aan de verschillende belangen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie
De leden van de BBB-fractie hebben kennisgenomen van de brief «Zienswijzeprocedure
Woo-verzoeken emissiegegevens» (Kamerstuk
32 802, nr. 140) en hebben daarover nog enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de BBB-fractie maken zich in verontrustende mate zorgen over de veiligheid
van mensen die werken in de agrarische sector. Dit geldt niet alleen voor boeren.
Ook transportondernemers en chauffeurs die actief zijn in de keten hebben met toenemende
mate last van intimidatie, bedreigingen en levensgevaarlijke acties zoals het hinderen
van vrachtauto’s of het doorknippen van remleidingen tot aan brandstichtingen.
De leden van de BBB-fractie constateren een toename van Woo-verzoeken waar informatie
gedeeld wordt die toeziet op privégegevens van ondernemers en hun gezinnen, de GPS-gegevens
van autoritten tot grote overzichten met emissiegegevens. Deze verzoeken voldoen lang
niet allemaal aan het doel van de Woo om de overheid kritisch te kunnen volgen, maar
ondertussen worden er databanken opgevraagd en openbaar gemaakt met informatie waar
activistische organisaties gretig gebruik van maken. Deze leden constateren helaas
na vele gesprekken met boeren en andere ondernemers in de keten dat de overheid een
zeer afwachtende houding aanneemt naar de mensen die iedere dag werken in de agrarische-,
veelogistieke- en verwerkende sectoren.
De leden van de BBB-fractie stellen allereerst de simpele vraag aan de Minister waarom
wordt afgezien van individuele kennisgeving terwijl het vorige kabinet juist benadrukte
dat dit van groot belang is voor de zorgvuldigheid.
De leden van de BBB-fractie horen daarnaast graag van de Minister welke concrete tijdswinst
wordt verwacht door over te stappen van individuele aanschrijving naar publicatie
in de Staatscourant.
Antwoord
Zoals ook in de Kamerbrief van 15 april 202615 toegelicht begrijp ik de zorgen van agrarisch ondernemers en de wens tot een zorgvuldige
en transparante zienswijzeprocedure. De gekozen procedure biedt dezelfde rechtsbescherming
voor belanghebbenden. Concreet kunnen derde-belanghebbenden nog steeds een zienswijze
indienen en staan nadere rechtsmiddelen zoals bezwaar en beroep, waar nodig, voor
hen open. Ik realiseer mij dat het actief verzenden van brieven naar individuele agrarisch
ondernemers in potentie meer belanghebbenden bereikt dan alleen een publicatie in
de Staatscourant. Voor een robuuster bereik zullen daarom aanvullend relevante belangenbehartigers
vooraf worden geïnformeerd over de aanstaande Staatscourant publicatie.
De gekozen werkwijze sluit aan bij de Rijksbrede werkwijze16 met betrekking tot aankondigingen met grote aantallen belanghebbenden. Ook wordt
publicatie in de Staatscourant door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State als zorgvuldig en in overeenstemming met de Algemene wet bestuursrecht gezien.17
«Belanghebbenden zijn voldoende in de gelegenheid gesteld om een zienswijze te geven
door middel van de algemene publicatie in de Staatscourant. (...) Dat er 3000 zienswijzen
zijn binnengekomen op de oproep van de Minister in de Staatscourant bevestigt bovendien
dat de Minister op effectieve wijze toepassing heeft gegeven aan artikel 4:8 van de
Awb, een wijze die bovendien recht doet aan het uitgangspunt dat publieke informatie
tijdig en snel openbaar moet worden gemaakt.»
Het versturen van brieven is een arbeidsintensief en kostbaar proces. Er moeten vele
brieven worden opgesteld en verzonden. Bij een publicatie in de Staatscourant hoeft
er slechts één tekst opgesteld te worden en aangeboden worden ter publicatie en wordt
de sector hierover geïnformeerd.
De leden van de BBB-fractie lezen in de brief dat de Minister aangeeft dat het openbaar
maken van overheidsinformatie een groot goed is en het belangrijk is dat burgers,
journalisten en wetenschappers toegang hebben tot overheidsinformatie zodat zij goed
geïnformeerd zijn en de overheid kritisch kunnen volgen. Deze leden vragen de Minister
wat naar zijn mening de positie van burgers is die door openbaarmaking van de overheidsinformatie
geraakt worden. Kan de Minister aangeven hoe hij burgers beschermt tegen het openbaar
maken van overheidsinformatie zoals het delen van privégegevens?
Antwoord
Emissiegegevens moeten openbaar worden gemaakt. Er zijn op grond van de Wet open overheid
(Woo) geen uitzonderingsgronden om dit niet te doen. Dit volgt uit jurisprudentie
en is ook door het ACOI en de Raad van State bevestigd. Ook als het hierbij gaat om
gegevens die de persoonlijke levenssfeer raken, zoals bedrijfsadressen die tevens
woonadressen zijn. Dit laatste is een verplichting die direct voortvloeit uit de Europese
milieu-informatierichtlijn (Richtlijn 2003/4/EG) en het Verdrag van Aarhus. Daarom
wordt ook in Brussel ingezet om het vraagstuk rond de openbaarmaking van emissiegegevens
– die ook woonadressen zijn – te agenderen en verder te brengen.
Een direct causaal verband aantonen tussen openbaarmaking van emissiegegevens en gevoel
van sociale veiligheid is statistisch complex. Er zijn geen feitelijk vast te stellen
gevallen bekend waarbij een direct en aantoonbaar verband is gebleken tussen het openbaar
maken van dergelijke gegevens en intimidatie, bedreiging of andere veiligheidsincidenten.
Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar de sociale veiligheid van agrarisch ondernemers.
Het onderzoek richt zich op aard, omvang en achtergronden van agressie tegen agrariërs.
Ook wordt de veiligheidsbeleving van agrariërs hierin meegenomen.
De leden van de BBB-fractie vragen de Minister voorts welke maatregelen hij recent
heeft getroffen om mensen in de agrarische, veelogistieke en de verwerkende sectoren
te beschermen? Welke maatregelen heeft de Minister ambtelijk voorbij zien komen, maar
hebben uiteindelijk geen doorgang gevonden?
Antwoord
Ik realiseer mij dat het openbaarmaken van adresgegevens veel impact kan hebben op
ondernemers en hun gezinnen en maak ik mij zorgen over de sociale veiligheid van agrarische
ondernemers. Daarom wordt onderzoek gedaan naar de sociale veiligheid van agrarisch
ondernemers. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek kunnen vervolgstappen worden
gezet. Overigens zijn bedrijfsadressen ook op andere manieren toegankelijk, zoals
in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel.
De leden van de BBB-fractie vragen de Minister of hij bekend is met het feit dat het
hier niet alleen om het gevoel van sociale onveiligheid gaat, maar daadwerkelijk om
intimidatie, bedreiging, vernieling en erger. Zo ja, vragen de leden de Minister om
een opsomming te geven van de informatie die hij tot zijn beschikking heeft.
Antwoord
Een direct causaal verband aantonen tussen openbaarmaking van emissiegegevens en gevoel
van sociale veiligheid is statistisch complex. Er zijn geen feitelijk vast te stellen
gevallen bekend waarbij een direct en aantoonbaar verband is gebleken tussen het openbaar
maken van dergelijke gegevens en intimidatie, bedreiging of andere veiligheidsincidenten.
Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar de sociale veiligheid van agrarisch ondernemers.
Het onderzoek richt zich op aard, omvang en achtergronden van agressie tegen agrariërs.
Ook wordt de veiligheidsbeleving van agrariërs hierin meegenomen.
De leden van de BBB-fractie constateren dat in het regeerakkoord wordt gesproken over
herstel van vertrouwen door middel van een transparantere overheid en intensieve betrokkenheid
van burgers. Deze leden constateren dat het kabinet met de voorliggende brief onderscheid
maakt tussen burgers en organisaties die informatie opvragen en burgers waarvan privégegevens
worden gedeeld. Iedere burger kan overheidsinformatie opvragen maar de burgers waarover
de (privé)informatie wordt gedeeld, worden met het besluit van de Minister op achterstand
gezet omdat het kabinet kiest voor een forse versobering van communicatie. De Minister
kiest ervoor de mensen die het betreft niet langer persoonlijk en actief te informeren
maar via een melding in de Staatscourant. Deze leden vragen de Minister hoe hij dit
rijmt met de ambities in het regeerakkoord en op welke manier worden burgers beschermt.
Antwoord
Openbaarheid van overheidsinformatie is een groot goed. Deze werkwijze draagt bij
aan een transparante en efficiënte overheid zonder af te doen aan de rechtsbescherming
voor belanghebbenden. De gekozen werkwijze sluit aan bij de Rijksbrede werkwijze met
betrekking tot aankondigingen met grote aantallen derde-belanghebbenden. Ook wordt
publicatie in de Staatscourant door de Raad van State als zorgvuldig en in overeenstemming
met de Algemene wet bestuursrecht gezien.
De leden van de BBB-fractie merken op dat in Nederland strenge regels gelden met betrekking
tot de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Is de Minister van mening dat
de AVG voor alle burgers in Nederland zou moeten gelden? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
welke stappen gaat hij beleidsmatig zetten om alle burgers in Nederland (dus ook de
boeren en mensen die actief zijn in de aanverwante sectoren) te beschermen tegen de
ongebreidelde groei van Woo-verzoeken waarbij steeds vaker privé gegevens worden gevraagd
en gedeeld? Is er onderzocht of andere Europese richtlijnen en verordeningen ruimte
bieden voor een zwaardere belangenafweging rondom woonadressen?
Antwoord
De Minister van BZK heeft naar aanleiding van een motie van het lid Van der Plas advies
gevraagd aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) over de verhouding tussen de Woo
en de AVG in relatie tot het openbaar maken van emissiegegevens die overlappen met
woonadressen. De AP geeft in haar advies van 23 september 2025 aan dat dat het openbaar
maken van de locaties van de stallen van veehouderijen rechtmatig kan plaatsvinden
als daarom wordt gevraagd, ook als deze gegevens tevens persoonsgegevens zijn. In
het advies aan de Minister van BZK geeft de AP aan dat de Woo daarvoor de wettelijke
grondslag biedt. Voor verdere toelichting verwijs ik naar de brief van de Minister
van BZK inzake openbaarmaking van emissiegegevens van 8 juni 202618.
De leden van de BBB-fractie vragen de Minister waarom niet wordt gekozen voor anonimiseren
of geografische clustering van emissiegegevens zodat individuele gezinnen minder herleidbaar
zijn. Is er onderzocht of openbaarmaking op bedrijfsniveau daadwerkelijk noodzakelijk
is voor het publieke belang, daar waar de Woo er toch echt is om de overheid te controleren?
Antwoord
Ik begrijp de zorgen van de leden van de BBB-fractie over de mogelijke herleidbaarheid
van gegevens naar individuele bedrijven en gezinnen. Emissiegegevens moeten echter
openbaar worden gemaakt, er zijn op grond van de Wet open overheid (Woo) geen uitzonderingsgronden
om dit niet te doen. Ook als het hierbij gaat om gegevens die de persoonlijke levenssfeer
raken, zoals bedrijfsadressen die tevens woonadressen zijn. Dit laatste is een verplichting
die direct voortvloeit uit de Europese milieu-informatierichtlijn (Richtlijn 2003/4/EG).
Ook voor het verkennen van genoemde optie is de ruimte beperkt. In Oostenrijk wijst
een uitspraak van de tegenhanger van onze Raad van State erop dat hier geen mogelijkheid
toe is. Daar gold namelijk een bepaling die grote gelijkenissen vertoont met de door
de vraagstellers voorgestelde regeling. Deze bepaling is onverbindend verklaard omdat
dit in strijd is met de Europese milieu-informatierichtlijn.
De leden van de BBB-fractie ontvangen graag een overzicht over de afgelopen tien jaar
per jaar in beeld gebracht over alle Woo-verzoeken ingediend bij het Ministerie van
Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) (en haar voorgangers), de NVWA
en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Deze leden zien in het overzicht
graag het Woo-verzoek (onderwerp), de hoeveelheid betrokken ondernemers en/of reikwijdte
van het Woo-verzoek per Woo-verzoek en of er gegronde bezwaren zijn ingediend.
De leden van de BBB-fractie begrijpen dat de Woo-verzoeker in principe niet kenbaar
wordt gemaakt, echter bij een aantal Woo-verzoeken heeft de verzoeker zich gemeld.
Daar waar de Woo-verzoeker zich actief gemeld heeft zien deze leden dat graag in het
overzicht.
Antwoord
De hoeveelheid betrokken ondernemers, de reikwijdte van verzoeken en of een verzoeker
zich actief heeft gemeld worden niet op deze manier geregistreerd. Voor LVVN is een
overzicht opgenomen in de bijlage met de Woo-verzoeken vanaf 2017. Hierin is ook aangegeven
of er zienswijze is gevraagd en er dus derde-belanghebbenden zijn. En wat de beslissing
was op de ingediende bezwaren.
Voor de NVWA en RVO is het niet mogelijk om een vergelijkbaar overzicht op te stellen
omdat Woo-verzoeken anders worden geregistreerd. In onderstaande tabel is het aantal
Woo-verzoeken per jaar opgenomen bij RVO en NVWA.
Tabel
NVWA
RVO
2016
436
276
2017
294
238
2018
423
264
2019
259
256
2020
227
247
2021
278
299
2022
242
299
2023
265
340
2024
293
315
2025
309
386
De manier van registreren is bij RVO gewijzigd, waardoor de gegevens van andere jaren
niet vergelijkbaar zijn. Ook bij de NVWA is de registratie veranderd. Sinds medio
2022 worden door de NVWA alleen Woo-verzoeken ingeboekt die daadwerkelijk ook een
Woo-verzoek zijn. Daarvoor werd een Wob-verzoek gezien als een verzoek waar de term
«Wob» in stond, ook al was het een verzoek dat niet met een Wob-besluit werd afgehandeld.
De leden van de BBB-fractie constateren in de brief van de Minister dat het delen
van gegevens in de persoonlijke levenssfeer zoals woonadressen van ondernemers veel
impact kan hebben en dat de Minister zich zorgen maakt over de sociale veiligheid
van agrarische ondernemers. De Minister stelt dat hij met het Ministerie van Justitie
en Veiligheid (J&V) werkt aan onderzoek naar de sociale veiligheid van agrarische
ondernemers. Allereerst constateert deze leden dat verschillende sectorpartijen met
enige regelmaat aandacht vragen voor de onveilige situaties. LTO Nederland, de Producentenorganisatie
Varkenshouderij en Vee&Logistiek Nederland hebben meermaals de noodklok geluid. Welke
stappen heeft de Minister in de richting van deze organisaties gezet? Waarom heeft
de Minister nog geen contact opgenomen met deze organisaties over het meldpunt Agro
Intimidatie over de meldingen van inbraken, intimidatie en bedreigingen? Waarom heeft
de Minister zijn collega van J&V niet al uitdrukkelijk gevraagd om de meldingen die
in het land gedaan worden over inbraken, bedreigingen, intimidatie en vernielingen
die tot grote ongelukken kunnen leiden in de Agro-keten te verzamelen en met regelmaat
te delen?
Antwoord
Op 16 oktober 2025 heeft een gesprek plaatsgevonden tussen de toenmalige Minister
van Justitie & Veiligheid (J&V), de toenmalige Minister LVVN, de Nationaal coördinator
terrorismebestrijding en veiligheid en vertegenwoordigers uit de agrarische sector.
Dit gesprek was naar aanleiding van brieven vanuit de sector over meldingen bij het
door hen opgerichte meldpunt Agro-intimidatie en over hun gebrek aan herkenning van
het huidige dreigingsbeeld. Door de Minister van J&V is het belang van aangifte doen
verschillende keren benadrukt. Ook het huidige kabinet volgt deze signalen nauwgezet
en heeft vervolgstappen gezet in het onderzoek naar sociale veiligheid van agrariërs.
Met genoemde partijen is ten algemene breed en goed contact.
De leden van de BBB-fractie vragen de Minister om aan te geven hoe het staat met de
uitvoering van de motie van het lid Wijen-Nass (Kamerstuk
36 512, nr. 83) over de mogelijkheid verkennen om het Verdrag van Aarhus op te zeggen.
Antwoord
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar de brief van de Minister van de Minister
van Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening van 19 juni 2025 (Kamerstuk 36 512, nr. 104).
De leden van de BBB-fractie merken op dat dit kabinet heeft aangegeven te werken aan
een slagvaardige overheid. Kan de Minister toelichten waarom een slagvaardige overheid
moet leiden tot een ernstige beperking in de communicatie? Realiseert de Minister
zich dat ondernemers vooral bezig zijn met hun onderneming draaiende te houden en
zich niet elke dag zouden moeten richten tot de Staatscourant?
Antwoord
De gekozen procedure biedt dezelfde rechtsbescherming voor belanghebbenden. Concreet
kunnen derde-belanghebbenden nog steeds een zienswijze indienen en staan nadere rechtsmiddelen
zoals bezwaar en beroep, waar nodig, voor hen open. Voor een robuuster bereik wordt
daarom niet alleen gecommuniceerd via de Staatscourant, aanvullend zullen ook belangenbehartigers
vooraf worden geïnformeerd over de aanstaande Staatscourant publicatie.
De leden van de BBB-fractie vragen de Minister of hij kan aangeven waarom hij een
grote ambitie uitstraalt om de informatie opgevraagd in een Woo-verzoek tijdig en
snel te delen, terwijl de overheid aan de andere kant zelf lange procedures hanteert
bij het beantwoorden van vragen van ondernemers. Welke garantie biedt de Minister
dat in de nieuwe procedure alle betrokken brancheorganisaties tijdig op de hoogte
gesteld worden? Kan hij aangeven wat in uw optiek «tijdig» betekent?
Antwoord
Het tijdig en zo transparant mogelijk delen van informatie die op basis van de Woo
wordt opgevraagd is inderdaad het streven. Dit draagt bij aan het vertrouwen van burgers
en ondernemers in de overheid. Tegelijkertijd erken ik dat de afhandeling van vragen
van ondernemers soms langer kan duren, bijvoorbeeld vanwege de noodzaak tot afstemming
met meerdere betrokken ministeries of partijen, of vanwege complexiteit van de vraagstukken.
Dit is een praktische uitdaging die aandacht verdient. Het streven blijft echter om
informatie tijdig en zo transparant mogelijk te communiceren, zonder dat de kwaliteit
van het besluitvormingsproces over de openbaarmaking hiervan in het geding komt.
«Tijdig» betekent in de praktijk dat belangenorganisaties minimaal twee weken voor
besluitvorming worden geïnformeerd en er gelegenheid is om te reageren. Zo wordt gewaarborgd
dat alle partijen op een zorgvuldige en evenwichtige manier worden betrokken.
De leden van de BBB-fractie kunnen, zoals ook al eerder gezegd, niet instemmen met
deze nieuwe werkwijze waarbij de communicatie ernstig wordt beperkt. Dit past niet
in de ambitie van het kabinet om te werken aan een transparante overheid die het vertrouwen
van burgers wil herwinnen. Transparantie staat immers voor helder, open en duidelijk,
zonder verborgen agenda’s en waar beslissingen proactief worden gedeeld en onzekerheid
wordt weggenomen. Met alleen een melding in de Staatscourant en het betrekken van
de brancheorganisaties wordt daar geen invulling aan gegeven. Het past ook niet bij
de wijze waarop ondernemers mogen verwachten dat de overheid met hen omgaat. Ondernemers
zijn in bepaalde periode zo druk dat men naast de administratieve lasten niet nog
eens tijd zal vrijmaken om de Staatscourant te volgen. Is de Minister bereid om harde
afspraken met alle betrokken brancheorganisaties te maken dat zij minimaal zes weken
de tijd krijgen om hun leden bij een melding in de Staatscourant te informeren en
als dit om welke reden dan ook niet gebeurt de termijn van reactie op te rekken zodat
er ruim voldoende tijd is om bezwaar te maken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Nee, de Raad van State ziet een zienswijzeprocedure via de Staatscourant zorgvuldig
en in overeenstemming met de Algemene wet bestuursrecht.19
«Belanghebbenden zijn voldoende in de gelegenheid gesteld om een zienswijze te geven
door middel van de algemene publicatie in de Staatscourant. (...) Dat er 3000 zienswijzen
zijn binnengekomen op de oproep van de Minister in de Staatscourant bevestigt bovendien
dat de Minister op effectieve wijze toepassing heeft gegeven aan artikel 4:8 van de
Awb, een wijze die bovendien recht doet aan het uitgangspunt dat publieke informatie
tijdig en snel openbaar moet worden gemaakt.»
De leden van de BBB-fractie vragen de Minister wat de opdracht is die hij heeft gegeven
voor de gesprekken die georganiseerd worden over het actief openbaar maken van emissiegegevens.
Is hierbij het leidende principe dat informatie voorafgaand openbaar gemaakt zal worden
of is er in de opdracht ook enige ruimte om juist te zoeken naar de mogelijkheid van
een betere bescherming van privégegevens? Deze leden vragen ook welke agrarische organisaties
worden betrokken bij de aangekondigde gesprekken.
Antwoord
In de reactie op het ACOI-advies is door mijn ambtsvoorganger (TK verwijzing brief
mei 2025) aangekondigd een verkennend gesprek te organiseren met agrarische sector
en vertegenwoordigers van de journalistiek en wetenschap. Daarbij is aangegeven dat
in zo’n gesprek onderzocht kon worden welke mogelijkheden er zijn om in de toekomst
te komen tot een manier van beschikbaar stellen die recht doet aan de verschillende
belangen.
Vanuit de agrarische sector waren vertegenwoordigers aanwezig van LTO, Agractie, POV,
Vee & Logistiek en NAJK. In de uitnodiging voor het verkennend gesprek is richting
de deelnemers het belichten van de verschillende perspectieven en te komen tot een
dialoog over wat de gemeenschappelijke delers zijn in plaats van waar de verschillen
op actieve openbaarmaking van emissiegegevens benoemd als doel van de gesprekken.
De uitkomsten van deze gesprekken worden betrokken bij de verkenning naar de mogelijkheden
van actieve openbaarmaking van emissiegegevens.
De leden van de BBB-fractie vragen de Minister naar de evaluatie van de Woo. Wanneer
wordt deze verwacht? Welke rol hebben agrarische organisaties in de evaluatie van
de Woo?
Antwoord
Dit jaar wordt de Woo geëvalueerd en de resultaten hiervan worden uiterlijk 1 mei
2027 aan uw Kamer aangeboden. Het onderzoek wordt uitgevoerd onder begeleiding van
het onafhankelijke kennisinstituut WODC. Zoals hiervoor aangegeven, wordt bij de wetsevaluatie
expliciet gekeken naar de openbaarmaking van emissiegegevens (zoals bijvoorbeeld bedrijfsadressen
van agrarische ondernemers die tevens een woonadres zijn) in relatie tot de uitzonderingsgronden,
de zienswijzeprocedure en relevante EU-richtlijnen. Het ligt hierbij voor de hand
dat de onderzoekers de relevante betrokkenen om input zullen vragen.
De leden van de BBB-fractie vragen de Minister om een compleet overzicht van het aantal
fte's bij het Ministerie van LVVN (en haar voorgangers), de NVWA en RVO die zich bezighouden
met het verwerken van de Woo-verzoeken. Ook willen deze leden een inschatting van
de kosten die elk van deze drie genoemde organisaties maken in het kader van de capaciteit
die nodig is om de Woo-verzoeken te verwerken. Kan de Minister daarbij een vergelijking
maken met bijvoorbeeld 10 en 5 jaar terug?
Antwoord
Het is helaas niet mogelijk om deze inschatting te maken. Het Woo-proces is belegd
bij verschillende afdelingen en directies bij de twee kerndepartementen EZK en LVVN
en bij verschillende afdelingen en directies van de RVO en de NVWA. Bij de RVO en
de NVWA komt daarbij dat zij niet alleen werken voor het Ministerie van LVVN, maar
ook voor andere ministeries. Het is daardoor niet aan te geven hoeveel FTE zich bezighouden
met het verwerken van Woo-verzoeken en de kosten hiervan.
De leden van de BBB-fractie vragen of de Minister op de hoogte is van het rondetafelgesprek
georganiseerd in de Kamer over de uitvoering van de Wet open overheid van 13 februari
2025. (Tweede Kamer, 13 februari 2025, «Rondetafelgesprek over de uitvoering van de
Wet open overheid», (https://www.tweedekamer.nl/debat_en_vergadering/commissievergaderingen/…)) Deze leden merken op dat tijdens dit rondetafelgesprek andere lidstaten aan bod
kwamen en hoe zij met het verdrag van Aarhus omgingen. Kan de Minister daarop reflecteren
en met deze leden delen welke delen van de aanpak van andere lidstaten dit kabinet
eventueel zou willen overnemen?
Antwoord
Voor het antwoord op de aanpak van andere landen verwijs ik naar de brief van de Minister
van BZK inzake openbaarmaking van emissiegegevens van 8 juni 202620.
De leden van de BBB-fractie lezen in de beslisnota dat de Minister geadviseerd wordt
om rondom de verzending van de brief contact te (laten) leggen met de sector. Kan
de Minister aangegeven hoe dit advies samengaat met de ambities in het regeerakkoord
waarin hij spreekt over het herstellen van vertrouwen door middel van een transparante
overheid en intensieve betrokkenheid van inwoners? De Minister heeft immers meermaals
benadrukt de noodzaak tot samenwerking. De sector pas tijdens of na het verzenden
van een brief informeren over de gewijzigde procedure lijkt hierin niet passend. Betekent
deze zin dat de betrokken brancheorganisaties dus ook niet geconsulteerd zijn over
deze beleidswijziging? Graag een uitgebreide toelichting hierop.
Antwoord
Ik hecht aan transparantie, wat ook betekent dat betrokken partijen tijdig worden
geïnformeerd en niet worden verrast. Het advies om rondom de verzending contact te
leggen met de sector sluit hierop aan: het gaat om het actief informeren van brancheorganisaties,
zodat zij weten wat er speelt en dit niet uit de media hoeven te vernemen. In toekomstige
gevallen zal ik sector partijen blijven informeren over procedures en eventuele wijzigingen
daarin. Ook breng ik uw Kamer graag op de hoogte wanneer significante wijzigingen
optreden.
De leden van de BBB-fractie vragen tot slot hoe ver volgens dit kabinet de reikwijdte
van het begrip «emissiegegevens» strekt. Waar ligt voor de Minister de grens tussen
informatie die nodig is om de overheid te controleren en informatie die vooral leidt
tot herleidbaarheid van individuele burgers, ondernemers en gezinnen? Zou het ministerie
bijvoorbeeld meewerken aan een Woo-verzoek om alle dienstreizen van ambtenaren en
de Minister, inclusief bestemming, openbaar te maken onder verwijzing naar emissiegegevens?
Zou een gemeente naar het oordeel van de Minister moeten meewerken aan openbaarmaking
van adressen van huishoudens met honden wanneer een verzoeker dat zou koppelen aan
stikstofuitstoot of hondenbelasting? Deze leden vragen de Minister hierop te reflecteren
en daarbij expliciet aan te geven waarom naar het oordeel van de Minister dit wel
of niet onder de Woo zou vallen.
Antwoord
Openbaarmaking van emissiegegevens staat ten dienste van effectieve controle van de
overheid door journalisten en belanghebbenden en participatie van burgers ten aanzien
van beleid dat invloed heeft op de leefomgeving. Dit brengt met zich dat de informatie
die valt onder het begrip emissiegegevens zich niet beperkt tot de uitstoot van industriële
installaties, maar ook het vrijkomen van stoffen als gevolg van de veehouderij, tuin-
en akkerbouw omvat. Het moet daarbij gaan om daadwerkelijke of voorzienbare emissies,
en om gegevens die nodig zijn om te controleren of de daadwerkelijke of voorzienbare
emissies goed zijn uitgevoerd.
Vragen en opmerkingen van de leden van Groep Markuszower
De leden van Groep Markuszower hebben kennisgenomen van de zienswijzeprocedure Woo-verzoeken
emissiegegevens en hebben hierover nog enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de Groep Markuszower vragen allereerst of het kabinet kan kwantificeren
hoeveel tijd en kosten worden bespaard door af te zien van individuele aanschrijving?
Antwoord
Het versturen van brieven is een arbeidsintensief en kostbaar proces. Er moeten vele
brieven worden verzonden. Bij een publicatie in de Staatscourant hoeft er slechts
één tekst te worden opgesteld en aangeboden ter publicatie en wordt de sector hierover
geïnformeerd.
Waarom weegt het kabinet de uitvoeringslasten zwaarder dan het actief betrekken van
belanghebbenden in deze zeer gevoelige materie met hoog risico op misbruik van deze
gegevens?
Acht het kabinet de publicatie in de Staatscourant en mogelijke publicatie door belangenorganisaties
als voldoende om alle relevante agrarisch ondernemers daadwerkelijk te bereiken? Waarom
is hiervoor gekozen?
Antwoord
De gekozen procedure biedt dezelfde rechtsbescherming voor belanghebbenden. Concreet
kunnen derde-belanghebbenden nog steeds een zienswijze indienen en staan nadere rechtsmiddelen
zoals bezwaar en beroep, waar nodig, voor hen open. Ik realiseer mij dat het actief
verzenden van brieven naar individuele agrarisch ondernemers in potentie meer belanghebbenden
bereikt. Om te zorgen dat zoveel mogelijk belanghebbenden worden bereikt breng ik
daarom aanvullend diverse belangenorganisaties op de hoogte met het verzoek of zij
dit onder de aandacht kunnen brengen bij hun achterban.
Hoe wordt gewaarborgd dat agrarisch ondernemers daadwerkelijk in staat zijn tijdig
een zienswijze in te dienen als zij niet individueel worden geïnformeerd?
Antwoord
De gekozen procedure biedt dezelfde rechtsbescherming voor belanghebbenden. Concreet
kunnen derde-belanghebbenden nog steeds een zienswijze indienen en staan nadere rechtsmiddelen
zoals bezwaar en beroep, wanneer zij dit wensen, voor hen open. Voor een robuuster
bereik wordt daarom niet alleen gecommuniceerd via de Staatscourant, relevante belangenbehartigers
zullen vooraf worden geïnformeerd over de aanstaande Staatscourant publicatie. Per
geval wordt bekeken welke belangenorganisaties geïnformeerd worden. We kijken daarbij
naar de inhoud van het verzoek en op welke doelgroep de informatie betrekking heeft.
Deze leden willen weten welke specifieke risico’s het kabinet ziet voor individuele
ondernemers bij actieve openbaarmaking van emissiegegevens?
Antwoord
Er zijn gesprekken georganiseerd met vertegenwoordigers uit de agrarische sector,
journalistiek en de wetenschap. Het doel van de gesprekken was het belichten van de
verschillende perspectieven en een dialoog over wat de gemeenschappelijke delers zijn
in plaats van waar de verschillen op actieve openbaarmaking van emissiegegevens liggen.
De uitkomsten van deze gesprekken worden op dit moment verder uitgewerkt.
Ten slotte vragen deze leden of het kabinet denkt dat deze werkwijze bijdraagt aan
het vertrouwen van agrarisch ondernemers in de overheid.
Antwoord
Een zorgvuldige procedure is voor alle betrokkenen belangrijk, ook agrarisch ondernemers.
De Raad van State heeft geoordeeld dat een zienswijze uitvragen via de Staatscourant
zorgvuldig is. Daarnaast wil ik benadrukken dat deze wijziging geen gevolgen heeft
voor de rechtspositie van de ondernemers. Zij behouden dezelfde mogelijkheden om hun
zienswijze in te dienen.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
H.S. Steen, voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur -
Mede ondertekenaar
D.L. de Keijzer, adjunct-griffier