Advies Afdeling advisering Raad van State en Nader rapport : Advies afdeling advisering Raad van State en Nader rapport

Nr. 4 ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT

Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State
d.d. 19 maart 2026 en het nader rapport d.d. 18 mei 2026, aangeboden aan de Koning
door de Minister van Klimaat en Groene Groei. Het advies van de Afdeling advisering
van de Raad van State is cursief afgedrukt.

Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 19 november 2025, nr. 2025002673,
machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de Raad van State haar advies inzake
het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies,
gedateerd 19 maart 2026, nr. W19.25.0036/IV, bied ik U hierbij aan.

In het navolgende ga ik op de opmerkingen van de Afdeling in. De tekst van het advies
treft u hieronder in cursief aan, met tussengevoegd de reactie daarop.

Bij Kabinetsmissive van 19 november 2025, no. 2025002673, heeft Uwe Majesteit, op
voordracht van de Minister van Klimaat en Groene Groei, bij de Afdeling advisering
van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet houdende
wijziging van de Wet milieubeheer en de Wet op de economische delicten in verband
met het verhogen van het aandeel van gas uit hernieuwbare bronnen in de totale leveringen
van gas aan afnemers (Wet bijmengverplichting groen gas), met memorie van toelichting.

Samenvatting

Het wetsvoorstel introduceert de bijmengverplichting groen gas. Dit betekent dat energieleveranciers
jaarlijks een bepaalde hoeveelheid groen gas (dat wil zeggen gas gemaakt uit hernieuwbare
(bio)grondstoffen) moeten leveren aan eindgebruikers.

De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert om te verduidelijken hoe wordt
gewaarborgd dat de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) op een effectieve wijze toezicht
kan houden op door marktdeelnemers opgegeven emissiereductie. Ook adviseert de Afdeling
om nader in te gaan op de voorwaarden voor het inboeken van emissiereductie door brandstofleveranciers.

De Afdeling adviseert om de opzet voor de evaluatie van het voorstel verder uit te
werken en de termijn voor de evaluatie nader te bezien. Ook adviseert zij om de toelichting
aan te vullen wat betreft de verhouding tot het Unierecht en de stand van zaken in
de notificatieprocedure.

In verband hiermee is aanpassing wenselijk van het wetsvoorstel en de toelichting.

Advies

1. Inleiding

Het wetsvoorstel bevat een verplichting voor energieleveranciers om jaarlijks een
bepaalde hoeveelheid groen gas te leveren aan eindgebruikers (hierna: bijmengverplichting
groen gas).1 Groen gas wordt gemaakt uit hernieuwbare (bio)grondstoffen, bijvoorbeeld mest afkomstig
van de landbouw. Het wetsvoorstel beoogt de groei van groengasproductie te stimuleren.
De bijmengverplichting groen gas draagt bij aan het behalen van de doelstellingen
van een groter aandeel energie uit hernieuwbare bronnen en 55% broeikasgasemissiereductie
in 2030.2

De energieleverancier voldoet aan de bijmengverplichting door te beschikken over zogenoemde
groengaseenheden. Dat werkt als volgt. Een groengaseenheid vertegenwoordigt één kilogram
CO2-equivalent emissiereductie die behaald is in de keten.3 Voor het berekenen van de emissiereductie wordt gekeken naar alle schakels in de
gasketen, van de bron tot en met het moment van gebruik. Een energieleverancier is
een aantal groengaseenheden verschuldigd dat overeenkomt met zijn marktaandeel.4

Het totale aantal groengaseenheden van alle energieleveranciers moet ervoor zorgen
dat, via een jaarlijks oplopend groeipad, in 2031 het streefdoel van de bijmengverplichting
van 2,85 Mton CO2-ketenemissiereductie wordt gehaald. Het marktaandeel en het aantal verschuldigde
groengaseenheden worden bepaald bij algemene maatregel van bestuur.

Met het wetsvoorstel wordt een nieuwe handelssystematiek geïntroduceerd die in Nederland
zou gaan gelden, maar niet is gebaseerd op EU-wetgeving. Groengaseenheden kunnen worden
gekocht en verkocht, zodat de markt als geheel aan de bijmengverplichting voldoet.

De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) wordt belast met het toezicht op de hierboven
genoemde handelssystematiek en de naleving van de bijmengverplichting groen gas. Ook
dient de NEa toezicht te houden op private certificeringsorganen, die de naleving
door marktdeelnemers van duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductiecriteria controleren.

2. Toezicht op de keten

De NEa moet volgens het wetsvoorstel niet alleen toezicht gaan houden op de leveranciers,
maar ook op de hele keten. De NEa moet, op basis van risicogericht toezicht, periodiek
beoordelen of er voldoende vertrouwen kan worden gesteld in het private toezicht op
CO2-ketenemissiereductie. Dat betekent onder meer dat de NEa toezicht moet gaan houden
op de certificeringsorganen van duurzaamheidssystemen die de nauwkeurigheid en volledigheid
van de door de marktdeelnemers in de Uniedatabank ingevoerde gegevens moeten controleren.5

De Uniedatabank is een databank waarin gegevens worden bijgehouden van alle transacties
die betrekking hebben op vloeibare en gasvormige hernieuwbare brandstoffen. De gegevens
die door marktdeelnemers in de Uniedatabank worden ingevoerd worden geverifieerd door
bestaande certificeringsorganen van duurzaamheidssystemen en vrijwillige systemen.
Op dit moment is de Uniedatabank slechts ten dele operationeel en is nog onduidelijk
wanneer zij volledig operationeel zal zijn.

Dit doet de vraag rijzen hoe effectief toezicht op ketenemissiereductie kan worden
gerealiseerd zolang de Uniedatabank niet geheel operationeel is. Dit klemt temeer
nu het voorstel ook het importeren van groen gas uit andere Europese lidstaten mogelijk
maakt. Onduidelijk is hoe, zonder dat de Uniedatabank volledig operationeel is, anderszins
op een betrouwbare manier toezicht kan worden gehouden op schakels die zich in het
buitenland bevinden.

Een en ander doet ook de vraag rijzen of het verantwoord is om met de bijmengverplichting
te starten, zolang de Uniedatabank nog niet volledig operationeel is, of dat voor
adequaat toezicht tijdelijke maatregelen moeten worden getroffen die de niet-beschikbaarheid
van de Uniedatabank compenseren.

De Afdeling adviseert om hierop in de toelichting nader in te gaan, en het voorstel
zo nodig aan te passen.

Om de vragen van de Afdeling te kunnen beantwoorden over de effectiviteit van het
toezicht door de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa), is het zinvol om eerst in te
gaan op de systematiek van normering en controle op de naleving van de duurzaamheids-
en emissiereductiecriteria van de RED. Dit wordt hieronder als eerste gedaan. Daarna
wordt ingegaan op de rol van de Uniedatabank en de vraag of effectief toezicht mogelijk
is, zolang de Uniedatabank nog niet operationeel is. De toelichting bij het voorstel
van wet is op dit punt verduidelijkt.

Wanneer een hoeveelheid energie uit hernieuwbare bronnen moet worden meegeteld voor
het brutoeindverbruik van energie uit hernieuwbare bronnen in de Unie, moeten marktdeelnemers
aantonen dat de betreffende energie voldoet aan de duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductiecriteria zoals opgenomen in artikel 29 en 29bis van de richtlijn hernieuwbare
energie (RED). Dit moeten zij doen aan de hand van verplichte, onafhankelijke en transparante
audits, die in overeenstemming zijn met uitvoeringsverordening 2022/9966. In de uitvoeringsverordening is ervoor gekozen de normering neer te leggen bij vrijwillige
systemen7. Indien een marktdeelnemer de criteria en voorschriften van het systeem ten aanzien
van de duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductiecriteria van de RED naleeft, kan
hij daar door het betreffende vrijwillig systeem voor gecertificeerd worden8. De controle op de naleving van de duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductiecriteria,
zoals vastgelegd in normen van het vrijwillig systeem, is belegd bij certificeringsorganen.
Dit zijn onafhankelijke, geaccrediteerde conformiteitsbeoordelingsinstanties (CBI’s)
die op grond van een overeenkomst met een erkend vrijwillig of nationaal systeem certificeringsdiensten
aanbieden voor grondstoffen of brandstoffen. De certificeringsorganen voeren namens
de vrijwillige of nationale systemen audits uit bij de marktdeelnemers en geven certificaten
af overeenkomstig het certificeringssysteem van het vrijwillige of nationale systeem9.

Hiermee legt de RED de verificatie van de naleving van de duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductievereisten
grotendeels in private handen. Als een vrijwillig systeem en de daaraan gelieerde
certificeringsorganen hun werk naar behoren uitvoeren, mag dan ook worden uitgegaan
van een voldoende robuust en betrouwbaar systeem. Dit volgt ook uit de RED waarin
staat opgenomen dat als een marktdeelnemer bewijs of gegevens verstrekt die zijn verkregen
overeenkomstig een vrijwillig of nationaal systeem dat is erkend door de Commissie,
de lidstaat dan geen nader bewijs mag vragen van de marktdeelnemer over de naleving
van de elementen die onder het systeem vallen. Toegepast op de bijmengverplichting
en de broeikasgasemissiereductie betekent dit dat de NEa de controle op de naleving
niet over mag gaan doen, maar uit moet gaan van de broeikasgasketenemissiereductie
die naar voren komt uit de certificaten die zijn afgegeven door certificeringsorganen
die handelen namens een vrijwillig systeem. De controle op de naleving van de duurzaamheids-
en broeikasgasemissiereductiecriteria, zoals neergelegd in de normen van het vrijwillig
systeem, heeft dan immers al plaatsgevonden door de certificeringsorganen. Wat de
marktdeelnemer vervolgens met de verkregen informatie doet, mag de NEa wel bij het
toezicht betrekken. Daaraan staat de RED niet in de weg. Dan gaat het bijvoorbeeld
om de vraag in hoeverre de marktdeelnemer het verkregen bewijs op de juiste manier
heeft opgenomen in de door hem gevoerde massabalans en op bewijzen van duurzaamheid
die door hem zijn opgesteld en gebaseerd zijn op het bewijs dat van het certificeringsorgaan
afkomstig is.

De werking van de certificeringsorganen die in het kader van een vrijwillig systeem
onafhankelijke audits uitvoeren, is op grond van de RED wel onderwerp van publiek
toezicht10. Toegepast op de bijmengverplichting betekent dit dat de NEa toezicht houdt op de
certificeringsorganen die binnen Nederland actief zijn. Dit toezicht ziet zowel op
de certificeringsdiensten die de certificeringsorganen aanbieden aan marktdeelnemers,
als op de door certificeringsorganen uitgevoerde verificatie van de accuraatheid en
volledigheid van gegevens die marktdeelnemers in de Uniedatabank hebben ingevoerd11. Voor dit toezicht krijgt de NEa toegang tot de locaties van marktdeelnemers, de
massabalanssystemen en andere informatie die zij nodig heeft voor het uitvoeren van
toezicht. Dit volgt bijvoorbeeld uit artikel 17 van de uitvoeringsverordening waarin
staat opgenomen dat vrijwillige systemen vereisen dat marktdeelnemers en certificeringsorganen
met de lidstaten moeten samenwerken en alle informatie ter beschikking moeten stellen
die de bevoegde autoriteiten nodig hebben om hun taken krachtens de RED uit te voeren.

Het toezicht van de NEa op de certificeringsorganen beperkt zich weliswaar tot de
Nederlandse landsgrenzen, maar dit toezicht wordt aangevuld door het toezicht dat
belegd is bij toezichtsorganen in de andere lidstaten. De uitvoeringsverordening bevat
daartoe ook grondslagen tot het uitwisselen van informatie tussen verschillende lidstaten
en het opstellen van samenwerkingskaders.

Aanvullend op het toezicht op de certificeringsorganen, houdt de NEa binnen Nederland
ook toezicht op de gecertificeerde schakels in de keten. Indien sprake is van een
non-conformiteit die losstaat van het bewijs dat verkregen is van een certificeringsorgaan,
kan de NEa hierop handhaven. Binnen Europese samenwerkingsverbanden wordt ingezet
op versterking van dit toezicht middels verplichte normen. Dit wordt bijvoorbeeld
gedaan via expertgroepen die betrokken zijn bij wijziging van de uitvoeringsverordening
2022/996.

Met de invoering van de Uniedatabank zal het makkelijker worden om groen gas te traceren,
vanwege de daarin opgenomen informatie over de verrichte transacties en de duurzaamheidskenmerken,
met inbegrip van de broeikasgasemissies in de keten van – de herkomst van – de grondstof
tot het moment waarop het in de Unie in de handel wordt gebracht. Het onderling verbonden
gasnet van de Unie zal, met het oog op de invoering van gegevens in de Uniedatabank,
beschouwd worden als één enkel massabalanssysteem12. Dit draagt bij aan de transparantie van de keten van invoeding in het gasnet, tot
het moment van onttrekking aan het gasnet.

Dit betekent echter niet dat effectief toezicht op de toeleveringsketen niet mogelijk
is zolang de Uniedatabank nog niet operationeel is. Dit komt enerzijds door de controlemechanismes
die via de uitvoeringsverordening 2022/996 zijn ingebouwd in de systematiek van private
normering en controle via de vrijwillige systemen en de namens hen handelende certificeringsorganen.
Zo zijn marktdeelnemers verplicht om overeenkomstig de normen van een vrijwillig systeem
de in bijlage I van de uitvoeringsverordening opgenomen gegevens door te geven via
de hele toeleveringsketen, zodat de leveringen kunnen worden getraceerd13. Ook zijn er, zoals hiervoor beschreven, mogelijkheden voor lidstaten om samen te
werken met toezichtsorganen in andere lidstaten.

De controle op de naleving van de duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductievereisten
zal buiten Nederland dus plaatsvinden door certificeringsorganen die in dat land actief
zijn. Het toezicht op deze certificeringsorganen vindt plaats door toezichtsorganen
van de betreffende lidstaten en kan worden verstevigd door samenwerking tussen lidstaten
onderling. Voor zover lidstaten niet voorzien in een vorm van aanvullend toezicht
op de marktdeelnemers die in de keten van grondstof tot invoeding in het gasnet actief
zijn, kan desnoods ook controle achteraf plaatsvinden, via de gegevens die op grond
van bijlage I van de uitvoeringsverordening via de hele toeleveringsketen zijn doorgegeven.
Daarnaast wordt voor het groen gas dat ingezet wordt voor de bijmengverplichting niet
alleen een bewijs van duurzaamheid gevraagd, maar ook een garantie van oorsprong.
Hoewel de garantie van oorsprong uitsluitend tot doel heeft het aandeel of de hoeveelheid
energie uit hernieuwbare bronnen aan te tonen, kan hiermee ook de oorsprong van de
energie uit hernieuwbare bronnen worden gegarandeerd14. In combinatie met het bewijs van duurzaamheid dat overeenkomstig de uitvoeringsverordening
2022/996 is verkregen, vormt dit een voldoende robuust en traceerbaar systeem waarmee
aan de eindafnemers de duurzame en hernieuwbare oorsprong, de duurzaamheid en de broeikasgasemissiereductie
kan worden aangetoond.

Hoewel de Uniedatabank dus onmiskenbaar zal bijdragen aan de transparantie van de
toeleveringsketen en daarnaast de controle op de naleving van de duurzaamheids- en
broeikasgasemissiereductievereisten kan vergemakkelijken, betekent dit niet dat toezicht
zonder de Uniedatabank niet evengoed mogelijk is. Temeer nu de Uniedatabank niets
zal veranderen aan de mate waarin lidstaten voorzien in aanvullende vormen van toezicht.
Het toezicht door de NEa en haar buitenlandse ambtsgenoten zal tot het operationeel
worden van de Uniedatabank hooguit intensiever van aard zijn.

3. Inboeken emissiereductie door brandstofleveranciers

De bijmengverplichting groen gas is van toepassing op brandstofleveranciers voor zover
zij gas leveren via een CNG-vulstation (CNG is de afkorting voor compressed natural
gas). Brandstofleveranciers vallen ook onder de in titel 9.7 van de Wet milieubeheer
opgenomen jaarverplichting hernieuwbare energie. Beide (afzonderlijke) systemen zijn
gebaseerd op een jaarverplichting waar de brandstofleverancier aan voldoet doordat
een bepaalde hoeveelheid emissiereductie in de keten is behaald.

Met een wetsvoorstel tot wijziging van onder andere titel 9.7 van de Wet milieubeheer
(momenteel aanhangig bij de Eerste Kamer) werd aanvankelijk beoogd om uit te sluiten
dat emissiereductie die de brandstofleverancier claimt om aan de jaarverplichting
hernieuwbare energie te voldoen, tevens kan worden geclaimd om aan een ander emissiereductiedoel
of waarde-instrument te voldoen. De bepaling die hierin voorzag is echter geschrapt.15

De toelichting gaat niet in op de vraag of het mogelijk dient te zijn dat brandstofleveranciers
één en dezelfde emissiereductie zowel kunnen claimen op basis van de bijmengverplichting
als op basis van de jaarverplichting hernieuwbare energie. Als de mogelijkheid daartoe
niet wordt uitgesloten, bijvoorbeeld om te voorkomen dat brandstofleveranciers die
relatief veel groen gas aan de sector wegvervoer leveren geconfronteerd worden met
een stapeling van emissiereductieverplichtingen, acht de Afdeling het van belang dit
nader toe te lichten. Ook indien dit niet wenselijk wordt geacht dient de toelichting
zich, gelet op het voorgaande, hiertoe te verhouden.

De Afdeling adviseert om in de toelichting op het voorgaande in te gaan.

In de toelichting op het voorstel van wet is een nieuwe paragraaf 2.3.2 opgenomen,
waarin is ingegaan op de samenhang met de brandstoftransitieverplichting voor de vervoerssector.
Samengevat komt de aanvulling in de toelichting erop neer dat beide verplichtingen
weliswaar naast elkaar bestaan, maar dat er geen sprake is van overlappende verplichtingen
of van een mogelijke dubbele claim.

Broeikasgasemissiereductie kan naar zijn aard slechts een keer worden geclaimd. Het
gaat immers om een reductie die wordt bereikt in de hele keten, van bron tot eindgebruiker.
Indien de levering aan een CNG-vulstation wordt ingeboekt onder de bijmengverplichting,
eindigt de keten daar. De garantie van oorsprong en het bewijs van duurzaamheid die
tot dat punt aan de betreffende levering waren gekoppeld, worden door de NEa geschrapt
en kunnen daarom ook niet meer worden doorgeleverd. Dit vormt een waarborg waarmee
dubbeltelling wordt voorkomen.

Bovendien rust de bijmengverplichting op andere actoren dan de brandstoftransitieverplichting.
De bijmengverplichting rust op energieleveranciers die gas leveren aan een gebruiker van gas of aan een CNG-vulstation via
een aansluiting op het gasnet, terwijl de brandstoftransitieverplichting rust op brandstofleveranciers van benzine, diesel en zware stookolie16. Hoewel de brandstoftransitieverplichting niet rust op leveranciers van CNG, kan
deze brandstof wel worden ingezet om vrijwillig aan de brandstoftransitieverplichting
te voldoen17. Zo kunnen uitbaters van een CNG-vulstation, door levering van bioCNG en de daarmee
behaalde broeikasgasemissiereductie, voldoen aan een deel van de brandstoftransitieverplichting
die rust op de levering van de andere hiervoor genoemde brandstoffen. Het kan daarbij
gaan om brandstofleveranciers die zelf een van de genoemde brandstoffen leveren of,
wanneer een uitbater van een CNG-vulstation geen benzine, diesel of zware stookolie
levert aan eindgebruikers, door de behaalde emissiereductie-eenheden (ERE’s) voor
vervoer te verkopen aan brandstofleveranciers op wie wel een brandstoftransitieverplichting
rust.

Door de invoering van de bijmengverplichting zal er naar verwachting minder groen
gas beschikbaar zijn voor uitbaters van CNG-vulstations om in te kunnen zetten voor
ERE’s. Dit gevolg is voorzien en niet per definitie ongunstig. Het leidt immers tot
een grotere vraag naar groen gas en past daarmee in de doelstellingen van de bijmengverplichting.

4. Eisen aan gas uit hernieuwbare bronnen

Het voorstel bepaalt dat bij ministeriële regeling eisen kunnen worden gesteld aan
gas uit hernieuwbare bronnen. Die eisen kunnen betrekking hebben op de duurzaamheids-
en broeikasgasemissiereductiecriteria, evenals op de accuraatheid en de volledigheid
van de gegevens die marktdeelnemers daarover invoeren in de Uniedatabank.18

De Afdeling wijst erop dat het stellen van de genoemde eisen noodzakelijk is om het
gas uit hernieuwbare bronnen mee te tellen voor de verplichtingen die voortvloeien
uit de wijzigingsrichtlijn hernieuwbare energie (hierna: RED III) wat betreft het
behalen van een bepaald aandeel hernieuwbare energie.19 Om te waarborgen dat geleverd groen gas (ook) bijdraagt aan het behalen van de doelstellingen
van de RED III is het daarom van belang dat duidelijk is dat de eisen van toepassing
zijn.

De in voorbereiding zijnde Implementatiewet herziene gasrichtlijn en uitvoering herziene
gasverordening schrijft voor dat bij ministeriële regeling duurzaamheidseisen, en
eisen ten aanzien van in de Uniedatabank in te voeren gegevens, worden gesteld.20 Het is echter niet duidelijk in hoeverre deze bij ministeriële regeling voor te schrijven
eisen van toepassing zullen zijn op de levering van groen gas.

De Afdeling adviseert om de facultatieve formulering voor het bij ministeriële regeling
kunnen stellen van eisen aan gas uit hernieuwbare bronnen te wijzigen in een verplichting
om deze eisen bij ministeriële regeling te stellen.

Met groen gas wordt in de Wet bijmengverplichting groen gas biomethaan21 en e-methaan22 bedoeld, met als kanttekening dat groen gas op dit moment voornamelijk bestaat uit
hernieuwbare bronnen van biologische oorsprong. Hoewel de bijmengverplichting dus
openstaat voor beide gassen uit hernieuwbare bronnen, wordt ervan uitgegaan dat biomethaan
het overgrote deel van het aanbod zal betreffen.

Door het gebruik van deze brandstoffen uit hernieuwbare bronnen, wordt een bijdrage
geleverd aan het bindend streefcijfer van de Unie in de RED dat tot doel heeft het
brutoeindverbruik van energie uit hernieuwbare bronnen te verhogen. Hierbij is van
belang dat energie uit biomassabrandstoffen, waar biomethaan onder valt, enkel wordt
meegeteld in het streefcijfer wanneer de betreffende energie voldoet aan de duurzaamheids-
en broeikasgasemissiereductiecriteria van de RED23. Voor energie uit hernieuwbare brandstoffen van niet-biologische oorsprong, waar
e-methaan onder valt, geldt dat de betreffende energie alleen wordt meegeteld als
de broeikasgasemissiereducties, door het gebruik van die brandstoffen, ten minste
70% bedragen24.

Aangezien de wet met de bijmengverplichting inderdaad tot doel heeft bij te dragen
aan het aandeel hernieuwbare energie van Nederland, is het noodzakelijk dat het groen
gas dat wordt bijgemengd voldoet aan de duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductiecriteria
van de RED. De rechtstreeks werkende uitvoeringsverordening (EU) 2022/99625 bevat voorschriften om de duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductiecriteria te
controleren, maar verplicht op zichzelf niet tot naleving van de hiervoor genoemde
criteria. Met de in voorbereiding zijnde Implementatiewet herziene gasrichtlijn en uitvoering herziene gasverordening zal een paragraaf ingevoegd worden in hoofdstuk 9 van de Wet Milieubeheer die tot
doel heeft de Nederlandse implementatie van de artikelen 29, 29bis, 30 en 31bis van
de RED te harmoniseren. Zodra die wet is ingevoerd, zal de verplichting tot naleving
van de duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductiecriteria volgen uit die paragraaf,
maar enkel voor zover die paragraaf van toepassing is verklaard in deze wet. Zolang
dat nog niet het geval is, is het gelet op het realiseren van de hiervoor genoemde
doelstellingen noodzakelijk om de naleving van de duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductievereisten
verplicht te stellen bij of krachtens deze wet. Het advies van de Afdeling wordt daarom
overgenomen. In het voorgestelde artikel 9.9.4.2 is hiertoe de formulering aangepast
waardoor het facultatieve karakter is aangepast in een verplicht karakter, zodat de
plicht tot het voldoen aan de duurzaamheids- en broeikasgasemissiereductiecriteria
bij ministeriële regeling zal worden opgenomen.

5. Evaluatie

De toelichting vermeldt dat het wetsvoorstel uiterlijk in 2029 zal worden geëvalueerd
op drie onderdelen:

– haalbaarheid jaarlijkse verplichting;

– werking flexibiliteitsopties (buy-out, inclusief de hoogte, en sparen);

– meerkosten voor afnemers.

Voor het bepalen van de doeltreffendheid en effecten van de wet is de termijn waarbinnen
de evaluatie plaatsvindt van belang en de afbakening van de onderdelen van de wet
waarop de evaluatie betrekking heeft.

Wat betreft de evaluatietermijn volgt uit de Aanwijzingen voor de regelgeving dat
een termijn van vijf jaar in de rede ligt. Afwijkingen zijn mogelijk, maar bij een
kortere termijn is er een risico dat nog te weinig ervaring is opgedaan met de wet.26 Aangezien de toelichting uitgaat van een kortere termijn, zou de keuze voor deze
termijn nader moeten worden toegelicht.

Verder wijst de Afdeling erop dat het wetsvoorstel beoogt om groengasproductie te
stimuleren en bij te dragen aan klimaatdoelstellingen. Het ligt daarom voor de hand
om ook deze doelen te betrekken in de evaluatie. Op die manier kan bovendien een beter
oordeel worden gegeven over met elkaar samenhangende onderdelen. Zo dient een evaluatie
plaats te vinden van de meerkosten voor afnemers.27 Een appreciatie van meerkosten lijkt echter pas goed mogelijk op het moment dat tevens
in beeld is welke bijdrage de wet levert aan het stimuleren van groengasproductie
en het behalen van klimaatdoelstellingen.

De Afdeling adviseert om in de toelichting nader in te gaan op de termijn en de onderdelen
van de evaluatie.

Binnen vijf jaar na inwerkingtreding van de Wet bijmengverplichting groen gas zullen
de doeltreffendheid en de effecten van de bijmengverplichting groen gas worden geëvalueerd.
Hiertoe is een evaluatiebepaling opgenomen in het wetsvoorstel. De precieze termijn
waarbinnen de evaluatie zal plaatsvinden, zal enerzijds afhangen van de beschikbaarheid
van toereikende informatie en anderzijds van de resterende looptijd waarbinnen eventuele
wijzigingen nog kunnen worden doorgevoerd, gezien de huidige looptijd tot en met 2035.

Het kabinet gaat momenteel uit van een evaluatie in 2029, maar indien voldoende informatie
ontbreekt kan dit worden uitgesteld tot uiterlijk vijf jaar na inwerkingtreding. Bij
de evaluatie zal in ieder geval de mate worden betrokken waarin het wetsvoorstel bijdraagt
aan de klimaatdoelstellingen. Hieronder vallen bijvoorbeeld de daadwerkelijke hoeveelheid
geleverd groen gas onder de bijmengverplichting, de werking van de buy-out en de meerkosten
voor de consument. Op basis van deze elementen kan onderzocht worden in hoeverre de
bijmengverplichting bijdraagt aan de reductie van broeikasgasemissies, afgezet tegen
de kosten voor de consument. De toelichting van het voorstel van wet is op bovenstaande
punten aangevuld.

6. Verhouding tot het Unierecht en notificatieprocedure

Na de notificatie van een eerdere versie van het wetsvoorstel, heeft de Europese Commissie
hierop een uitgebreid gemotiveerde mening uitgebracht. Als gevolg hiervan is de eerdere
versie van het wetsvoorstel aangepast.28 Na indiening van de aangepaste versie van het wetsvoorstel voor advies van de Afdeling
advisering, heeft de Europese Commissie op 16 februari 2026 een nadere reactie gegeven
en daarin verzocht om op een aantal punten een nadere verduidelijking te geven. Nederland
heeft hierop op 3 maart 2026 gereageerd.29

De aanpassing van het wetsvoorstel heeft ertoe geleid dat in de onderhavige versie
van het voorstel buitenlands groen gas niet langer is uitgesloten van de bijmengverplichting.
Toch resteren er, blijkens de hierboven aangehaalde correspondentie, bij de Europese
Commissie nog vragen wat betreft de verhouding van het voorstel tot het Unierecht.
Mede in dat licht bezien ligt het in de rede om in de toelichting meer aandacht te
besteden aan de verhouding van het voorstel tot het vrij verkeer van goederen en diensten,
en de vrijheid van vestiging.

De Afdeling adviseert om in de toelichting in te gaan op de verhouding tot het vrij
verkeer van goederen en diensten, en de vrijheid van vestiging. Indien de notificatieprocedure
tot een ingrijpende wijziging van het wetsvoorstel leidt, adviseert de Afdeling om
het voorstel opnieuw aan haar voor te leggen.30

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het
voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat het voorstel bij de Tweede
Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.

De vice-president van de Raad van State,

Th.C. de Graaf

In navolging van het advies van de Afdeling is hoofdstuk 3.
Verhouding tot hoger recht aangevuld en op punten herschreven. Ook paragraaf 3.5. Notificatie op grond van Richtlijn (EU) 2015/1535 is aangepast en aangevuld. Voor de aanvulling op paragraaf 3.5 is geput uit de uitgebreidere
reactie van Nederland op de opmerkingen van de dienst van de Commissie van 3 maart
2026. Deze reactie is openbaar en staat opgenomen in het TRIS (Technical Registration
Information System)31.

Verwezen wordt naar de betreffende passages in de toelichting op het voorstel van
wet en de reactie van Nederland op de opmerkingen van de dienst van de Commissie.

7. Andere wijzigingen

Van de gelegenheid is gebruikgemaakt om het wetsvoorstel en de memorie van toelichting
aan te passen door enkele technische wijzigingen door te voeren en de toelichting
waar nodig aan te vullen en te actualiseren.

Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting met bijlagen aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.

De Minister van Klimaat en Groene Groei, S. van Veldhoven-van der Meer