Memorie van toelichting : Memorie van toelichting
36 915 III Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Algemene Zaken (IIIA), de begrotingsstaat van het Kabinet van de Koning (IIIB) en de begrotingsstaat van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (IIIC) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Nr. 2
MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van
artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve
ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen
aan te brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Algemene Zaken (IIIA);
2. de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie;
3. de begrotingsstaat van het Kabinet van de Koning (IIIB) en de begrotingsstaat van
de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (IIIC).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van
deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister-President, Minister van Algemene Zaken,
R.A.A. Jetten
B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
In de navolgende paragrafen 2.1, 2.2 en 2.3 worden de voorgestelde mutaties toegelicht,
voor het Ministerie van Algemene Zaken, het Kabinet van de Koning en de Commissie
van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten.
2 Beleidsartikelen
2.1 Artikel 1 Eenheid van het algemeen regeringsbeleid
Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Tabel 1 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)
Artikelnummer
Uitgaven 2026
Uitgaven 2027
Uitgaven 2028
Uitgaven 2029
Uitgaven 2030
Uitgaven 2031
Vastgestelde begroting 2026
102.594
100.797
98.741
96.855
96.855
96.855
Mutaties coalitieakkoord
1) Efficiencytaakstelling coalitieakkoord
1
0
– 191
– 379
– 919
– 1.445
– 1.445
2) Maatregel vernieuwing rijksdienst coalitieakkoord
1
0
0
0
– 1.955
– 4.899
– 4.899
Belangrijkste suppletoire mutaties
3) Loon-en prijsbijstelling 2026
1
1.586
1.561
1.190
1.142
1.141
1.084
4) Loon-en prijsbijstelling toedeling naar KvdK
1
– 31
– 31
– 27
– 27
– 27
– 26
5) Loon-en prijsbijstelling toedeling naar CTIVD
1
– 40
– 40
– 36
– 30
– 30
– 29
6) Oprichting Bureau Bestuursraad Rijk (BBR)
1
1.400
1.400
1.400
1.400
1.400
1.400
7) Eindejaarsmarge (EJM) 2025
1
1.006
0
0
0
0
0
8) Uitdeling EJM 2025 naar KvdK
1
– 33
0
0
0
0
0
9) Aanwending EJM 2025 voor CTIVD
1
– 900
0
0
0
0
0
10) Overige overboekingen met andere begrotingen
1
– 101
– 29
– 29
0
0
0
Stand 1e suppletoire begroting 2026
105.481
103.467
100.860
96.466
92.995
92.940
Toelichting
1. Dit is de verwerking van de efficiencytaakstelling zoals afgesproken in het coalitieakkoord.
2. Dit is de verwerking van de maatregel vernieuwing rijksdienst en slagvaardige overheid
zoals afgesproken in het coalitieakkoord.
3. De loon-en prijsbijstelling 2026.
4. De doorverdeling van de loon-en prijsbijstelling naar het KvdK.
5. De doorverdeling van de loon-en prijsbijstelling naar de CTIVD
6. In 2026 en verder dragen de departementen € 1,4 miljoen bij voor de financiering oprichten
Bureau Bestuursraad Rijk (BBR).
7. De eindejaarsmarge 2025.
8. De uitdeling van de eindejaarsmarge 2025 naar KvdK.
9. De aanwending van de eindejaarsmarge 2025 voor de extra exploitatiekosten nieuwe huisvesting
CTIVD in 2027.
10. Dit is het saldo van diverse overboekingen van de begroting van het Ministerie van
Algemene Zaken (AZ).
Tabel 2 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)
Artikelnummer
Ontvangsten 2026
Ontvangsten 2027
Ontvangsten 2028
Ontvangsten 2029
Ontvangsten 2030
Ontvangsten 2031
Vastgestelde begroting 2026
6.334
5.794
5.894
5.994
5.994
5.994
Mutaties coalitieakkoord
1) Efficiencytaakstelling coalitieakkoord
1
0
0
0
– 34
– 68
– 68
2) Maatregel vernieuwing rijksdienst coalitieakkoord
1
0
0
0
– 124
– 310
– 310
Belangrijkste suppletoire mutaties
3) Ontvangsten a.g.v. doorbelasting loonbijstelling RVD/CKH 2026
1
11
11
11
11
11
11
4) Ontvangsten a.g.v. doorbelasting prijsbijstelling RVD/CKH 2026
1
11
11
11
11
11
11
Stand 1e suppletoire begroting 2026
6.356
5.816
5.916
5.858
5.638
5.638
Toelichting
1. Dit is de verwerking van de efficiencytaakstelling zoals afgesproken in het coalitieakkoord.
2. Dit is de verwerking van de maatregel vernieuwing rijksdienst en slagvaardige overheid
zoals afgesproken in het coalitieakkoord.
3. Dit betreffen technische ontvangstenmutaties als gevolg van de doorbelasting van de
loonbijstelling 2026.
4. Dit betreffen technische ontvangstenmutaties als gevolg van de doorbelasting van de
prijsbijstelling 2026.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Eenheid van het algemeen regeringsbeleid
(bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting 2026 (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting 2026 (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Mutatie 2030
Mutatie 2031
Verplichtingen
102.594
0
102.594
2.887
105.481
2.670
2.119
– 389
– 3.860
92.940
Uitgaven
102.594
0
102.594
2.887
105.481
2.670
2.119
– 389
– 3.860
92.940
1.1 Coördinatie van het algemeen communicatie- en regeringsbeleid (RVD) apparaatsuitgaven
4.830
0
4.830
– 314
4.516
– 234
– 234
– 352
– 515
– 515
Extrapolatie
4.459
1.2 Bijdrage aan de lange termijn beleidsontwikkeling (WRR) apparaatsuitgaven
631
0
631
0
631
– 4
– 7
– 24
– 46
– 46
Extrapolatie
612
1.3 Apparaatsuitgaven
61.650
0
61.650
2.579
64.229
2.743
2.434
900
– 1.224
– 1.269
Extrapolatie
57.900
1.4 Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB)
2.107
0
2.107
279
2.386
19
17
17
17
16
Extrapolatie
2.107
Bijdrage aan agentschap
1.5 Dienst Publiek en Communicatie
33.376
0
33.376
343
33.719
146
– 91
– 930
– 2.092
– 2.101
Extrapolatie
31.777
Ontvangsten
6.334
0
6.334
22
6.356
22
22
– 136
– 356
5.638
Budgetflexibiliteit
Het grootste deel van de uitgaven bij AZ zijn apparaatsuitgaven. In verband met het
beleidsarme karakter van AZ vindt er geen verdere uitsplitsing plaats naar geschatte
budgetflexibiliteit.
Toelichting
Uitgaven
De uitgaven van AZ zijn voor het jaar 2026 met € 2,9 miljoen toegenomen. Dit bedrag
betreft het saldo van meerdere mutaties.
In 2026 en verder dragen de departementen € 1,4 miljoen bij voor de financiering oprichten
Bureau Bestuursraad Rijk (BBR). Het BBR zal zich inzetten voor het realiseren van
een slagvaardige bestuursraad van het Rijk. Daarnaast zijn de eindejaarsmarge 2025
en de tranches loon-en prijsbijstelling 2026, van respectievelijk € 1 miljoen en € 1,5 miljoen
in 2026, aan de begroting toegevoegd. Van de eindejaarsmarge 2025 is € 900 duizend
via een kasschuif ingezet voor de extra exploitatiekosten voor de nieuwe huisvesting
van de CTIVD in 2027.
Mutaties coalitieakkoord
In het coalitieakkoord zijn afspraken gemaakt over een fundamenteel efficiëntere en
effectievere overheid. De hieruit voortvloeiende efficiencytaakstelling en de maatregel
vernieuwing rijksdienst en slagvaardige overheid zijn bij deze suppletoire begroting
verwerkt. De toebedeling over de artikelen van AZ heeft plaats gevonden naar rato
van het budget. De maatregelen hebben in 2026 nog geen gevolgen voor het budget van
AZ. Vanaf 2027 treedt een geleidelijke afname in, die in de daaropvolgende jaren toeneemt
tot een structurele verlaging van € 6,3 miljoen. Dat past bij de stapsgewijze invoering
zoals afgesproken in het coalitieakkoord.
Overige overboekingen met andere begrotingen
Als gevolg van lagere realisaties van de banenafspraak in de sector overheid betalen
departementen vanuit hun verantwoordelijkheid een heffing voor elke niet-gerealiseerde
baan. AZ draagt € 60 duizend bij aan de dekking van dit besparingsverlies. Daarnaast
doet AZ een bijdrage van € 12 duizend voor de Rijksbrede ICT-voorziening en voor de
jaren 2026, 2027 en 2028 draagt AZ € 29 duizend bij aan de Stuurgroep beleidskwaliteit.
Extrapolatie
Met de extrapolatiemutaties worden de begrotingsstanden in het extrapolatiejaar 2031
toegevoegd aan de begroting van AZ.
Ontvangsten
De stapsgewijze invoering van de maatregelen voor een efficiëntere en effectievere
overheid, zoals afgesproken in het coalitieakkoord, zijn ook verwerkt in de ontvangsten.
Vanaf 2029 treedt de geleidelijke afname in, die in de daaropvolgende jaren toeneemt
tot een structurele verlaging van € 378 duizend.
2.2 Artikel 1 Kabinet van de Koning
Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Tabel 4 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)
Artikelnummer
Uitgaven 2026
Uitgaven 2027
Uitgaven 2028
Uitgaven 2029
Uitgaven 2030
Uitgaven 2031
Vastgestelde begroting 2026
3.416
3.416
3.416
3.416
3.416
3.416
Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Loonbijstelling KvdK 2026
1
18
18
18
18
18
18
2) Prijsbijstelling KvdK 2026
1
13
13
9
9
9
8
3) EJM KvdK 2025
1
33
0
0
0
0
0
Stand 1e suppletoire begroting 2026
3.480
3.447
3.443
3.443
3.443
3.442
Toelichting
1. De tranche 2026 van de loonbijstelling, inclusief die voor het Kabinet van de Koning
(KvdK) en de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD),
is toegevoegd aan de begrotingsstaat van AZ. De loonbijstelling voor het KvdK is vanuit
de begroting van AZ doorverdeeld naar de begrotingsstaat van het KvdK.
2. De tranche 2026 van de prijsbijstelling, inclusief die voor KvdK en de CTIVD, is toegevoegd
aan de begrotingsstaat van AZ. De prijsbijstelling voor het KvdK is vanuit de begroting
van AZ doorverdeeld naar de begrotingsstaat van het KvdK.
3. Dit betreft de toevoeging van de eindejaarsmarge 2025.
Tabel 5 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)
Artikelnummer
Ontvangsten 2026
Ontvangsten 2027
Ontvangsten 2028
Ontvangsten 2029
Ontvangsten 2030
Ontvangsten 2031
Vastgestelde begroting 2026
3.416
3.416
3.416
3.416
3.416
3.416
Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Ontvangsten a.g.v. doorbelasting loonbijstelling KvdK 2026
1
18
18
18
18
18
18
2) Ontvangsten a.g.v. doorbelasting prijsbijstelling KvdK 2026
1
13
13
9
9
9
8
3) Ontvangsten a.g.v. doorbelasting eindejaarsmarge KvdK 2025
1
33
0
0
0
0
0
Stand 1e suppletoire begroting 2026
3.480
3.447
3.443
3.443
3.443
3.442
Toelichting
Dit betreffen technische mutaties die in het kader van de doorbelasting naar de begroting
van de Koning (I) tot ontvangsten leiden op de begrotingsstaat van KvdK.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Kabinet van de Koning (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting 2026 (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting 2026 (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Mutatie 2030
Mutatie 2031
Verplichtingen
3.416
0
3.416
64
3.480
31
27
27
27
3.442
Uitgaven
3.416
0
3.416
64
3.480
31
27
27
27
3.442
Kabinet van de Koning
3.416
0
3.416
64
3.480
31
27
27
27
26
Extrapolatie
3.416
Ontvangsten
3.416
0
3.416
64
3.480
31
27
27
27
3.442
Budgetflexibiliteit
Zie «Budgetflexibiliteit» in onderdeel D van hoofdstuk 3.1.1 Eenheid van het algemeen
regeringsbeleid.
Toelichting
Zie toelichting bij Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties.
Extrapolatie
Met de extrapolatiemutaties worden de begrotingsstanden in het extrapolatiejaar 2031
toegevoegd aan de begrotingsstaat van KvdK.
2.3 Artikel 1 Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
Overzicht belangrijkste uitgavenmutaties
Tabel 7 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)
Artikelnummer
Uitgaven 2026
Uitgaven 2027
Uitgaven 2028
Uitgaven 2029
Uitgaven 2030
Uitgaven 2031
Vastgestelde begroting 2026
4.701
4.682
4.671
3.729
3.729
3.729
Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Loonbijstelling CTIVD 2026
1
27
27
27
21
21
21
2) Prijsbijstelling CTIVD 2026
1
13
13
9
9
9
8
3) Aanwending EJM 2025 voor 2027
1
0
900
0
0
0
0
Stand 1e suppletoire begroting 2026
4.741
5.622
4.707
3.759
3.759
3.758
Toelichting
1. De tranche 2026 van de loonbijstelling, inclusief die voor het KvdK en de CTIVD, is
toegevoegd aan de begrotingsstaat van AZ. De loonbijstelling voor de CTIVD is vanuit
de begroting van AZ doorverdeeld naar de begrotingsstaat van de CTIVD.
2. De tranche 2026 van de prijsbijstelling, inclusief die voor het KvdK en de CTIVD,
is toegevoegd aan de begrotingsstaat van AZ. De prijsbijstelling voor de CTIVD is
vanuit de begroting van AZ doorverdeeld naar de begrotingsstaat van de CTIVD.
3. De aanwending van de eindejaarsmarge 2025 voor de extra exploitatiekosten nieuwe huisvesting
CTIVD in 2027.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Commissie van Toezicht op de Inlichtingen-
en Veiligheidsdiensten (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting 2026 (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting 2026 (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Mutatie 2030
Mutatie 2031
Verplichtingen
4.701
0
4.701
40
4.741
940
36
30
30
3.758
Uitgaven
4.701
0
4.701
40
4.741
940
36
30
30
3.758
Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
4.701
0
4.701
40
4.741
940
36
30
30
29
Extrapolatie
3.729
Ontvangsten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Budgetflexibiliteit
Zie «Budgetflexibiliteit» in onderdeel D van hoofdstuk 3.1.1 Eenheid van het algemeen
regeringsbeleid.
Toelichting
In verband met de extra exploitatiekosten voor de nieuwe huisvesting van de CTIVD
aan de Turfmarkt per 1 januari 2027, is een gedeelte van de eindejaarsmarge 2025 van
AZ via een kasschuif ingezet voor het betreffende jaar. De extra exploitatiekosten
omvat onder meer verplichte kosten voor de diensten van FM Haaglanden en aanvullende
kosten voor de beveiliging.
Extrapolatie
Met de extrapolatiemutaties worden de begrotingsstanden in het extrapolatiejaar 2031
toegevoegd aan de begrotingsstaat van de CTIVD.
Ondertekenaars
R.A.A. Jetten, minister van Algemene Zaken
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.