Memorie van toelichting : Memorie van toelichting
36 915 IIB Wijziging van de begrotingsstaat van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Nr. 2
MEMORIE VAN TOELICHTING
INHOUDSOPGAVE
blz.
A.
ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
1
B
BEGROTINGSTOELICHTING
3
1
Leeswijzer
3
2
Beleidsartikelen
3
2.1
Artikel 1. Raad van State
3
2.2
Artikel 2. Algemene Rekenkamer
4
2.3
Artikel 3. de Nationale ombudsman
5
2.4
Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden
5
2.5
Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
6
2.6
Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
7
2.7
Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
7
2.8
Artikel 9. Kiesraad
8
3
Niet-beleidsartikelen
8
3.1
Artikel 10. Nog onverdeeld
8
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van
artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve
ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen
aan te brengen in de begrotingsstaat van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten
van de Gouverneurs en de Kiesraad.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze
memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
P.E. Heerma
B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
Voor u ligt de eerste suppletoire begroting van de overige Hoge Colleges van Staat,
Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De eerste suppletoire begroting geeft
een geactualiseerd beeld van de uitvoering van de begroting 2026 (Kamerstukken II
2025/26,
36 800 IIB, nr. 1). De stand van de eerste suppletoire begroting wordt vanaf de stand van de vastgestelde
begroting 2026 opgebouwd.
In deze eerste suppletoire begroting wordt in de tabel budgettaire gevolgen van beleid
de cijfers van zes begrotingsjaren weergegeven. In de kolom van begrotingsjaar 2031
zijn de middelen in verband met de extrapolatie gepresenteerd.
Uitgangspunt bij de toelichting op de tabel is dat per artikel de beleidsmatige en
technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens
zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde
staffel, te weten:
Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
Begrotingsartikel
Beleidsmatige mutaties
(ondergrens in € mln.)
Technische mutaties
(ondergrens in € mln.)
1. Raad van State
Verplichting/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 1 mln.
Verplichting/Uitgaven 4 mln.
Ontvangsten 2 mln.
2. Algemene Rekenkamer
Verplichting/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.
Verplichting/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.
3. De Nationale ombudsman
Verplichting/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.
Verplichting/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.
4. Kanselarij der Nederlandse Orden
Verplichting/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.
Verplichting/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.
6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
Verplichting/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.
Verplichting/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 1 mln.
7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
Verplichting/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.
Verplichting/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.
8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
Verplichting/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.
Verplichting/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.
9. Kiesraad
Verplichting/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.
Verplichting/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.
10. Nog onverdeeld
Verplichting/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.
Verplichting/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.
2 Beleidsartikelen
2.1 Artikel 1. Raad van State
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1. Raad van State (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie
2027
Mutatie
2028
Mutatie
2029
Mutatie
2030
Mutatie
2031
Art.
Verplichtingen
106.807
0
106.807
912
107.719
13.063
0
0
0
98.996
Uitgaven
106.807
0
106.807
912
107.719
13.063
0
0
0
98.996
1.0
Raad van State
106.807
0
106.807
912
107.719
13.063
0
0
0
98.996
Institutionele inrichting
106.807
0
106.807
912
107.719
13.063
0
0
0
98.996
Advisering
8.283
0
8.283
0
8.283
0
0
0
0
8.283
Bestuursrechtspraak
49.539
0
49.539
0
49.539
13.063
0
0
0
45.670
Raad van State
gemeenschappelijke diensten
48.985
0
48.985
912
49.897
0
0
0
0
45.043
Ontvangsten
1.950
0
1.950
0
1.950
0
0
0
0
1.950
Toelichting
Institutionele inrichting
Bestuursrechtspraak
De Raad van State houdt zich voor hun raming van het aantal zaken voor de Vreemdelingenkamer
aan de Meerjaren Productie Prognose (MPP) van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.
Voor 2027 ligt er een raming van de MPP van 7.717 zaken. Voor 2027 resulteert dit
in een aanvulling van het budget van circa € 13 mln.
Raad van State gemeenschappelijke diensten
Daarnaast maakt de Raad van State gebruik van de eindejaarsmarge voor het rond krijgen
van de begroting en het zo goed mogelijk kunnen oplossen van problematiek.
2.2 Artikel 2. Algemene Rekenkamer
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2. Algemene Rekenkamer (bedragen x
€ 1.000)
Ontwerp begroting t
(1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie
2027
Mutatie
2028
Mutatie
2029
Mutatie
2030
Mutatie
2031
Art.
Verplichtingen
49.547
0
49.547
909
50.456
– 4.700
0
7.700
0
46.530
Uitgaven
49.547
0
49.547
909
50.456
– 4.700
0
7.700
0
46.530
2.0
Algemene Rekenkamer
49.547
0
49.547
909
50.456
– 4.700
0
7.700
0
46.530
Institutionele inrichting
49.547
0
49.547
909
50.456
– 4.700
0
7.700
0
46.530
Recht-
en doelmatigheidsbevordering
49.547
0
49.547
909
50.456
– 4.700
0
7.700
0
46.530
Ontvangsten
1.017
0
1.017
0
1.017
0
0
0
0
1.017
Toelichting
Institutionele inrichting
Recht- en doelmatigheidsbevordering
De ingebruikname van de gerenoveerde huisvesting van de Algemene Rekenkamer staat
in 2029 gepland in plaats van 2027. Daarom is er een kasschuif nodig.
2.3 Artikel 3. de Nationale ombudsman
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3. De Nationale ombudsman (bedragen
x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie
2027
Mutatie
2028
Mutatie
2029
Mutatie
2030
Mutatie
2031
Art.
Verplichtingen
31.505
0
31.505
1.155
32.660
850
860
350
200
31.083
Uitgaven
31.505
0
31.505
1.155
32.660
850
860
350
200
31.083
3.0
De Nationale ombudsman
31.505
0
31.505
1.155
32.660
850
860
350
200
31.083
Institutionele inrichting
27.996
0
27.996
1.155
29.151
850
860
350
200
27.574
Taakuitoefening
Nationale ombudsman
27.996
0
27.996
1.155
29.151
850
860
350
200
27.574
Materiële uitgaven
3.509
0
3.509
0
3.509
0
0
0
0
3.509
Taakuitoefening medeoverheden
3.509
0
3.509
0
3.509
0
0
0
0
3.509
Ontvangsten
3.525
0
3.525
0
3.525
0
0
0
0
3.525
Toelichting
Institutionele inrichting
Taakuitoefening Nationale ombudsman
Er zijn kosten voor een aantal noodzakelijke vernieuwingen bij de Nationale ombudsman.
De meerjarige kosten zijn voor de vervanging van het Customer Relationship Management-systeem
(CRM-systeem) (€ 0,3 mln. in 2026, ca. € 0,4 mln. per jaar in 2027 en 2028). Daarnaast
is er in 2025 een aanbesteding afgerond voor een nieuw financieel systeem (SAP) voor
de Hoge Colleges. Het financieel systeem wordt in 2026 geïmplementeerd met als doel
om in 2027 operationeel te zijn. De implementatie van het financieel systeem is duurder
dan vooraf begroot en met inachtneming hiervan zijn aanvullende middelen noodzakelijk.
Voor de Nationale ombudsman gaat het om een bedrag van € 0,4 mln. euro in 2026.
2.4 Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden
(bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie
2027
Mutatie
2028
Mutatie
2029
Mutatie
2030
Mutatie
2031
Art.
Verplichtingen
6.452
0
6.452
62
6.514
0
0
0
0
6.466
Uitgaven
6.452
0
6.452
62
6.514
0
0
0
0
6.466
4.0
Kanselarij der
Nederlandse Orden
6.452
0
6.452
62
6.514
0
0
0
0
6.466
Institutionele inrichting
4.525
0
4.525
62
4.587
0
0
0
0
4.525
Apparaat
4.525
0
4.525
62
4.587
0
0
0
0
4.525
Materiële uitgaven
1.927
0
1.927
0
1.927
0
0
0
0
1.941
Decoraties
1.927
0
1.927
0
1.927
0
0
0
0
1.941
Ontvangsten
199
0
199
0
199
0
0
0
0
199
Bij artikel 4 worden geen mutaties toegelicht, omdat de mutaties in de eerste suppletoire
begroting niet groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften
is opgenomen in de staffel.
2.5 Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
(bedragen x € 1.000)
Ontwerp
begroting t
(1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie
2027
Mutatie
2028
Mutatie
2029
Mutatie
2030
Mutatie
2031
Art.
Verplichtingen
2.478
0
2.478
1.757
4.235
250
250
250
250
2.728
Uitgaven
2.478
0
2.478
1.757
4.235
250
250
250
250
2.728
6.0
Kabinet van de Gouverneur van Aruba
2.478
0
2.478
1.757
4.235
250
250
250
250
2.728
Institutionele inrichting
2.478
0
2.478
1.757
4.235
250
250
250
250
2.728
Kabinet Gouverneur Aruba
2.478
0
2.478
1.757
4.235
250
250
250
250
2.728
Ontvangsten
125
0
125
0
125
0
0
0
0
125
Toelichting
Institutionele inrichting
Kabinet Gouverneur Aruba
Gezien de vastgestelde wisselkoers voor 2026 wordt er een tekort voorzien op de begroting.
Met deze mutatie wordt, net als voorgaande jaren, gecompenseerd voor deze wisselkoers.
In 2026 staat er € 8,3 mln. op de Aanvullende Post (AP) gereserveerd voor de nieuwe
huisvesting van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba. Hiervan zal € 0,6 mln. voor
2026 worden overgeboekt van de AP naar de begroting van de Gouverneur van Aruba voor
de aankoop van het pand en de grond. De overige € 7,7 mln. wordt op de AP doorgeschoven
naar 2027.
2.6 Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
(bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie
2027
Mutatie
2028
Mutatie
2029
Mutatie
2030
Mutatie
2031
Art.
Verplichtingen
3.613
0
3.613
587
4.200
304
304
304
304
3.917
Uitgaven
3.613
0
3.613
587
4.200
304
304
304
304
3.917
7.0
Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
3.613
0
3.613
587
4.200
304
304
304
304
3.917
Institutionele inrichting
3.613
0
3.613
587
4.200
304
304
304
304
3.917
Kabinet Gouverneur Curaçao
3.613
0
3.613
587
4.200
304
304
304
304
3.917
Ontvangsten
175
0
175
0
175
0
0
0
0
175
Bij artikel 7 worden geen mutaties toegelicht, omdat de mutaties in de eerste suppletoire
begroting niet groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften
is opgenomen in de staffel.
2.7 Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint
Maarten (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie
2028
Mutatie
2029
Mutatie
2030
Mutatie
2031
Art.
Verplichtingen
2.648
0
2.648
508
3.156
75
75
75
75
2.723
Uitgaven
2.648
0
2.648
508
3.156
75
75
75
75
2.723
8.0
Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
2.648
0
2.648
508
3.156
75
75
75
75
2.723
Institutionele inrichting
2.648
0
2.648
508
3.156
75
75
75
75
2.723
Kabinet Gouverneur Sint Maarten
2.648
0
2.648
508
3.156
75
75
75
75
2.723
Ontvangsten
75
0
75
0
75
0
0
0
0
75
Toelichting
Institutionele inrichting
Kabinet Gouverneur Sint Maarten
Gezien de vastgestelde wisselkoers voor 2026 wordt er een tekort voorzien op de begroting.
Met deze mutatie wordt, net als voorgaande jaren, gecompenseerd voor deze wisselkoers.
2.8 Artikel 9. Kiesraad
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 9. Kiesraad (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie
2027
Mutatie
2028
Mutatie
2029
Mutatie
2030
Mutatie
2031
Art.
Verplichtingen
12.164
0
12.164
– 686
11.478
4.250
3.287
4.250
2.000
14.164
Uitgaven
12.164
0
12.164
– 686
11.478
4.250
3.287
4.250
2.000
14.164
9.0
Kiesraad
12.164
0
12.164
– 686
11.478
4.250
3.287
4.250
2.000
14.164
Institutionele inrichting
12.164
0
12.164
– 686
11.478
4.250
3.287
4.250
2.000
14.164
Kiesraad
12.164
0
12.164
– 686
11.478
4.250
3.287
4.250
2.000
14.164
Ontvangsten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Toelichting
Institutionele inrichting
Kiesraad
In april 2023 is het contract tussen de Kiesraad en de leverancier Paragon ontbonden.
Dit heeft geleid tot een rechtszaak. Op 10 september jl. is het vonnis gewezen en
is de Kiesraad in het gelijk gesteld. Paragon dient de Kiesraad circa € 6 mln. terug
te betalen en is er overeengekomen dat dit in zes gelijke termijnen mag plaatsvinden,
van 23 september t/m 1 maart 2026. Middels een beroep op de eindejaarssystematiek
wordt € 3 mln. meegenomen van 2025 naar 2026 en € 5,7 mln. wordt kasgeschoven.
In samenspraak met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn
afspraken gemaakt over de benodigde middelen voor de transitie van de Kiesraad naar
een verkiezingsautoriteit. De afspraak is dat vanaf 2023 eerst incidenteel per jaar
€ 2 mln. aan de begroting van de Kiesraad wordt toegevoegd en op het moment dat het
tweede wetsvoorstel, kwaliteitsbevordering uitvoering verkiezingsproces, in werking
treedt dit structureel wordt toegevoegd. Met ingang van 1 januari 2026 is het wetsvoorstel
in werking getreden. Het bedrag wordt nu structureel aan de begroting van de Kiesraad
toegevoegd.
3 Niet-beleidsartikelen
3.1 Artikel 10. Nog onverdeeld
Tabel 10 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie
2028
Mutatie
2029
Mutatie
2030
Mutatie
2031
Art.
Verplichtingen
0
0
0
2.020
2.020
2.003
1.921
1.892
1.918
1.918
Uitgaven
0
0
0
2.020
2.020
2.003
1.921
1.892
1.918
1.918
10.0
Nog onverdeeld
0
0
0
2.020
2.020
2.003
1.921
1.892
1.918
1.918
Nog te verdelen
0
0
0
2.020
2.020
2.003
1.921
1.892
1.918
1.918
Loonbijstelling
0
0
0
1.039
1.039
1.022
985
974
980
980
Prijsbijstelling
0
0
0
981
981
981
936
918
938
938
Ontvangsten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Toelichting
Loonbijstelling
Dit betreft de loonbijstelling tranche 2026 voor de Hoge Colleges van Staat, Kabinetten
van de Gouverneurs en de Kiesraad.
Prijsbijstelling
Dit betreft de prijsbijstelling tranche 2026 voor de Hoge Colleges van Staat, Kabinetten
van de Gouverneurs en de Kiesraad. De doorverdeling vindt later in 2026 plaats.
Ondertekenaars
P.E. Heerma, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.