Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden : Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden

Nr. 4
VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN

Vastgesteld 18 december 2025

De vaste commissie voor Klimaat en Groene Groei, belast met het voorbereidend onderzoek
van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te brengen in de vorm van een lijst
van vragen met de daarop gegeven antwoorden.

De vragen zijn op 2 oktober 2025 voorgelegd aan de Minister van Klimaat en Groene
Groei. Bij brief van 16 december 2025 zijn ze door de Minister van Klimaat en Groene
Groei beantwoord.

Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling van
het wetsvoorstel voldoende voorbereid.

De fungerend voorzitter van de commissie,

Kröger

De griffier van de commissie, Nava

Vragen en antwoorden

1

Hoeveel middelen uit het Klimaatfonds zijn nog niet gereserveerd? Kunt u een overzicht
geven van de beschikbare middelen per perceel (in miljoenen euro's)?

Antwoord

De middelen in het Klimaatfonds (KF) worden onderverdeeld in drie categorieën: toekenningen,
toekenningen onder voorwaarden en reserveringen. Alleen de middelen die zijn toegekend
zijn overgeheveld naar departementale begrotingen en zijn niet meer beschikbaar in
het KF.

Tabel 5 geeft een overzicht van de toekenningen, toekenningen onder voorwaarden, reserveringen
en vrije ruimte per perceel. In het voorjaar is bij aanvang van het Meerjarenprogramma
2027 (MJP27) de totale vrije ruimte € 13.756 mln, waarvan € 13.513 mln in Kernenergie,
€ 218 mln in Vroege fase opschaling, € 23 mln in Energie-infrastructuur en € 1,5 mln
in Verduurzaming Industrie1. De vrije ruimte is exclusief reserveringen en toekenningen onder voorwaarde.

Tabel 5 – overzicht per perceel

MJP 2026 (bedragen in € mln)

Toekenningen

Toekenningen onder voorwaarden

Reserveringen

Vrije ruimte voor aanvang MJP27

Klimaatfonds totaal

5.036

4.620

3.008

13.756

1. Kernenergie

219

0

2

13.513

2. CO₂-vrije gascentrales

780

0

0

0

3. Energie-infrastructuur

806

998

459

22

4. Vroege fase opschaling

885

2.634

843

218

5. Verduurzaming industrie

874

842

1.703

1,5

6. Gebouwde omgeving

1.472

145

0

0

7. Onverdeeld

0

0

0

0

2

Hoeveel middelen in het perceel kernenergie zijn er nog beschikbaar en hoeveel middelen
zijn gereserveerd of uitgegeven?

Antwoord

In het Klimaatfonds worden middelen niet direct uitgegeven aan maatregelen maar overgeheveld
naar het desbetreffende departement. Uitgaven op het fonds zijn daarom uitsluitend
overheveling/ toekenningen naar departementale begrotingen. Sinds 2023 is er in totaal
€ 558 mln toegekend/overgeheveld uit het perceel Kernenergie naar departementale begrotingen,
waarvan € 219 mln in het MJP262. Daarnaast is € 2 mln gereserveerd voor de Nuclear Academy. De beschikbare vrije
ruimte in het perceel Kernenergie bedraagt bij aanvang van het MJP27 € 13.513 mln.

3

Hoeveel middelen zijn er binnen het perceel Verduurzaming industrie nog beschikbaar
voor maatwerkafspraken gegeven dat 2 miljard euro is gereserveerd voor de maatwerkafspraak
met Tata Steel?

Antwoord

Binnen het Klimaatfonds is € 934 mln gereserveerd voor de maatwerkafspraak met Tata
Steel Nederland (TSN). Daarnaast zijn in het voorjaar van 2024 middelen op de Aanvullende
Post (AP), die bedoeld waren voor hogere SDE++-openstellingen in 2024 en 2025, aanvullend
gereserveerd voor de maatwerkafspraak van TSN. Dit betrof een bedrag van € 1.142 mln.
Vanwege hoge energieprijzen hoefde niet het volledige budget op de AP ingezet te worden
voor de openstellingen van de SDE++ in 2024 en 2025. De SDE++ is in die jaren voor
respectievelijk € 11,5 mld en € 8 mld opengesteld. In totaal is daarmee € 2.076 mln
gereserveerd voor de maatwerkafspraak Tata.

Vanwege prudentie is een kleine marge aangehouden bovenop de € 2 mld, dit kan onder
andere benodigd zijn voor uitvoerings- en implementatiekosten.

Naast de gereserveerde middelen voor Tata Steel is er nog € 511 mln binnen het perceel
Verduurzaming industrie van het Klimaatfonds gereserveerd voor andere maatwerkafspraken.
Om een actueel overzicht te bieden na het tekenen van de Joint Letter of Intent (JLoI)
met Tata Steel vindt u onderstaand een tabel met de stand van alle resterende middelen
binnen het Klimaatfondsperceel Verduurzaming industrie, waaronder die voor maatwerkafspraken.
Deze middelen zijn allen reeds gereserveerd voor de genoemde budgetten. De vrije ruimte
in het perceel bedraagt € 1,5 mln.

Tabel 6 – reserveringen binnen perceel Verduurzaming Industrie

Maatregel perceel Verduurzaming Industrie

Reserveringen (x € 1 mln)

Reservering Maatwerk Afval verbranding installaties

147,5

Reservering Maatwerk

257,9

Reservering Maatwerk (ophoging met aanvullende voorwaarden)

75,4

Reservering Maatwerk Cosun

30

Totaal restant maatwerk afspraken (excl. TSN)

511

Reservering Maatwerk TSN

934,5

Aramis (volloop)

662

Energiebesparing mkb: Energiebesparingsfonds mkb

100

Intensivering DEI+

100

NIKI

177,8

Energiebesparing mkb: Uitbreiding ontzorgingsprogramma

25

Energiebesparing mkb: Duurzaamheidsleningen mkb

15

Ondersteuning cluster 6

20,4

Vrije ruimte

1,5

Totale reserveringen (incl. restant maatwerk afspraken)

2.547

4

Wat zijn de consequenties voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving, van het
opdrogen van het beschikbare budget op artikel 6 naar nihil vanaf 2028? Wat en hoeveel
middelen zijn er nodig om de komende jaren voldoende beschikbaar budget op de begroting
te krijgen?

Antwoord

Voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving is via het Klimaatfonds ruim € 7 mld
beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn na meerdere besluitvormingsrondes vrijwel
volledig overgeheveld naar departementale begrotingen en worden de komende jaren ingezet.
Er resteert nog € 145 mln in het Klimaatfonds voor de verduurzaming van de gebouwde
omgeving. Dit bedrag is gereserveerd voor inzet voor de Investeringssubsidie duurzame
energie en energiebesparing(ISDE). Dat betekent dat nieuwe voorstellen voor de verduurzaming
van de gebouwde omgeving in beginsel geen middelen krijgen uit het Klimaatfonds.

Momenteel wordt ten behoeve van de aankomende formatie onderzocht hoeveel aanvullende
middelen de komende jaren nodig zijn voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving.
De uitkomsten van dit onderzoek zullen met de Tweede Kamer worden gedeeld.