Amendement : Amendement van het lid Kat over het verbeteren van de positie van de natuurlijke persoon na faillissement

Nr. 19 AMENDEMENT VAN HET LID KAT

Ontvangen 16 januari 2023

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

I

Aan het opschrift wordt toegevoegd «en van de positie van de natuurlijke persoon na
opheffing van het faillissement».

II

Aan de beweegredenen wordt toegevoegd «en van de positie van de natuurlijke persoon
na opheffing van het faillissement».

III

Artikel I wordt als volgt gewijzigd:

1. Voor de tekst wordt de aanduiding D geplaatst en in de tekst vervalt «van de Faillissementswet».

2. Voor onderdeel D (nieuw) worden een aanhef en drie onderdelen ingevoegd, luidende:

De Faillissementswet wordt als volgt gewijzigd:

A

Na artikel 16 wordt een artikel ingevoegd, luidende:

Artikel 16a

1. Betreft de opheffing als bedoeld in artikel 16 een faillissement van een natuurlijke
persoon, dan stelt de rechtbank de gefailleerde alvorens zij de opheffing beveelt,
in de gelegenheid een verzoek in te dienen dat de rechtbank bij de opheffing bepaalt
dat een vordering ten aanzien waarvan het faillissement werkt, voor zover deze onvoldaan
is gebleven, niet langer afdwingbaar is. Het voorgaande geldt ongeacht of de schuldeiser
al dan niet in het faillissement is opgekomen en ongeacht of de vordering al dan niet
is geverifieerd.

2. De rechter wijst een verzoek als bedoeld in het eerste lid slechts toe indien voldoende
aannemelijk is dat toepassing van de schuldsaneringsregeling als bedoeld in titel
III niet tot een meer billijk resultaat zou kunnen lijden.

3. De rechter wijst een verzoek als bedoeld in het eerste lid af, wanneer:

a. voldoende aannemelijk is dat:

1°. de gefailleerde ten aanzien van het ontstaan of onbetaald laten van zijn schulden
in de drie jaar voorafgaand aan het faillissement niet te goeder trouw is geweest;

2°. de gefailleerde één of meer van zijn uit het faillissement voortvloeiende verplichtingen
niet naar behoren is nagekomen of door zijn doen of nalaten de uitvoering van het
faillissement anderszins is belemmerd dan wel gefrustreerd;

3°. het aan de gefailleerde te wijten is dat geen buitengerechtelijke schuldregeling met
zijn schuldeisers tot stand is gekomen;

b. de gefailleerd inmiddels is overleden.

3. Het eerste lid is niet van toepassing ten aanzien van:

a. vorderingen uit hoofde van een wettelijke onderhoudsplicht;

b. onverminderd het tweede lid, onder a, vorderingen als bedoeld in artikel 358, vierde
lid, en

c. andere bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen vorderingen.

4. De rechtbank beslist niet als bedoeld in het eerste lid dan nadat zij de gefailleerde,
de curator en de schuldeiserscommissie, zo die er is, op een door haar nader te bepalen
wijze in de gelegenheid heeft gesteld een zienswijze te geven.

B

In artikel 137f, tweede lid, wordt na «artikelen» ingevoegd «16a».

C

Aan het slot van artikel 195 wordt toegevoegd «, met dien verstande dat als het faillissement
een natuurlijke persoon betreft, artikel 16a van overeenkomstige toepassing is».

Toelichting

Dit amendement beoogt de schuldenaar, natuurlijk persoon, na beëindiging van het faillissement
een schone lei te bieden. Bij een faillissement van een natuurlijk persoon worden
alle middelen van de failliet door de curator aangewend om schuldeisers tegemoet te
komen. Het is de meest ingrijpende vorm van schuldenherstructurering van natuurlijk
personen. Toch is niet in alle gevallen na het beëindigen van het faillissement een
schone lei bereikt. Als een faillissement beëindigd wordt vanwege een gebrek aan baten
of wanneer er geen akkoord met schuldeisers kan worden bereikt maar de curator wel
alle mogelijke middelen heeft aangewend ontstaat er geen schone lei. Na opheffing
kunnen schuldeisers weer van de schuldenaar eisen dat hij de schulden betaalt. Zelfs
na een faillissement kan de schuldenaar dus niet door met een frisse start. De dreiging
van toekomstige vorderingen blijft bestaan, waardoor de failliet nog jaren in een
uitzichtloze situatie kan blijven verkeren. De indiener is van mening dat een faillissement
een nieuwe start moet betekenen, zoals ook bij rechtspersonen het geval is.

Momenteel is het mogelijk om vanuit een faillissement een verzoek tot toelating tot
de WSNP te doen. Op deze manier zou een schone lei te verkrijgen zijn. Deze route
wordt echter zelden toegepast. Het ligt ook in de rede dat voor iemand die failliet
is verklaard en waarbij alle beschikbare middelen reeds door de curator zijn aangewend
een WSNP weinig zinvol is voor zowel de failliet als de schuldeisers. Er zijn immers
geen middelen meer om te verdelen. Een failliet is in deze gevallen meer gebaat bij
ondersteuning om een nieuwe toekomst op te bouwen in plaats van nog voor een lange
periode in een zwaar WSNP traject terecht te komen.

Mocht een WSNP traject toch billijk zijn, voorziet dit amendement in een grond op
basis waarvan de rechter het verzoek tot een schone lei kan weigeren. Ook biedt het
amendement bescherming tegen misbruik door te vereisen dat de failliet drie jaar ter
goeder trouw is geweest ten aanzien van het ontstaan van de schulden of het aan de
schuldenaar de wijten is dat er geen minnelijke oplossing voor de schulden is gevonden.

Voorts zorgt het amendement ervoor dat dat de verantwoordelijkheid voor het ontstaan
van schulden niet meer exclusief bij de schuldenaar komt te liggen, maar dat er voor
(potentiële) schuldeisers ook een prikkel ontstaat om zorgvuldigheid te betrachten
bij het verlenen van krediet en constructief mee te denken wanneer er desondanks een
problematische schuldensituatie ontstaat of dreigt te ontstaan.

Kat