Brief regering : Stand van zaken implementatie richtlijnen in het tweede kwartaal 2026
21 109 Uitvoering EU-Richtlijnen
Nr. 279
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 augustus 2026
Hierbij bied ik u het periodieke overzicht aan van de stand van zaken bij de implementatie
van EU-richtlijnen in de Nederlandse wet- en regelgeving aan het einde van het tweede
kwartaal van 2026.
In deze brief wordt eerst ingegaan op de geïmplementeerde richtlijnen gevolgd door
de implementatieachterstand zoals die op 1 juli 2026 gold. Daarna worden de oorzaken
van deze achterstand behandeld en worden de richtlijnen die het volgende kwartaal
moeten worden geïmplementeerd genoemd. Vervolgens volgt een opsomming van de ingebrekestellingprocedures
die de Europese Commissie tegen Nederland is gestart als gevolg van niet-tijdige implementatie.
Mede op verzoek van uw Kamer zijn ook de lopende infracties wegens (vermeende) onjuiste
implementatie in het overzicht ingebrekestellingen per departement opgenomen. Het
overzicht in bijlage 1 is door een technische storing nog niet volledig, omdat enkele
richtlijnen met een latere implementatiedeadline nog ontbreken. Dit heeft geen gevolgen
voor het beeld van de implementatie van richtlijnen in het tweede kwartaal van 2026,
omdat de implementatiedeadline later is dan het tweede kwartaal van 2026.
Departement
Geïmplementeerde richtlijnen
Geïmplementeerde achterstallige richtlijnen
AenM
AZ
BuZa
BZK
DEF
EZ
FIN
1
IenW
3
2
JenV
KGG
LVVN
1
OCW
SZW
VRO
VWS
1
Totaal
5
2
Huidige achterstand
De achterstand bij het begin van dit kwartaal bedroeg 35 richtlijnen t.o.v. 24 richtlijnen
in het vorige kwartaal. De 35 achterstallige richtlijnen zijn aan de volgende ministeries
toegedeeld: AenM (3), BZ (1), BZK (3), EZK (1), FIN (10), IenW (2), KGG (4), SZW (2)
en JenV (9).
De overschrijding van de implementatiedatum varieert sterk, van 1 tot 1.430 dagen.
Een exacte aanduiding van de overschrijding per richtlijn is te vinden in bijgevoegd
kwartaaloverzicht.
Achterstanden en hun oorzaken
Wat betreft de oorzaken voor de implementatieachterstand ultimo tweede kwartaal 2026
speelt een aantal factoren een rol. Deze factoren worden hieronder per ministerie
toegelicht.
AenM
1. RICHTLIJN (EU) 2021/1883 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 20 oktober 2021
betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen
met het oog op een hooggekwalificeerde baan, en tot intrekking van Richtlijn 2009/50/EG
van de Raad
Uiterste implementatiedatum: 18 november 2023
Richtlijn (EU) 2021/1883 vervangt Richtlijn 2009/50/EG en daarmee de regeling voor
de Europese blauwe kaart. Bij de implementatie is zoveel mogelijk aansluiting gezocht
bij de nationale kennismigrantenregeling die op een aantal onderdelen gunstiger voorwaarden
bood. De implementatietermijn is inmiddels verstreken.
Eerder hebben onder meer de sensitiviteit van het onderwerp in de politieke verhoudingen
en de demissionaire status van het kabinet geleid tot vertragingen. Ook de betrokkenheid
van verschillende ministeries heeft gezorgd voor vertraging bij de implementatie.
Het besluit ter implementatie is in werking getreden en gereed gemeld bij de Commissie.
Het wetsvoorstel is thans nog in behandeling bij de Eerste Kamer. De Eerste Kamer
heeft om een uitvoeringstoets gevraagd op de bij amendement van de Tweede Kamer aan
het wetsvoorstel toegevoegde verplichte arbeidsmarkttoets als voorwaarde voor toegang.
Inmiddels is gebleken dat de arbeidsmarkttoets voor UWV en de IND niet uitvoerbaar
is en daarom is op 25 juni 2026 een novelle (Kamerstukken 36 972) bij de Tweede Kamer ingediend waarmee deze verplichting weer wordt geschrapt. De
Tweede Kamer heeft de datum voor inbreng verslag gesteld op 3 september 2026. De Eerste
Kamer houdt de behandeling van het wetsvoorstel aan en zal dit gelijk met de novelle
verder behandelen.
2. RICHTLIJN (EU) 2024/1346 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 mei 2024
tot vaststelling van normen voor de opvang van verzoekers om internationale bescherming
(herschikking)
Uiterste implementatiedatum: 12 juni 2026
Deze richtlijn is tijdig geïmplementeerd en genotificeerd, zonder dat er ooit sprake
was van een implementatieachterstand. Deze richtlijn staat enkel op de lijst vanwege
een interne administratieve fout, die nu is opgelost, Deze fout heeft geen gevolgen
voor de implementatie of inwerkingtreding van de implementatiewetgeving.
3. RICHTLIJN (EU) 2024/1233 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 24 april 2024
betreffende één enkele aanvraagprocedure voor een gecombineerde vergunning voor onderdanen
van derde landen om te verblijven en te werken op het grondgebied van een lidstaat,
alsmede inzake een gemeenschappelijk pakket rechten voor werknemers uit derde landen
die legaal in een lidstaat verblijven
Uiterste implementatiedatum: 21 mei 2026
Het wetsvoorstel tot implementatie van deze richtlijn is op 3 juni 2026 ingediend
bij de Tweede Kamer (Kamerstukken 36 958). De Kamer heeft op 3 juli verslag uitgebracht bij het voorstel. Dit verslag zal
kort na het zomerreces beantwoord worden.
BZ
1. GEDELEGEERDE RICHTLIJN (EU) 2026/325 VAN DE COMMISSIE van 27 oktober 2025 tot wijziging
van Richtlijn 2009/43/EG van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de bijwerking
van de lijst van defensiegerelateerde producten om deze in overeenstemming te brengen
met de bijgewerkte gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen van 24 februari
2025
Uiterste implementatiedatum: 5 juni 2026
Gedelegeerde Richtlijn (EU) 2026/325 van de Commissie van 27 oktober 2025 tot wijziging
van Richtlijn 2009/43/EG van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de bijwerking
van de lijst van defensiegerelateerde producten om deze in overeenstemming te brengen
met de bijgewerkte gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen van 24 februari
2025 is volledig geïmplementeerd door het instrument van dynamische verwijzing in
nationale regelgeving. Een Staatscourantmededeling terzake ex artikel 9.13 van de
Aanwijzingen voor de regelgeving is gepubliceerd in de Staatscourant 2026, nr. 28138 van 7 augustus 2026.
BZK
1. RICHTLIJN (EU) 2024/1500 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 mei 2024
betreffende normen voor organen voor gelijke behandeling op het gebied van gelijke
behandeling en gelijke kansen voor vrouwen en mannen in arbeid en beroep, en tot wijziging
van de Richtlijnen 2006/54/EG en 2010/41/EU
Uiterste implementatiedatum: 19 juni 2026
Op 19 juni 2026 is de implementatietermijn verstreken van deze richtlijnen (2024/1499
en 2024/1500) over verplichte nationale organen voor gelijke behandeling. Nederland
voldoet voor het overgrote deel aan deze richtlijnen omdat we een College voor de
Rechten van de Mens (CRM) hebben en gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s)
die over de benodigde positie, taken en bevoegdheden beschikken. Op grond van deze
richtlijnen moeten onze gelijkebehandelingsorganen ook kunnen oordelen over (en bijstand
kunnen verlenen bij) gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij wetgeving omtrent
sociale zekerheid (Richtlijn 79/7/EEG). Dit mandaat hebben zij nog niet.
Aangekondigde wetgeving om eenzijdig overheidshandelen onder de werking van de Algemene
wet gelijke behandeling te brengen zou de omissie verhelpen,1 maar dit wetstraject bevindt zich nog in de beginfase en treedt niet tijdig in werking.
Daarom zal het Ministerie van BZK met tijdelijke, lagere regelgeving voorzien in het
benodigde mandaat voor het CRM en de ADV’s om op die wijze op de kortst mogelijke
termijn te zorgen voor volledige implementatie van de richtlijnen.
2. RICHTLIJN (EU) 2024/1499 VAN DE RAAD van 7 mei 2024 betreffende normen voor organen
voor gelijke behandeling op het gebied van gelijke behandeling van personen ongeacht
hun ras of etnische afstamming, gelijke behandeling van personen in arbeid en beroep
ongeacht hun godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele oriëntatie,
gelijke behandeling van vrouwen en mannen op het gebied van sociale zekerheid en de
toegang tot en het aanbod van goederen en diensten, en tot wijziging van Richtlijnen
2000/43/EG en 2004/113/EG
Uiterste implementatiedatum: 19 juni 2026
Op 19 juni 2026 is de implementatietermijn verstreken van de richtlijnen 2024/1499
en 2024/1500 over verplichte nationale organen voor gelijke behandeling. Nederland
voldoet geheel aan Richtlijn 2024/1500 met bestaande wet- en regelgeving en ten aanzien
van Richtlijn 2024/1499 voor het overgrote deel, omdat we een College voor de Rechten
van de Mens (CRM) hebben en gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) die
over de benodigde positie, taken en bevoegdheden beschikken. Op grond van richtlijn
2024/1499 moeten onze gelijkebehandelingsorganen ook kunnen oordelen over (en bijstand
kunnen verlenen bij) gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij wetgeving omtrent
sociale zekerheid (Richtlijn 79/7/EEG). Dit mandaat hebben zij nog niet.
Aangekondigde wetgeving om eenzijdig overheidshandelen onder de werking van de Algemene
wet gelijke behandeling te brengen zou de omissie verhelpen,2 maar dit wetstraject bevindt zich nog in de beginfase en treedt niet tijdig in werking.
Daarom zal het Ministerie van BZK met tijdelijke, lagere regelgeving voorzien in het
benodigde mandaat voor het CRM en de ADV’s om op die wijze op de kortst mogelijke
termijn te zorgen voor volledige implementatie van de richtlijnen.
3. RICHTLIJN (EU) 2024/1275 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 24 april 2024
betreffende de energieprestatie van gebouwen (herschikking)
Uiterste implementatiedatum: 29 mei 2026
De vernieuwde Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (EPBD IV) wordt
stap voor stap ingevoerd. Dat gebeurt in aparte onderdelen, ook wel tranches genoemd.
De planning sluit aan op de Europese deadline van 29 mei 2026 en op de momenten waarop
de verschillende verplichtingen gaan gelden.
De 1e tranche EPBD is conform planning op 29 mei 2026 in werking getreden, zie Stb-2026-103, Stcrt-2026-18123, Stcrt-2026-18113. In de transponeringstabel (par. 8 Toelichting algemeen) van Stcrt-2026–18123 is
aangegeven welke onderdelen van de EPBD in de latere tranches in werking gaan treden.
Over de redenen van het opdelen in tranches en de bijbehorende planning is de kamer
eerder geïnformeerd via de brieven op 14 juli 2025, 17 april 2026 en recent op 8 juni 2026. Actuele informatie over de inhoud en de planning van de implementatie van de EPBD
IV is eveneens te volgen via Volkshuisvestingnederland.nl/epbd.
EZK
1. RICHTLIJN (EU) 2024/2749 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 9 oktober 2024
tot wijziging van de Richtlijnen 2000/14/EG, 2006/42/EG, 2010/35/EU, 2014/29/EU, 2014/30/EU,
2014/33/EU, 2014/34/EU, 2014/35/EU, 2014/53/EU en 2014/68/EU en tot invoering van
noodprocedures voor conformiteitsbeoordeling, vermoeden van conformiteit, vaststelling
van gemeenschappelijke specificaties en markttoezicht in geval van noodsituaties op
de interne markt
Uiterste implementatiedatum: 29 mei 2026
Richtlijn (EU) 2024/2749 is onderdeel van een pakket, verder bestaande uit Verordening
(EU) 2024/2747 (Internal Market Emergency and Resilience Act; hierna: IMERA-verordening) en Verordening (EU) 2024/2748. De IMERA-verordening
beoogt het functioneren van de interne markt tijdens ernstige verstoringen en crisissituaties
te waarborgen. De IMERA-verordening maakt het mogelijk dat de Europese Commissie door
middel van een uitvoeringshandeling noodprocedures in gang kan zetten. Deze noodprocedures
zijn met Verordening (EU) 2024/2748 en Richtlijn (EU) 2024/2749 toegevoegd aan zestien
bestaande verordeningen en richtlijnen.
De implementatie van de noodprocedures die door Richtlijn (EU) 2024/2749 worden toegevoegd
aan bestaande richtlijnen vindt plaats door middel van een wijziging van de Telecommunicatiewet
en een wijziging van verschillende besluiten en ministeriële regelingen.3 Deze bestaande richtlijnen vallen onder de verantwoordelijkheid van de Ministers
van Economische Zaken en Klimaat, Infrastructuur en Waterstaat, Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
De implementatie van Richtlijn (EU) 2024/2749 duurt langer vanwege de omvang en de
complexiteit van het gehele pakket waar deze richtlijn deel van uitmaakt. De zestien
verordeningen en richtlijnen waarin deze noodprocedures worden geïntroduceerd zien
op uiteenlopende producten en vallen onder de verantwoordelijkheid van verschillende
Ministers. Om ervoor te zorgen dat de samenhang van de noodprocedures in stand blijft,
is ervoor gekozen om deze gezamenlijk te implementeren.4 De hiervoor benodigde afstemming, ook met de betrokken toezichthouders, vroeg extra
tijd.
Het wetsvoorstel is op 12 mei 2026 voor advies bij de Raad van State aanhangig gemaakt.
Het wetsvoorstel zal, met inachtneming van het advies van de Raad van State, zo spoedig
mogelijk worden ingediend bij de Tweede Kamer. Het implementatiebesluit zal zo spoedig
mogelijk voor advies aan de Raad van State worden voorgelegd. De implementatieregelingen
zijn in voorbereiding.
FIN
1. RICHTLIJN (EU) 2023/2225 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 18 oktober 2023
inzake kredietovereenkomsten voor consumenten en tot intrekking van Richtlijn 2008/48/EG
Uiterste implementatiedatum: 20 november 2025
Deze richtlijn (de Consumer Credit Directive II, «CCDII») heeft als doel een hoog niveau van consumentenbescherming bij consumentenkrediet
te waarborgen en de interne markt te versterken. Het toepassingsgebied van de CCDII
is verbreed ten opzichte van de voorgaande richtlijn (de CCDI): bepaalde vormen van
krediet in de vorm van uitgestelde betaling, zoals «Buy Now, Pay Later» (BNPL) en creditcards, vallen nu ook onder de kredietregels. Verder worden onder
meer informatieverplichtingen jegens de consument aangescherpt, wordt de kredietwaardigheidstoets
uitgebreid, wordt de privacy van de consument beter beschermd en wordt er meer geregeld
voor preventie van problematische schulden.
De implementatie van deze richtlijn heeft helaas vertraging opgelopen. De implementatiedeadline
van 20 november 2025 is inmiddels overschreden. Dit is mede het gevolg van de omvang
en complexiteit van het pakket, inclusief meer dan twintig lidstaatopties en de politieke
wens om gebruik van BNPL door jongeren te verbieden. Het kabinet zet zich ervoor in
dat de bepalingen uit de CCDII vanaf november 2026 wel daadwerkelijk van toepassing
zijn.
Het wetsvoorstel is op 2 april jongstleden ingediend bij de Tweede Kamer. De nota
naar aanleiding van het verslag is op 23 juni jongstleden naar de Tweede Kamer gestuurd.
Op 28 september 2026 staat het wetgevingsoverleg gepland. Het ontwerpbesluit is op
12 juni jongstleden aan de Tweede Kamer aangeboden in het kader van een voorhangprocedure.
Als de Tweede Kamer het wetsvoorstel aanneemt, zal het ontwerpbesluit, voor (spoed)advies
naar de Raad van State worden gestuurd. Daarna volgt ook behandeling van het wetsvoorstel
in de Eerste Kamer. Tot slot wordt op dit moment een ministeriële regeling voorbereid,
die in de zomer zal worden geconsulteerd. De toepassingsdatum op grond van de richtlijn
is 20 november 2026. Het is daarom de bedoeling dat het wetsvoorstel, het ontwerpbesluit
en de ministeriële regeling op 20 november 2026 in werking treden.
2. RICHTLIJN (EU) 2023/2673 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 22 november
2023 tot wijziging van Richtlijn 2011/83/EU wat betreft op afstand gesloten overeenkomsten
inzake financiële diensten, en tot intrekking van Richtlijn 2002/65/EG
Uiterste implementatiedatum: 19 december 2025
Richtlijn (EU) 2023/2673 wijzigt de richtlijn consumentenrechten en trekt de richtlijn
betreffende verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten in. De richtlijn
bevat regels die van toepassing zijn op overeenkomsten inzake financiële diensten
die op afstand gesloten zijn. Het doel van de richtlijn is om het wetgevingskader
te vereenvoudigen en te moderniseren. De richtlijn beoogt verder een vangnet te zijn
voor financiële diensten die niet onder sectorspecifieke Uniewetgeving vallen of zijn
uitgesloten van het toepassingsgebied van Uniewetgeving betreffende specifieke financiële
diensten (vangnetfunctie). Zo waarborgt de richtlijn dat op de hele interne markt
hetzelfde hoge niveau van consumentenbescherming geldt. De richtlijn bevat regels
omtrent de verstrekking van precontractuele informatie, het ontbindingsrecht en regels
ter bescherming van consumenten bij het online sluiten van overeenkomsten voor financiële
diensten. Voorts verplicht de richtlijn bij alle consumentenovereenkomsten – dus niet
enkel inzake financiële diensten – gesloten via een online-interface (website of app)
dat handelaren de consument gedurende de ontbindingstermijn van 14 dagen in staat
stellen de overeenkomst via een functie op deze online interface te kunnen ontbinden
(de «ontbindingsfunctie»). De richtlijn moest op 19 december 2025 zijn geïmplementeerd
in nationale wetgeving en moet vanaf 19 juni 2026 worden toegepast door handelaren
en financiële dienstverleners.
De implementatie van de richtlijn vindt plaats door middel van een wijziging van de
Wet op het financieel toezicht, Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek (BW) en de Wet handhaving
consumentenbescherming (Whc) en enige op de Wet op het financieel toezicht gebaseerde
lagere regelgeving.
De implementatie heeft helaas vertraging opgelopen wegens de complexiteit. De Implementatiewet
richtlijn op afstand gesloten overeenkomsten inzake financiële diensten is op 24 juni
2026 gepubliceerd in het Staatsblad en op 25 juni 2026 in werking getreden. Op 10 juni
2026 heeft de Afdeling advisering van de Raad van State advies uitgebracht over het
ontwerp-Implementatiebesluit richtlijn op afstand gesloten overeenkomsten inzake financiële
diensten. Dit implementatiebesluit zal zo spoedig mogelijk worden gepubliceerd in
het Staatsblad.
3. RICHTLIJN (EU) 2023/2226 VAN DE RAAD van 17 oktober 2023 tot wijziging van Richtlijn
2011/16/EU betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen.
Uiterste implementatiedatum: 31 december 2025
Richtlijn 2023/2226 («DAC8») voorziet in een rapportageplicht voor aanbieders van
cryptoactivadiensten. Zij moeten aan de belastingdienst van het land waar zij geregistreerd
staan bepaalde persoonsgegevens en gegevens over cryptoactiva-transacties van hun
klanten rapporteren. Doel daarvan is dat die belastingdienst beter kan controleren
of die klanten op een juiste wijze het bezit van cryptoactiva in hun belastingaangifte
hebben verantwoord. Voorts moeten de belastingdiensten genoemde gegevens via een door
de Europese Commissie beheerd centraal gegevensnetwerk met elkaar uitwisselen. De
richtlijn draagt aldus bij aan de aanpak van belastingontduiking in de lidstaten.
Na in het wetgevingsproces opgetreden vertraging is de implementatiewet op 10 april
jongstleden in het Staatsblad gepubliceerd en op 11 april met terugwerkende kracht
tot en met 1 januari 2026 in werking getreden. Het Uitvoeringsbesluit verzamel- en
verificatievereisten voor rapporterende aanbieders van cryptoactivadiensten dat zijn
grondslag vindt in de implementatiewet is op 23 april jongstleden in het Staatsblad
gepubliceerd en op 24 april in werking getreden, eveneens met terugwerkende kracht
tot en met 1 januari 2026. Hiermee is aan de implementatieplicht voldaan.
4. RICHTLIJN (EU) 2025/872 VAN DE RAAD van 14 april 2025 tot wijziging van Richtlijn
2011/16/EU betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen
Uiterste implementatiedatum: 31 december 2025
Richtlijn 2025/872 («DAC9») regelt dat lidstaten informatie met elkaar uitwisselen
die voor hen nodig is om ingevolge Richtlijn (EU) 2022/2523 – de zogeheten Pijler
2-richtlijn inzake de minimumwinstbelasting – te kunnen bijheffen. Het gaat daarbij
om informatie die is opgenomen in een met richtlijn 2025/872 gestandaardiseerde gaangifte
(de bijheffinginformatieaangifte).
Het wetsvoorstel waarmee richtlijn 2025/872 is geïmplementeerd, is reeds in het Staatsblad
gepubliceerd (Stb. 2025, 449). Het wetsvoorstel is in werking getreden met terugwerkende kracht tot en met 1 januari
2026.
5. RICHTLIJN (EU) 2024/1619 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 31 mei 2024
tot wijziging van Richtlijn 2013/36/EU wat betreft toezichtsbevoegdheden, sancties,
bijkantoren uit derde landen en ecologische, sociale en governancerisico’s.
Uiterste implementatiedatum: 10 januari 2026
Ter implementatie van de mondiale Bazel-standaarden voor banken worden de verordening
kapitaalvereisten (Capital Requirements Regulation, CRR) en richtlijn kapitaalvereisten (Capital Requirements Directive, CRD) gewijzigd door Verordening 2024/1623 en Richtlijn 2024/1619. Het doel van de
wijzigingen in de CRD is om het toezicht op banken binnen de EU verder te harmoniseren
en de interne markt voor banken te versterken, en waarbij wordt gestreefd naar lagere
compliance- en rapportagekosten voor kleine en niet-complexe banken.
In de CRD worden onder meer bepalingen ingevoerd omtrent institutionele vereisten
voor de toezichthouder ter voorkoming van belangenverstrengeling, inzake het verwerven
van deelnemingen door banken of financiële holdings, ten aanzien van het toezicht
op derdeland bijkantoren, met betrekking tot ESG-plannen die banken moeten opstellen
en worden de bepalingen over geschiktheid van beleidsbepalers herzien.
Omzetting van de richtlijn vindt plaats door middel van wijziging van de Wet op het
financieel toezicht en de Bankwet 1998. Daarnaast zal de volgende lagere regelgeving
worden aangepast: het Besluit prudentiële regels Wft, het Besluit Markttoegang financiële
ondernemingen Wft, het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft, het Besluit
bestuurlijke boetes financiële sector en het Besluit prudentieel toezicht financiële
groepen Wft, de Regeling taakuitoefening toezichthouders Wft en de Regeling bekostiging
financieel toezicht eenmalige handelingen. Hiervoor worden een implementatiebesluit
en een implementatieregeling tot stand gebracht.
De implementatie is helaas niet afgerond voor het aflopen van de implementatietermijn
op 10 januari 2026. De implementatietermijn van 18 maanden die voor deze wijzigingsrichtlijn
gold, is te kort gebleken in het licht van het Nederlandse wetgevingsproces en de
complexiteit van deze richtlijn.
Recent hebben de Tweede en Eerste Kamer ingestemd met de implementatiewet. Het wetsvoorstel
is inmiddels gepubliceerd. De Raad van State heeft op 1 juli jongstleden (blanco)
advies uitgebracht over het implementatiebesluit. De internetconsultatie ten behoeve
van de implementatieregeling is recent afgerond. Beoogd wordt de implementatiewet,
het implementatiebesluit en de implementatieregeling gelijktijdig, kort na de zomer
in werking te laten treden.
6. RICHTLIJN (EU) 2023/2864 [A] VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 december
2023 tot wijziging van bepaalde richtlijnen wat betreft de oprichting en het functioneren
van het Europees centraal toegangspunt
Uiterste implementatiedatum: 10 januari 2026
Het Europees wetgevingspakket dat de oprichting van een Europees centraal toegangspunt
(het ESAP) regelt, bestaat uit richtlijn (EU) 2023/2864 (richtlijn ESAP), Verordening
(EU) 2023/2859 (verordening oprichting ESAP) en Verordening (EU) 2023/2869 (verordening
ESAP). Het ESAP biedt gecentraliseerde toegang tot openbare financiële en duurzaamheidsinformatie
over ondernemingen en beleggingsproducten in de EU. Het doel is om beleggers een makkelijkere
toegang te bieden tot informatie waardoor ze ondernemingen en beleggingsproducten
beter kunnen vergelijken. ESAP moet zorgen voor betere toegang tot financiering voor
Europese bedrijven en integratie van de kapitaalmarkten.
De implementatie van artikel 3 van richtlijn ESAP (implementatietermijn van 10 juli
2025) en de overige artikelen van richtlijn ESAP (implementatietermijn van 10 januari
2026) zijn voor het grootste deel opgenomen in het wetsvoorstel implementatie Europees
centraal toegangspunt. Het wetsvoorstel wijzigt de Wet op het financieel toezicht,
de Wet toezicht accountantsorganisaties, Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, de Handelsregisterwet
2007, de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling.
Daarnaast zal de volgende lagere regelgeving worden aangepast via het Besluit implementatie
Europees centraal toegangspunt en het Wijzigingsbesluit EU-verordeningen Wft 2026:
het Besluit openbare biedingen Wft, het Besluit gedragstoezicht financiële ondernemingen,
het Besluit prudentiële regels Wft, het Besluit EU-verordeningen Wft, het Besluit
bestuurlijke boetes financiële sector, het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte
beroepspensioenregeling en de Regeling taakuitoefening toezichthouders Wft.
De implementatie heeft helaas vertraging opgelopen. Op 7 juli jongstleden heeft de
Eerste Kamer het eerder genoemde wetsvoorstel aangenomen. Het wetsvoorstel is inmiddels
gepubliceerd in het Staatsblad. De implementatie van artikel 3 van de richtlijn ESAP
is in juli 2026 in werking getreden.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft op 24 juni 2026 advies uitgebracht
met betrekking tot het Wijzigingsbesluit EU-verordeningen Wft 2026. Het wijzigingsbesluit
naar verwachting uiterlijk september 2026 in werking treden.
Het Besluit implementatie Europees centraal toegangspunt is in juli 2026 bij de afdeling
advisering van de Raad van State aanhangig gemaakt voor advies en zal naar verwachting
in september 2026 in werking treden. De ministeriële regeling zal in de laatste fase
van het implementatietraject worden vastgesteld en gepubliceerd.
7. RICHTLIJN (EU) 2023/2864 [B] VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 december
2023 tot wijziging van bepaalde richtlijnen wat betreft de oprichting en het functioneren
van het Europees centraal toegangspunt
Uiterste implementatiedatum: 10 juli 2025
Zie richtlijn 2023/2864 [A]
8. «RICHTLIJN (EU) 2024/790 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 28 februari
2024 tot wijziging van Richtlijn 2014/65/EU betreffende markten voor financiële instrumenten»
Uiterste implementatiedatum: 29 september 2025
Richtlijn 2024/790 wijzigt de richtlijn markten voor financiële instrumenten 2014
(MiFID II-richtlijn). De wijzigingen hebben tot doel het vergroten van de transparantie
van de Europese kapitaalmarkt door het wegnemen van belemmeringen voor het ontstaan
van centrale databases voor handelsdata (consolidated tapes) en het verbieden van betalingen voor het doorgeven van orderstromen naar een bepaald
handelsplatform (payments for order flow). Teneinde de transparantie op de financiële markten te vergroten en de volatiliteit
op die markten te verminderen worden de transparantievoorschriften voor de handel
in grondstoffenderivaten en van emissierechten afgeleide instrumenten gewijzigd en
worden de mogelijkheden tot onderbreking of beperking van de handel in financiële
instrumenten uitgebreid.
De omzetting van de richtlijn vindt plaats door middel van een wijziging van de Wet
op het financieel toezicht en enige op die wet gebaseerde lagere regelgeving.
De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel ter implementatie van de richtlijn op 7 juli
2026 aangenomen. De implementatie is inmiddels gepubliceerd. Het ontwerp van de algemene
maatregel van bestuur ter implementatie van de richtlijn is op 30 juni 2026 bij de
afdeling Advisering van de Raad van State voor advies aanhangig gemaakt. Na ontvangst
van het advies wordt het nader rapport opgesteld en de algemene maatregel van bestuur
vastgesteld en bekendgemaakt.
9. RICHTLIJN (EU) 2024/2994 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 27 november
2024 tot wijziging van de Richtlijnen 2009/65/EG, 2013/36/EU en (EU) 2019/2034 wat
betreft de behandeling van het concentratierisico dat voortvloeit uit blootstellingen
aan centrale tegenpartijen en het risico van tegenpartijen bij centraal geclearde
derivatentransacties
Uiterste implementatiedatum: 25 juni 2026
De richtlijn (EU) 2024/2994 (hierna: EMIR 3-richtlijn) is gepubliceerd op 4 december
2024, tegelijk met Verordening (EU) 2024/2987 (hierna: EMIR 3-verordening), die wijzigingen
aanbrengt in Verordening (EU) 648/2012, beter bekend als de European Market Infrastructure Regulation (EMIR-verordening). Deze regelgeving omvat bepalingen over het verplicht centraal
clearen van bepaalde derivatentransacties, het toezicht op centrale tegenpartijen (central counterparties, CCP's) en de vereisten voor transactieregisters waaraan marktpartijen hun derivatentransacties
moeten vermelden. Met het Uitvoeringsbesluit EMIR 3-verordening en EMIR 3-richtlijn
is het overgrote deel van de nieuwe EMIR-regelgeving reeds in juli 2025 in werking
getreden.
Daarnaast worden enkele resterende bepalingen uit de EMIR-3 richtlijn geïmplementeerd
met het wetsvoorstel ter implementatie van de gewijzigde richtlijn kapitaalvereisten
(Capital Requirements Directive, CRD), hiervoor onder 5 genoemd. Deze bepalingen uit de EMIR 3-richtlijn leiden tot
aanpassing van artikelen uit de CRD, waardoor ervoor is gekozen om de implementatie
van de twee richtlijnen samen te nemen. Beoogd wordt dit wetsvoorstel, dat recent
is aangenomen door de Tweede en Eerste Kamer, kort na de zomer in werking te laten
treden.
10. RICHTLIJN (EU) 2024/2811 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 23 oktober
2024 tot wijziging van Richtlijn 2014/65/EU met als doel de publieke kapitaalmarkten
in de Unie aantrekkelijker te maken voor ondernemingen en de toegang tot kapitaal
voor kleine en middelgrote ondernemingen (mkb-ondernemingen) te vergemakkelijken,
en tot intrekking van Richtlijn 2001/34/EG
Richtlijn (EU) 2024/2811 en Verordening (EU) 2024/2809 zijn onderdeel van een breed
Europees wetgevingspakket (deListing Act).5 Dit pakket wijzigt diverse richtlijnen en verordeningen om een notering op de publieke
kapitaalmarkten aantrekkelijker te maken en de toegang tot kapitaal, met name voor
het midden- en kleinbedrijf (mkb), te vergemakkelijken.6 Hiertoe bevat het wetgevingspakket onder meer regels over onderzoek op beleggingsgebied
die dienen om de kwaliteit van dit onderzoek te verbeteren en te zorgen dat dit onderzoek
breder beschikbaar wordt, regels die de vrijstellingsgrens van de prospectusplicht
verhogen bij aanbiedingen van effecten aan het publiek en regels voor de introductie
van nieuwe toelatingscriteria inzake marktkapitalisatie en het totale aandeel van
aandelen dat op de beurs verhandeld wordt (free float). In verband met de intrekking van de Noteringsrichtlijn (Richtlijn 2001/34/EG) per
5 december 2026 zal bij ministeriële regeling de Regeling aanwijzing bevoegde autoriteiten
toezicht effectenverkeer worden ingetrokken dan wel worden gewijzigd.
De omzetting van de richtlijn (implementatietermijn van 5 juni 2026) en verordening
(uitvoeringstermijn van 5 maart 2026 of 5 juni 2026) vindt plaats door middel van
een wijziging van de Wet op het financieel toezicht via de Implementatiewet noteringen
en benchmarks. Daarnaast zal de volgende lagere regelgeving worden aangepast via het
Implementatiebesluit noteringen en benchmarks: het Besluit Gedragstoezicht financiële
ondernemingen Wft, het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector en het Besluit
EU-Verordeningen Wft.
De implementatie heeft helaas vertraging opgelopen. Op 7 juli jongstleden heeft de
Eerste Kamer het implementatiewetsvoorstel aangenomen. De Implementatiewet noteringen
en benchmarks is inmiddels gepubliceerd in het Staatsblad.
Het Implementatiebesluit noteringen en benchmarks is in juli 2026 bij de Afdeling
advisering van de Raad van State aanhangig gemaakt voor advies en zal – evenals de
Implementatiewet noteringen en benchmarks – naar verwachting in september 2026 in
werking treden. De ministeriële regeling zal in de laatste fase van het implementatietraject
worden vastgesteld en gepubliceerd.
I&W
1. RICHTLIJN (EU) 2024/884 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 maart 2024
tot wijziging van Richtlijn 2012/19/EU betreffende afgedankte elektrische en elektronische
apparatuur (AEEA)
Uiterste implementatiedatum: 9 oktober 2025
Richtlijn (EU) 2024/884 van het Europees Parlement en de Raad van 13 maart 2024 tot
de wijziging van Richtlijn 2012/19/EU betreffende afgedankte elektrische en elektronische
apparatuur (AEEA) (PbEU L 2024/884) (hierna: de Richtlijn) wordt omgezet in de Regeling
afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (hierna: Regeling AEEA). De implementatie
van de Richtlijn is in een vergevorderd stadium. Het opstellen van de regeling ten
behoeve van de implementatie van de Richtlijn in de Regeling AEEA is afgerond (hierna:
de wijzigingsregeling).
De wijzigingsregeling is vastgesteld door de Minister van Klimaat en Groene Groei
en op 1 juli 2026 gepubliceerd in de Staatscourant. De wijzigingsregeling en zal met
terugwerkende kracht in werking treden op 9 oktober 2025. Dit is overeenkomstig de
uiterste implementatiedatum van de Richtlijn. Op die manier ontstaat er geen lacune
met betrekking tot de rechten en plichten als gevolg van de Richtlijn.
2. GEDELEGEERDE RICHTLIJN (EU) 2025/1801 VAN DE COMMISSIE van 23 juni 2025 tot aanpassing
aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang van de bijlagen I en II bij Richtlijn
(EU) 2022/1999 van het Europees Parlement en de Raad betreffende uniforme procedures
voor de controle op het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg
Uiterste implementatiedatum: 23 juni 2026.
Gedelegeerde richtlijn (EU) 2025/1801 vervangt Bijlage I en II bij Richtlijn (EU)
2022/1999.
Richtlijn (EU) 2022/1999 is via een dynamische verwijzing geïmplementeerd in de Regeling
vervoer over land van gevaarlijke stoffen. Hierdoor werkt de gedelegeerde richtlijn
rechtstreeks door in de nationale rechtsorde. Voor de wijziging van de bijlagen bij
deze richtlijn is derhalve geen omzettingsregelgeving nodig. Hiervan zal zo spoedig
mogelijk mededeling worden gedaan.
Op 14 juli 2026 is een inbreuk ontvangen wegens de niet-tijdige omzetting. Nederland
heeft tot uiterlijk 15 september 2026 de tijd om de Commissie van een reactie op deze
inbreuk te voorzien. Hierin zal worden aangegeven dat de gedelegeerde richtlijn is
geïmplementeerd in de Regeling vervoer over land van gevaarlijke stoffen.
JenV
1. RICHTLIJN (EU) 2019/1151[A] VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN 20 juni 2019
tot wijziging van Richtlijn (EU) 2017/1132 met betrekking tot het gebruik van digitale
instrumenten en processen in het kader van het vennootschapsrecht
Uiterste implementatiedatum: 1 augustus 2022
Zie toelichting onder richtlijn (EU) 2019/1151 [B].
2. RICHTLIJN (EU) 2019/1151[B] VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 20 juni 2019
tot wijziging van Richtlijn (EU) 2017/1132 met betrekking tot het gebruik van digitale
instrumenten en processen in het kader van het vennootschapsrecht
Uiterste implementatiedatum: 1 augustus 2023
De richtlijn 2019/1151 wijzigt richtlijn 2017/1132 met betrekking tot het gebruik
van digitale instrumenten en processen in het kader van het vennootschapsrecht. De
richtlijn maakt het mogelijk dat bij de bedrijvenregisters in de lidstaten online
een BV wordt opgericht, dat bijkantoren online kunnen worden geregistreerd en dat
online informatie en documenten kunnen worden ingediend door vennootschappen en bijkantoren.
De richtlijn bevat daarnaast een bepaling over bestuur verboden en de uitwisseling
van informatie daarover tussen lidstaten.
Een deel van de richtlijn wordt geïmplementeerd door middel van bestaand recht, in
de vorm van bepalingen in de Dienstenwet, de Handelsregisterwet 2007 en het Handelsregisterbesluit
2008. Implementatie van de overige nieuwe verplichtingen heeft plaatsgevonden in het
Burgerlijk Wetboek en in de Wet op het notarisambt. Deze wijzigingen zijn op 1 januari
2024 in werking getreden. Voor enkele technische bepalingen van de richtlijn wordt
door de Minister van EZ een wijziging van het Handelsregisterbesluit 2008 voorbereid.
Naar verwachting zal deze wijziging van het Handelsregisterbesluit 2008 in Q4 van
2026 gepubliceerd kunnen worden en in werking kunnen treden.
Ondertussen werkt de Kamer van Koophandel (hierna: de KVK) in de praktijk al in overeenstemming
met de eisen uit de richtlijn. De implementatie bij de KVK was aanvankelijk vertraagd
doordat de verordening met de technische specificaties pas laat gereedkwam en vanwege
een overvolle ontwikkelkalender en capaciteitsbeperkingen bij zowel EZ als de KVK.
Voor enkele nog resterende aanpassingen, heeft KVK vanwege aanhoudende capaciteitsbeperkingen
aangegeven meer tijd nodig te hebben maar dit in 2025 alsnog grotendeels geïmplementeerd.
3. RICHTLIJN (EU) 2022/2464 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 december
2022 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 537/2014, Richtlijn 2004/109/EG, Richtlijn
2006/43/EG en Richtlijn 2013/34/EU, met betrekking tot duurzaamheidsrapportering door
ondernemingen
Uiterste implementatiedatum: 6 juli 2024
Het ontwerp voor de algemene maatregel van bestuur ter implementatie van de rapportageverplichting
is op 12 juni 2024 overgelegd aan beide Kamers in het kader van de voorhang (Kamerstuk
26 485, nr. 437). Hierop zijn op 12 juli en op 25 september 2024 vragen ontvangen van de Tweede Kamer
respectievelijk Eerste Kamer. De beantwoording van deze vragen is eind december 2024
naar de beide Kamers gestuurd. Op 14 februari 2025 zijn nadere vragen van de Eerste
Kamer ontvangen, die op 12 september 2025. zijn beantwoord.
Het wetsvoorstel is op 13 januari 2025 bij de Tweede Kamer ingediend. Op 27 juni 2025
heeft de Kamer het verslag ingediend, dat op 1 oktober 2025. is beantwoord. Over het
ontwerp voor de algemene maatregel van bestuur over de regels voor accountants(organisaties)
is de consultatie op 4 februari 2025 afgerond. Nadat de Tweede Kamer het eerdergenoemde
wetsvoorstel zal hebben aangenomen, zal het ontwerpbesluit voor advies aan de Raad
van State worden voorgelegd.
Inmiddels zijn de richtlijnen die de Europese Commissie op 26 februari 2025 heeft
gepresenteerd in het pakket Omnibus I tot wijziging van de richtlijn, afgerond. De
eerste wijzigingsrichtlijn voorziet in uitstel met twee jaar voor ondernemingen die
een duurzaamheidsrapportering moeten opstellen en openbaar maken vanaf boekjaren 2025
en 2026. Naar de Tweede en de Eerste Kamer is een gewijzigde versie van het ontwerpimplementatiebesluit
en naar de Tweede Kamer is een nota van wijziging bij het wetsvoorstel gestuurd waarin
het uitstel met twee jaar is verwerkt. De Eerste Kamer heeft op 15 oktober 2025 vragen
gesteld over het implementatiebesluit.
De tweede wijzigingsrichtlijn beperkt de reikwijdte van rapporteringsverplichting
in de richtlijn tot ondernemingen met een netto-omzet van meer dan € 450 miljoen en
een gemiddeld aantal werknemers van meer dan duizend. Tevens beperkt die richtlijn
de informatie die de rapporterende ondernemingen kunnen opvragen van ondernemingen
in de waardeketen met een gemiddeld aantal van ten hoogste duizend werknemers, die
niet onder de rapportageverplichting vallen. Ook deze richtlijn heeft gevolgen voor
de aanhangige implementatievoorstellen. Zoals het kabinet heeft laten weten in een
brief van 3 december 20257 neemt het kabinet de implementatie van de wijzigingen mee in het implementatietraject
voor de CSRD-richtlijn. Het kabinet heeft de nota van wijziging bij het wetsvoorstel
begin april voor advies naar de Raad van State gestuurd, die op 3 juni heeft geadviseerd.
Het kabinet beraadt zich momenteel over de verwerking ervan. Zodra het nader rapport
gereed is, zal de nota van wijziging naar de Tweede Kamer en een aangepaste versie
van het ontwerpimplementatiebesluit naar beide Kamers worden gestuurd. Dan zullen
ook de vragen van de Eerste Kamer uit oktober 2025 worden beantwoord, zodat daarin
de laatste stand van zaken kan worden meegenomen.
4. RICHTLIJN (EU) 2022/2555 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 december
2022 betreffende maatregelen voor een hoog gezamenlijk niveau van cyberbeveiliging
in de Unie, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 910/2014 en Richtlijn (EU) 2018/1972
en tot intrekking van Richtlijn (EU) 2016/1148 (NIS 2-richtlijn)
Uiterste implementatiedatum: 17 oktober 2024
Deze richtlijn wordt geïmplementeerd in de Cyberbeveiligingswet. De Eerste Kamer heeft
het wetsvoorstel voor de Cyberbeveiligingswet op 7 juli jl. aangenomen. De wet zal
op 15 augustus 2026 in werking treden.
5. RICHTLIJN (EU) 2022/2557 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 december
2022 betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten en tot intrekking van Richtlijn
2008/114/EG van de Raad (CER-richtlijn)
Uiterste implementatiedatum: 17 oktober 2024
Deze richtlijn wordt geïmplementeerd in de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten. De
Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel voor de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten op
7 juli jl. aangenomen. De wet zal op 15 augustus 2026 in werking treden.
6. RICHTLIJN (EU) 2023/1544 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 12 juli 2023
tot vaststelling van geharmoniseerde regels inzake de aanwijzing van aangewezen vestigingen
en de aanstelling van wettelijke vertegenwoordigers ten behoeve van de vergaring van
elektronisch bewijsmateriaal in strafprocedures
Uiterste implementatiedatum: 18 februari 2026
Het wetsvoorstel ter uitvoering van de e-Evidence verordening en de e-Evidence richtlijn
(de Uitvoeringswet elektronisch bewijsmateriaal) is in behandeling bij de Tweede Kamer.
De nota naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer is op 26 mei bij de Tweede
Kamer ingediend. Het wetsvoorstel is aangemeld voor plenaire behandeling.
7. RICHTLIJN (EU) 2024/1203 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 11 april 2024
inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht en tot vervanging
van de Richtlijnen 2008/99/EG en 2009/123/EG
Uiterste implementatiedatum: 21 mei 2026
Ter implementatie van de richtlijn dient een beperkt aantal aanscherpingen van de
Nederlandse strafwetgeving plaats te vinden. Deze aanscherpingen zijn opgenomen in
het wetsvoorstel Implementatiewet herziene Europese richtlijn milieucriminaliteit
(36 876). Dit wetsvoorstel is op 30 december 2025 bij de Tweede Kamer ingediend. Op 13 februari
2026 heeft de Kamer verslag uitgebracht. Het verslag is op 20 mei 2026 beantwoord.
De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel geagendeerd voor een wetgevingsoverleg op 12 oktober
2026.8
Nadat het wetsvoorstel is aanvaard door de Tweede Kamer zal de in de memorie van toelichting
aangekondigde amvb tot wijziging van het Besluit internationale verplichtingen extraterritoriale
rechtsmacht, dat strekt ter implementatie van een verplichting tot het vestigen van
rechtsmacht uit de richtlijn, aan de Afdeling advisering van de Raad van State worden
gezonden ten behoeve van een adviesaanvraag. Voor het overige is de richtlijn reeds
geïmplementeerd door middel van bestaand recht.
8. RICHTLIJN (EU) 2024/1069 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 11 april 2024
betreffende bescherming van bij publieke participatie betrokken personen tegen kennelijk
ongegronde vorderingen of misbruik van procesrecht («strategische rechtszaken tegen
publieke participatie»)
Uiterste implementatiedatum: 7 mei 2026
De richtlijn is grotendeels geïmplementeerd door bestaand recht. Alleen de in de richtlijn
opgenomen maatregel van zekerheidstelling voor de proceskosten en schadevergoeding
moest nog worden geïmplementeerd. Tevens is bij amendement nog een expliciete bepaling
opgenomen over de kostenveroordeling. De nieuwe bepalingen zijn op 14 juli jl. in
werking getreden.9
9. RICHTLIJN (EU) 2023/2843 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 december
2023 tot wijziging van Richtlijnen 2011/99/EU en 2014/41/EU van het Europees Parlement
en de Raad, Richtlijn 2003/8/EG van de Raad en de Kaderbesluiten 2002/584/JBZ, 2003/577/JBZ,
2005/214/JBZ, 2006/783/JBZ, 2008/909/JBZ, 2008/947/JBZ, 2009/829/JBZ en 2009/948/JBZ
van de Raad, wat betreft de digitalisering van de justitiële samenwerking
Uiterste implementatiedatum: 27 december 2025
De implementatietermijn voor deze richtlijn is nog niet verlopen. Er is dan ook geen
sprake van niet-tijdige implementatie, of een implementatieachterstand. Deze richtlijn
staat op deze lijst vanwege een interne administratieve fout ten aanzien van de registratie
van de implementatiedeadline, die nu is opgelost.
KGG
1. Richtlijn (EU) 2023/2413[A] van het Europees Parlement en de Raad van 18 oktober
2023 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001, Verordening (EU) 2018/1999 en Richtlijn
98/70/EG wat de bevordering van energie uit hernieuwbare bronnen betreft, en tot intrekking
van Richtlijn (EU) 2015/652 van de Raad
Uiterste implementatiedatum: 1 juli 2024
Richtlijn (EU) 2023/2413 betreft een omvangrijke wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001
(Renewable Energy Directive/RED), waarbij verschillende implementatietermijnen gelden. Voor een aantal van de
zogenaamde «versnellingsartikelen» die er voor moeten zorgen dat projecten voor hernieuwbare
energie sneller uitgerold kunnen worden, geldt een uiterste implementatiedatum van
1 juli 2024. De Tweede Kamer is hierover geïnformeerd bij brief van 7 juni 2024 (Kamerstukken
II 31 239, nr. 396).
Deze artikelen zijn deels reeds omgezet in bestaande wet- en regelgeving en betreffen
deels feitelijk handelen waarvoor geen implementatie in wet- en regelgeving noodzakelijk
is. Voor de aanpassing van de vergunningsprocedure geldt dat de Nederlandse systematiek
(voor een groot deel) voldoet aan de gestelde eisen. Daar waar nodig worden deze artikelen
geïmplementeerd in de Omgevingswet, de daarop gebaseerde algemene maatregelen van
bestuur en de Wet Windenergie op Zee en de Algemene wet bestuursrecht. Het wetsvoorstel
is op 22 december 2025 bij de Tweede Kamer ingediend en op 16 juni 2026 door de Tweede
Kamer aangenomen.10 Het wetsvoorstel is inmiddels in behandeling bij de Eerste Kamer.11
2. RICHTLIJN (EU) 2023/2413[B] VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 18 oktober
2023 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001, Verordening (EU) 2018/1999 en Richtlijn
98/70/EG wat de bevordering van energie uit hernieuwbare bronnen betreft, en tot intrekking
van Richtlijn (EU) 2015/652 van de Raad
Uiterste implementatiedatum: 21 mei 2025
Ook de artikelen van richtlijn (EU) 2023/2413 met een uiterste implementatiedatum
van 21 mei 2025 zijn deels reeds omgezet in bestaande wet- en regelgeving en betreffen
deels feitelijk handelen waarvoor geen implementatie in wet- en regelgeving noodzakelijk
is. De resterende implementatie op wetsniveau die noodzakelijk is in verband met de
implementatie wordt meegenomen in het wetsvoorstel Implementatiewet herziene gasrichtlijn
en uitvoering herziene gasverordening, dat tot eind februari voor lag voor een uitvoerings-
en handhavingstoets. Het wetvoorstel is op 15 juli 2026 ter advisering voorgelegd
aan de Raad van State.
3. RICHTLIJN (EU) 2024/1711 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 juni 2024
tot wijziging van de Richtlijnen (EU) 2018/2001 en (EU) 2019/944 inzake het verbeteren
van de opzet van de elektriciteitsmarkt van de Unie
Uiterste implementatiedatum: 17 januari 2025
Richtlijn (EU) 2024/1711 vormt met twee verordeningen het in juni 2024 vastgestelde
Europese Electricity Market Design pakket (EMD-pakket). Het EMD-pakket is gericht
op verdere hervorming van de Europese elektriciteitsmarkt.
De uiterste datum voor implementatie is voor de meeste bepalingen uit de richtlijn
gesteld op 17 januari 2025. Voor artikel 2, punten 2) en 3), de bepalingen met betrekking
tot het recht op energiedelen en de vrije keuze van leverancier daarbij, is de uiterste
datum voor implementatie gesteld op 1 juli 2026.
Implementatie van het EMD-pakket vindt voornamelijk plaats in de Energiewet (Stb 2025, 12) en daarnaast, in verband met implementatie van energiedelen, de Wet belastingen
op milieugrondslag en de Wet op de accijns.
Het wetsvoorstel ter implementatie is op 7 juli 2026 ingediend bij de Tweede Kamer
(Kamerstukken II, 2025/26, 36 990, nr. 1, 2 en 3).
4. RICHTLIJN (EU) 2023/1791 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 september
2023 betreffende energie-efficiëntie en tot wijziging van Verordening (EU) 2023/955
(herschikking)
Uiterste implementatiedatum: 11 oktober 2025
Richtlijn (EU) 2023/1791 betreft een herschikking van Richtlijn 2012/27/EU, waarbij
verschillende implementatietermijnen gelden.
De verplichting op grond van artikel 12 van de richtlijn voor datacentra om gegevens
over hun energieprestaties te verzamelen en jaarlijks openbaar te maken is reeds in
april 2025 omgezet in nationale regelgeving met de wijziging van het Besluit activiteiten
leefomgeving en van het Omgevingsbesluit. De artikelen 13 tot en met 21 van de richtlijn
zijn reeds omgezet in nationale wet- en regelgeving.
Daar waar nodig worden de overige artikelen van de richtlijn geïmplementeerd met wijzigingen
van de Wet uitvoering EU-handelingen energie-efficiëntie en enkele andere wetten.
Het wetsvoorstel ter implementatie van de richtlijn is op 10 december 2025 voor behandeling
ingediend bij de Tweede Kamer en op 30 juni 2026 door de Tweede Kamer aangenomen.12 Het wetsvoorstel is inmiddels in behandeling bij de Eerste Kamer.
SZW
1. RICHTLIJN (EU) 2023/2668 [A] VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 22 november
2023 tot wijziging van Richtlijn 2009/148/EG betreffende de bescherming van werknemers
tegen de risico’s van blootstelling aan asbest op het werk
Uiterste implementatiedatum: 21 december 2025
De richtlijn 2023/2668 wijzigt richtlijn 2009/148 met betrekking tot de bescherming
van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest op het werk. Helaas
heeft Nederland deze richtlijn niet voor de implementatiedatum van 21 december 2025
kunnen omzetten.
Dit komt doordat de omzetting naar nationale regelgeving een omvangrijk en complex
traject is, waarbij het bestaande asbeststelsel ingrijpend moet worden aangepast.
Er zijn veel partijen die tijdens het werk met asbest in aanraking kunnen komen waarvoor
de situaties onderling enorm kunnen verschillen. Dit vergt een zorgvuldige afstemming
met stakeholders. Daarnaast zijn er ook verschillende departementen betrokken bij
de implementatie waardoor er interdepartementale afstemming vereist is. Bovendien
kent de implementatie diverse uitvoeringsaspecten, waaronder aanpassing van ICT-systemen.
De Tweede Kamer is op 28 mei 2025 op de hoogte gebracht dat de implementatiedatum
niet gehaald ging worden (Kamerstuk 25 883, nr. 527). Ook de Commissie is hierover geïnformeerd.
Zoals in bovengenoemde brief is aangegeven heeft Nederland al strenge asbestregelgeving
die in lijn ligt met het beschermingsniveau dat de Richtlijn vereist. Nederland voldoet
bijvoorbeeld al aan de verlaagde grenswaarde. In een publicatie in de Staatscourant
is opgenomen welke artikelen van de Richtlijn al volledig geïmplementeerd zijn in
de nationale regelgeving. Deze publicatie is inmiddels aan de Commissie gezonden voor
een gedeeltelijke notificatie.
De richtlijn wordt omgezet door wijzigingen in de Arbeidsomstandighedenwet, het Arbeidsomstandighedenbesluit,
de Arbeidsomstandighedenregeling, het Asbestverwijderingsbesluit 2005 en het Besluit
bouwwerken leefomgeving.
Het streven is de aangepaste regelgeving begin 2027 in werking te laten treden. Of
dit haalbaar is, hangt er onder andere vanaf hoe vlot het regelgevingstraject van
de lagere regelgeving verloopt en wanneer de benodigde ICT gereed is. Daarbij is het
nodig om te voorzien in een overgangstermijn van om bedrijven in staat te stellen
om aan onder meer vergunnings- en opleidingseisen te kunnen voldoen. De lagere regelgeving
wordt naar verwachting kort na de zomer aan de Raad van State gestuurd voor advies.
Het wetsvoorstel dat regelt dat bedrijven die asbest verwijderen een vergunning moeten
hebben, is inmiddels in behandeling bij de Eerste Kamer.
2. RICHTLIJN (EU) 2023/970 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 10 mei 2023 ter
versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning van mannen en
vrouwen voor gelijke of gelijkwaardige arbeid door middel van beloningstransparantie
en handhavingsmechanismen
Uiterste implementatiedatum: 7 juni 2026
Op 15 september 2025 is uw Kamer geïnformeerd over het niet halen van het voorziene
tijdpad voor tijdige implementatie van Richtlijn (EU) 2023/970. Daarbij is aangegeven
dat één van de belangrijkste redenen daarvoor is dat meer tijd nodig is om de nationale
regelgeving en de uitvoering ervan zo vorm te geven dat werkgevers de verplichtingen
effectief en met zo beperkt mogelijke administratieve lasten kunnen uitvoeren. Op
21 mei jl. is het wetsvoorstel ter implementatie van de Richtlijn loontransparantie
mannen en vrouwen verzonden naar uw Kamer. Op 24 juni heeft uw Kamer inbreng voor
het verslag geleverd. Het streven is de nota naar aanleiding van het verslag zo spoedig
mogelijk met uw Kamer te delen. De streefdatum voor inwerkingtreding van het wetsvoorstel
is 1 januari 2027. Of dit haalbaar is, is onder meer afhankelijk van het moment waarop
de plenaire behandeling van het wetsvoorstel in uw Kamer kan plaatsvinden en het verdere
parlementaire proces.
Richtlijnen die in het volgende kwartaal moeten worden geïmplementeerd om overschrijding
te voorkomen
BZ
RICHTLIJN (EU) 2025/794 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 april 2025 tot
wijziging van de Richtlijnen (EU) 2022/2464 en (EU) 2024/1760 wat betreft de datums
waarop lidstaten bepaalde vereisten inzake duurzaamheidsrapportering en passende zorgvuldigheid
in het bedrijfsleven moeten toepassen
EZK
RICHTLIJN (EU) 2024/825 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 28 februari 2024
tot wijziging van de Richtlijnen 2005/29/EG en 2011/83/EU wat betreft het versterken
van de positie van de consument voor de groene transitie door middel van betere informatie
en door middel van bescherming tegen oneerlijke praktijken
FIN
RICHTLIJN (EU) 2025/794 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 april 2025 tot
wijziging van de Richtlijnen (EU) 2022/2464 en (EU) 2024/1760 wat betreft de datums
waarop lidstaten bepaalde vereisten inzake duurzaamheidsrapportering en passende zorgvuldigheid
in het bedrijfsleven moeten toepassen
IenW
RICHTLIJN (EU) 2024/1785 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 24 april 2024 tot
wijziging van Richtlijn 2010/75/EU van het Europees Parlement en de Raad inzake industriële
emissies (geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging) en Richtlijn
1999/31/EG van de Raad betreffende het storten van afvalstoffen
JenV
GEDELEGEERDE RICHTLIJN (EU) 2025/2062 VAN DE COMMISSIE van 14 oktober 2025 tot wijziging
van de bijlage bij Kaderbesluit 2004/757/JBZ van de Raad in verband met het opnemen
van nieuwe psychoactieve stoffen in de definitie van «drug»
RICHTLIJN (EU) 2024/1799 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 juni 2024 betreffende
gemeenschappelijke regels ter bevordering van de reparatie van goederen en tot wijziging
van Verordening (EU) 2017/2394 en de Richtlijnen (EU) 2019/771 en (EU) 2020/1828
RICHTLIJN (EU) 2024/1712 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 juni 2024 tot
wijziging van Richtlijn 2011/36/EU inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel
en de bescherming van slachtoffers daarvan
KGG
RICHTLIJN (EU) 2024/1788 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 juni 2024 betreffende
gemeenschappelijke regels voor de interne markten voor hernieuwbaar gas, aardgas en
waterstof, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2023/1791 en tot intrekking van Richtlijn
2009/73/EG
Ingebrekestellingen wegens te late implementatie
Ingebrekestellingen wegens te late implementatie
In het tweede kwartaal van 2026 zijn er twee ingebrekestellingen wegens te late implementatie
van richtlijnen van de Europese Commissie ontvangen:
– Van EZ, zaak 2026/0257, mbt RL 2024/0825 (groene transitie)
– Van FIN, zaak 2026/0258, mbt RL 2024/0927 (alternatieve beleggingsfondsen)
De Europese Commissie heeft in het tweede kwartaal van 2026 twee zaken wegens te late
implementatie geseponeerd:
– Van IenW, zaak 2025/0080, mbt RL 2023/0946 (stabiliteitsvereisten)
– Van OCW, zaak 2025/0079, mbt RL 2022/2381 (genderevenwicht)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
T.B.W. Berendsen
Ondertekenaars
T.B.W. Berendsen, minister van Buitenlandse Zaken