Brief regering : Stand van zaken implementatie EU-ontbossingsverordening

Nr. 4415
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 27 augustus 2026

In haar schrijven van 15 juni jl. verzoekt de vaste commissie voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking de Minister van BHOS om de Kamer te informeren over de
stand van zaken van de implementatie van de Verordening Ontbossingsvrije producten
(EUDR), de wijze waarop deze verordening in Nederland wordt geïmplementeerd en de
wijze waarop het parlement hierbij wordt betrokken (kenmerk:2026Z12833/2026D29542). Gelet op mijn verantwoordelijkheid als Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid
en Natuur voor de implementatie en handhaving van de EUDR in Nederland, informeer
ik u hierover mede namens de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

In het kort ligt de implementatie Verordening Ontbossingsvrije Producten (EUDR) op
schema, in overeenstemming met wat eerder is gecommuniceerd aan uw Kamer in de Kamerstukken
22 112, nr. 4199 van 7 november 2025 en 22 112, nr. 3967 van 15 oktober 2024. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoritebeit (NVWA) en de Douane
zijn, mede in het licht van het vereenvoudigingspakket dat de Europese Commissie op
3 mei 2026 heeft gepubliceerd, voorbereid op de handhaving vanaf 30 december 2026.
Daarnaast verloopt het traject voor de juridische implementatie van de verordening
volgens planning. De Europese Commissie ondersteunt de implementatie met het TRACES-informatiesysteem,
richtsnoeren en technische ondersteuning voor bedrijven.

Ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de EUDR heeft de NVWA belanghebbenden
uit binnen- en buitenland actief geïnformeerd over de inhoud van de EUDR en over hoe
de handhaving uitgevoerd zal worden. Daarnaast heeft de NVWA zogenoemde «dry-runs»
uitgevoerd, waarin bedrijven hun zorgvuldigheidssystemen door de NVWA konden laten
controleren om te bezien of deze aan de eisen van de EUDR voldeden. De inzichten die
deze dry-runs hebben opgeleverd zijn in augustus 2025 op de website van de NVWA gepubliceerd.
Begin september 2026 zal de NVWA de uitkomsten van de dry-runs nader bespreken in
een bijeenkomst met belanghebbenden.

Het kabinet heeft zich gedurende de behandeling van het wijzigingsvoorstel van de
Europese Commissie ingezet voor verdere vereenvoudiging van de uitvoering van de EUDR,
met behoud van de doelstellingen van de verordening. Daarbij heeft het kabinet benadrukt
dat administratieve lasten waar mogelijk moeten worden beperkt, zonder afbreuk te
doen aan de effectiviteit of aanpassing van de verordening en de daarmee beoogde bijdrage
aan het tegengaan van ontbossing.

Nederland is één van de grootste importeurs in de EU van producten die onder de EUDR
vallen. Vanuit die positie heeft het kabinet niet alleen aandacht voor een goede implementatie
en handhaving in Nederland, maar ook voor de gevolgen van de verordening voor producenten
en overheden in productielanden. Het kabinet zet zich daarom, vanuit zowel beleid
voor landbouw en natuur als voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking,
actief in om producenten en overheden in productielanden te ondersteunen bij het voldoen
aan de vereisten van de EUDR. Daarbij is in het bijzonder aandacht voor kleinere agrarische
bedrijven in derde landen, die zonder ondersteuning moeilijk aan de vereisten kunnen
voldoen en daardoor het risico lopen uit internationale waardeketens te vallen.

Een belangrijk onderdeel van deze kabinetsinzet is het Team Europe Initiative on Deforestation-free
Value Chains. Via dit initiatief wordt onder meer technische ondersteuning geboden
aan overheden en andere stakeholders in productielanden. Zo kunnen overheden uit productielanden
via een faciliteit voor technische assistentie ondersteuning aanvragen, bijvoorbeeld
op het gebied van de legaliteitsvereisten van de EUDR. Daarnaast ondersteunt een secretariaat
kennisuitwisseling tussen stakeholders in de betreffende waardeketens, onder meer
door het organiseren van studiereizen voor producenten, exporteurs en overheden naar
Europa om kennis te nemen van de ervaringen van bevoegde autoriteiten. Via het The
Sustainable Agriculture for Forest Ecosystems (SAFE)-programma wordt daarnaast ondersteuning
geboden aan producenten in specifieke landen en regio’s. Nederland draagt financieel
bij aan dit programma.

Ook binnen bestaande kabinetsprogrammering wordt bijgedragen aan de verduurzaming
van waardeketens die onder de EUDR vallen. Zo wordt via het NI-SCOPS-programma gewerkt
aan de verduurzaming van de palmolieketen in Maleisië, Indonesië en Colombia. Daarnaast
ondersteunt het Centrum tot Bevordering Import uit Ontwikkelingslanden (CBI) de verduurzaming
van de koffieketen in Oeganda. Op deze wijze zet het kabinet zich in om zowel in Nederland
als in productielanden bij te dragen aan een effectieve implementatie van de EUDR
en aan de verduurzaming van internationale waardeketens.

Het kabinet zal de Kamer over de verdere implementatie en uitvoering van de EUDR blijven
informeren conform de eerder gemaakte afspraken.

De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J. van Essen