Brief regering : Voortgang arbeidsmarktbeleid en fair pay in de culturele en creatieve sector

29 544
Arbeidsmarktbeleid

Nr. 578
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 2 juli 2026

Cultuur maakt het leven mooier, daagt uit en zorgt voor verbinding. De mensen die
in de culturele en creatieve sector werken doen dat veelal vanuit intrinsieke motivatie.
De werkenden in deze sector nemen een bijzondere positie in. Zij werken relatief vaak
als zzp’er, er is veel concurrentie en de beschikbare middelen zijn schaars. Eerlijke
beloning en goede arbeidsomstandigheden zijn daardoor niet altijd vanzelfsprekend.
Terwijl dit essentieel is voor de financiële bestaanszekerheid. Bovendien is fair
pay een belangrijke voorwaarde voor artistieke vrijheid, omdat het werkenden minder
kwetsbaar maakt. De afgelopen tien jaar is er veel gebeurd om eerlijk werken in de
sector te verbeteren. Het is goed om te zien dat dit nu veel vaker als uitgangspunt
dient.

Uw Kamer is een brief toegezegd over de stand van zaken met betrekking tot fair pay
en het arbeidsmarktbeleid in de culturele en creatieve sector1. In deze brief ga ik eerst in op het huidige arbeidsmarktbeleid in Nederland en wat
dat betekent voor de culturele en creatieve sector. Daarna zet ik het huidige beleid
inzake fair practice en fair pay uiteen. Vervolgens schets ik kort de Europese ontwikkelingen,
waarbij ik ook inga op de toezegging om een brief te sturen over het Ierse experiment
met jonge makers2. Voorts geef ik mijn reactie op de aangenomen motie van de leden Mohandis en Koops
die verzoekt te onderzoeken welke prikkels en voorwaarden mogelijk zijn om de werkverschaffers
en opdrachtgevers te bewegen de fairpayrichtlijnen te volgen en deel te nemen aan
een bindend convenant3. Ik sluit af met hoe ik de toekomst voor me zie, waarbij ik ook inga op de toezegging
om in 2026/2027 een evaluatie uit te voeren naar de fair practice code die zich met
name zal richten op het fair pay-beleid4.

Algemeen arbeidsmarktbeleid en de culturele en creatieve sector

De arbeidsmarkt van de culturele en creatieve sector kan alleen gezien worden in het
licht van het algemene arbeidsmarktbeleid. Met name het kabinetsbeleid met betrekking
tot het werken met en als zelfstandige(n) is hierbij relevant, omdat ruim de helft
van de culturele en creatieve makers werkt als zzp’er. De afgelopen jaren zijn hier
veel ontwikkelingen geweest. Het kabinet kiest nu voor een nieuwe koers die voor meer
rust en duidelijkheid moet gaan zorgen voor zzp’ers en opdrachtgevers.

Wetgeving ten aanzien van zelfstandigen

Het kabinet heeft een deel van de voorgenomen zzp-wetgeving geschrapt. Het gaat om
het verduidelijkingsdeel van het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties
en rechtsvermoeden (Vbar). Het kabinet behoudt het deel van het wetsvoorstel dat ziet
op een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst op basis van een uurtarief waarmee
laagbetaalde zzp’ers die menen werkzaam te zijn op basis van een arbeidsovereenkomst
makkelijker hun rechtspositie kunnen opeisen. Voor de culturele en creatieve sector
met veel laagbetaalde werkenden zie ik dat als een positieve ontwikkeling, omdat dit
de positie van kwetsbare zzp’ers verbetert.

De Minister van Werk en Participatie gaat verder aan de slag met een Zelfstandigenwet.
Het doel van deze wet is om ervoor te zorgen dat zelfstandigen en opdrachtgevers vooraf
meer duidelijkheid hebben wanneer iemand geen werknemer is en dus als zzp’er kan worden
ingehuurd, en tegelijkertijd vast te leggen welke verantwoordelijkheden bij die zelfstandige
horen. Waar nodig zal ik de bijzondere positie van de werkenden in de culturele en
creatieve sector inbrengen bij de ontwikkeling van het wetsvoorstel. Zodat schijnzelfstandigheid
wordt tegengegaan, maar er voor de grote groep zzp’ers in de sector ruimte blijft
om zelfstandig te blijven werken.

Handhaving juiste kwalificatie arbeidsrelaties

De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer op de juiste kwalificatie van
arbeidsrelaties voor de loonheffingen. Dit heeft in de culturele en creatieve sector
veel teweeggebracht, omdat daar relatief veel met zzp’ers gewerkt wordt. Werkgevenden
en werkenden zijn gedwongen om scherper te zijn als het gaat over de contractvorm
waarin mensen hun werk doen. Ik vind het belangrijk schijnzelfstandigheid tegen te
gaan en ervoor te zorgen dat betrokkenen een bewuste keuze maken voor een juiste arbeidsrelatie.
Het Ministerie van OCW heeft daarom samen met het Ministerie van SZW, de Belastingdienst
en het Platform Arbeidsmarkt Culturele en Creatieve Toekomst (Platform ACCT) samengewerkt
om de sector op de nieuwe situatie voor te bereiden. Daarvoor zijn kennissessies georganiseerd
en op de website van Platform ACCT is informatie te vinden over de omgang met arbeidsrelaties
specifiek inzake de culturele en creatieve sector.

Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers

Het wetsvoorstel Basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen (Wet Baz)
is afgelopen maart ingediend bij de Tweede Kamer. Deze voorgenomen wet regelt een
verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (aov) voor zelfstandigen. De verwachte
bruto premie komt op basis van de huidige inzichten uit op 5,4%. Indien er sprake
is van de maximale premiegrondslag (142,86% van het wettelijk minimumloon, wat in
2025 circa € 38.000 per jaar was) is de bruto premie € 171 per maand. Bij een lagere
winst wordt de te betalen premie per maand minder5. Ik vind dat belangrijk voor de culturele en creatieve sector, waar zelfstandigen
vaak zo’n verzekering nog niet hebben afgesloten vanwege de kosten. We gaan ervan
uit dat de inzet op fair pay bijdraagt aan het kunnen dragen van deze kosten.

Vast en Zeker werken

Om de culturele en creatieve sector goed voor te bereiden op de veranderingen in de
arbeidsmarkt, heeft Platform ACCT met steun van mijn ministerie het stimuleringsprogramma
Oog voor Impuls opgezet. Hiervoor is in de periode 2022–2028 € 28 miljoen ter beschikking
gesteld. Het programma richt zich zowel op zzp'ers als op werkgevers en opdrachtgevers
binnen de sector en focust zich op het stimuleren van werk- en inkomenszekerheid.
Het programma kent drie belangrijke regelingen:

Zelfverzekerd: waarbij tegemoetkomingen beschikbaar zijn voor de kosten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering
of deelname aan een schenkkring. Zo worden zzp’ers gestimuleerd om nu al – vóór de
verplichte aov van kracht wordt – een verzekering af te sluiten.

Nu voor later: vergoedt een deel van de kosten van een pensioenvoorziening. Zo worden zzp’ers gestimuleerd
om pensioen op te bouwen.

Zekere Zaak: biedt financiële steun wanneer een organisatie een zzp’er in dienst neemt en zo
de arbeidsrelatie versterkt en verduurzaamt.

Ik constateer dat deze regelingen aansluiten bij de behoeften in het veld en dat er
goed gebruik van wordt gemaakt. De subsidie aan Platform ACCT is bedoeld ter stimulering
en na 2028 moeten organisaties en werkenden bovenstaande zaken weer zelfstandig oppakken,
zoals dat ook in andere sectoren gebeurt.

Fair Practice, fair pay en de sociale dialoog

Het is tien jaar geleden dat de rapporten «Verkenning arbeidsmarkt culturele sector»
en «Passie gewaardeerd» van de SER en de Raad voor Cultuur zijn uitgekomen6, 7. Hierin werd vastgesteld dat de arbeidsmarktpositie van werkenden – en in het bijzonder
fair pay – in de sector zorgwekkend was. In reactie daarop is door het veld de Fair
Practice Code ontwikkeld en is Platform ACCT opgericht. Ook zijn stappen gezet naar
een eerlijke beloning in de sector. Voor de subsidieperiode 2025–2028 is structureel
€ 38,4 miljoen aan extra middelen voor fair pay door het Rijk toegekend aan de bis-regeling,
musea in de erfgoedwet en de Rijkscultuurfondsen. Dat ging bij de bis 2025–2028 gepaard
met de verplichting tot het aansluiten dan wel volgen van collectieve tariefafspraken
zoals een cao of honoreringsrichtlijn. Ook dienen instellingen in de bis 2025–2028
de Fair Practice Code te onderschrijven. Naast het Rijk zijn gemeenten en provincies
belangrijke financiers van de culturele en creatieve sector. Daarom heeft OCW met
de andere overheden voor de periode 2025–2028 cultuurconvenanten gesloten met fair
pay als belangrijk uitgangspunt.

Fair Practice Code

De Fair Practice Code is een door het veld opgestelde gedragscode om de arbeidsmarktsituatie
in de culturele en creatieve sector te verbeteren. Ik vind de code belangrijk omdat
die uitnodigt tot kritische reflectie en een handreiking biedt voor de sector om te
komen tot een toekomstbestendige en gezonde beroepspraktijk. Om het veld te helpen
de Fair Practice Code helder en concreet toe te kunnen passen bij aanvragen is de
Fair Practice Gids ontwikkeld. Deze wordt zowel door de Rijkscultuurfondsen als een
aantal private fondsen onderschreven. Kunsten ’92 is hoeder van de code namens de
sector en wordt hierin door OCW ondersteund tot en met 2028.

Ketentafels in deelsectoren

Niet alle deelsectoren kennen cao’s of afspraken over arbeidsvoorwaarden. Daarom wordt
de sector met steun van het Ministerie van OCW gefaciliteerd bij het voeren van de
sociale dialoog via het programma fairPACCT van Platform ACCT. Het programma is gericht
op het concretiseren van fair practice en fair pay in diverse deelsectoren in de culturele
en creatieve sector. Per deelsector nemen onder andere werkenden en werkverleners
plaats aan een ketentafel (gesprekstafel). Zij doen onderzoek naar betere arbeidsvoorwaarden
en ontwikkelen praktijkinstrumenten, zoals tarievenrichtlijnen. Dit programma heeft
inmiddels voor een aanzienlijk aantal deelsectoren afspraken en instrumenten opgeleverd,
denk bijvoorbeeld aan de richtlijnen voor ZZP-starttarieven voor de film/AV-sector
en het platform filmwerkwijs.nl met digitale tools voor ondersteuning van de film/AV-sector,
tariefinstrumenten voor freelance klassieke musici en een functiehandboek voor producerende
letterenorganisaties.

Professionele ontwikkeling

In de culturele en creatieve sector is professionele ontwikkeling vaak een sleutel
naar betere arbeidsomstandigheden. De behoefte aan scholing in de sector is breed,
bijvoorbeeld waar het gaat om versterking van ondernemerschapsvaardigheden, inhoudelijke
verbreding en/of omscholing. Om dit te stimuleren heeft Platform ACCT het programma
Permanente Professionele Ontwikkeling (PPO) opgezet. Voor de periode 2020–2025 is
door het Ministerie van OCW € 23,5 miljoen ter beschikking gesteld. Met dit bedrag
zijn ruim 34.000 ontwikkeltrajecten gefinancierd. Het programma gaat uit van cofinanciering.
Vanuit de werkenden zelf is ruim € 43,0 miljoen in hun eigen professionele ontwikkeling
geïnvesteerd. Uit onderzoek blijkt dat het instrument een positieve bijdrage levert
aan de ontwikkeling van de arbeidsomstandigheden. Dat geldt bijvoorbeeld voor het
honorarium van de grote groep zelfstandigen.

Europese ontwikkelingen en Iers experiment

Hierboven heb ik het huidige beleid uiteengezet. Vervolgens zal ik kort ingaan op
de Europese ontwikkelingen die van belang zijn voor het Nederlandse arbeidsmarktbeleid
in de culturele en creatieve sector en in bijzonder op het Iers experiment.

De lidstaten van de EU hebben ieder een eigen historie, wettelijk kader en visie op
cultuurbeleid. Voor de Europese Commissie zijn arbeidsomstandigheden wel een belangrijk
speerpunt. De Commissie ontwikkelt een EU-handvest voor culturele en creatieve makers
om de fundamentele principes, richtsnoeren en toezeggingen voor eerlijke werkomstandigheden
in de sector te schetsen. Daarnaast faciliteert en stimuleert de commissie informatie-uitwisseling
tussen de lidstaten. De resultaten hiervan zullen bijdragen aan het ontwerp van het
handvest. Naast het handvest heeft de Commissie de online tool «This Is How We Work»
op het platform Creatives Unite gefaciliteerd. Deze tool biedt inzicht in de wettelijke
en beleidskaders die de wettelijke status, sociale zekerheid en arbeidsverhoudingen
van culturele en creatieve makers binnen diverse lidstaten vormgeven.

Iers experiment

Tijdens het wetgevingsoverleg van de OCW-begroting, onderdeel Cultuur, van 19 januari
2026 is door mijn voorganger toegezegd een toelichting te geven op het Ierse experiment
met «het basisinkomen voor jonge makers» en Nederlandse varianten op een basisinkomen
voor culturele en creatieve makers.

Het «Basic Income for the Arts Pilot Research Scheme 2022–2026»8 (vanaf nu «BIA») was een Ierse pilot met als doel te onderzoeken hoe makers in Ierland
het best ondersteund kunnen worden. Vanuit de BIA ontvingen tweeduizend makers, geselecteerd
via loting, € 325,– per week. Hoewel jonge makers (vanaf 18 jaar) zich konden aanmelden,
was deze pilot niet leeftijdsgebonden en is het daarmee geen maatregel specifiek gericht
op jonge makers. Voor deze pilot was € 1059 miljoen vrijgemaakt. In 2026 is bekendgemaakt dat de pilot wordt voortgezet middels
een definitieve regeling. Hiervoor is € 18,27 miljoen vrijgemaakt10 op de Ierse begroting. De voorwaarden voor deze permanente regeling11 komen grotendeels overeen met de pilot (€ 325 per week voor tweeduizend aanvragers).

In Nederland hebben eerder soortgelijke regelingen bestaan. Een voorbeeld is de BKR
(Beeldende Kunstenaars Regeling). Deze regeling gold van 1949 tot 1987 en bood beeldend
kunstenaars inkomensondersteuning in ruil voor kunstwerken. Eind jaren negentig is
de WIK (Wet inkomensvoorziening kunstenaars) in werking getreden, op grond waarvan
kunstenaars voor de uitoefening van scheppende, uitvoerende of toegepaste kunst een
inkomen konden ontvangen voor de opbouw van hun beroepspraktijk. Deze wet is per 2005
aangescherpt naar de WWIK (Wet Werk en Inkomen Kunstenaars). Het doel van de WWIK
was net als bij de WIK om kunstenaars die onvoldoende middelen van bestaan hebben
te ondersteunen bij het (weer) opbouwen van een renderende, al dan niet gemengde beroepspraktijk.
De WWIK legde, in tegenstelling tot de WIK, een grotere nadruk op de eigen verantwoordelijkheid
van de kunstenaar om gaandeweg meer eigen inkomsten te verwerven. Na de afschaffing
van de WWIK in 2012 is meer nadruk komen te liggen op de eigen verantwoordelijkheid
en het ondernemerschap van creatieve professionals. Een terugkeer naar een basisinkomen
ligt in de Nederlandse situatie daarom niet voor de hand. Zoals in deze brief reeds
uiteengezet stimuleer ik inmiddels fair practice, inclusief fair pay, voor de werkenden
in de sector.

Reactie motie leden Mohandis en Koops

Inmiddels zijn vele stappen gezet naar betere arbeidsomstandigheden en eerlijke beloning.
Dat proces is echter nog niet klaar. De motie van de leden Mohandis en Koops12 verzoekt de Minister te onderzoeken welke prikkels en voorwaarden mogelijk zijn om
de werkverschaffers en opdrachtgevers te bewegen de fairpayrichtlijnen te volgen en
deel te nemen aan een bindend convenant. Zoals aangekondigd in de laatste Kamerbrief
over de stand van zaken moties en toezeggingen13 heeft een ambtelijke verkenning plaatsgevonden over de mogelijkheden om deze motie
op te volgen. Hiervoor heb ik contact gehad met De Creatieve Coalitie, de Alliantie
Creatieve Culturele Ondernemers, de Federatie Cultuur (FC), de Federatie Creatieve
Industrie (FCI), Kunsten ’92 en Platform ACCT.

De Creatieve Coalitie – een koepelvereniging van en voor professionals in de culturele
en creatieve sector – heeft aanbevelingen gedaan om bovenop alle reeds lopende maatregelen
fair pay aantrekkelijker te maken14. Zij stelt voor: verplicht fair pay in alle overheidssubsidies en bij publieke voorzieningen,
koppel fair pay aan de stimuleringsregelingen van Platform ACCT, beloon goed opdrachtgeverschap,
introduceer een keurmerk en ombudsfunctionaris, betrek het kunstvakonderwijs en verplicht
fair pay bij de Rijkscultuurfondsen. De laatste aanbeveling richt zich direct tot
het Ministerie van OCW. Naast De Creatieve Coalitie heb ik ook contact met de Alliantie
Creatieve Culturele Ondernemers. Zij geven aan dat fair pay voor alle makers die niet
in loondienst hun werk kunnen doen, alleen gerealiseerd kan worden wanneer er ruimte
blijft bestaan voor ondernemerschap15. Zowel de FC als de FCI – vertegenwoordigers van werkgevenden in de culturele en
creatieve sector – ondersteunen fair pay en de ambitie om deze te borgen in de gehele
sector. De FCI wijst op beperkte beschikbaarheid van financiële middelen bij stijgende
(algemene) kosten en de FC geeft aan dat (meer) financiële compensatie nodig is. Beide
partijen roepen op tot realisme.

Prikkels en voorwaarden aan werkverschaffers

Het eerste deel van de motie van de leden Mohandis en Koops vraagt te onderzoeken
welke prikkels en voorwaarden mogelijk zijn om werkverschaffers en opdrachtgevers
te bewegen de fairpayrichtlijnen te volgen. Op dit moment is fair pay al een harde
voorwaarde voor subsidieverstrekking van het Rijk aan culturele instellingen. De verplichting
bestaat uit het aansluiten bij en toepassen van een cao of andere tariefafspraken.
Om dit te kunnen bekostigen is door OCW vanaf 2025 structureel € 38,4 miljoen16 beschikbaar gesteld voor de bis-instellingen, de musea in de erfgoedwet en de Rijkscultuurfondsen.
Ook dienen instellingen de Fair Practice Code te onderschrijven. Verder ondersteun
ik de sector met de hierboven geschetste programma’s en acties. Hiermee stimuleer
ik fair pay voor de instellingen waar ik rechtstreeks verantwoordelijk voor ben.

Ik vind dat we daarmee in het huidige arbeidsmarktbeleid al grotendeels de prikkels
en voorwaarden toepassen waar de motie Mohandis en Koops om vraagt. De Creatieve Coalitie
geeft aan dat het ministerie daarbovenop normstellend zou moeten zijn over fair pay
richting de Rijkscultuurfondsen op dezelfde wijze als in de bis. Ik hecht veel waarde
aan de huidige beleidsvrijheid van de fondsen, omdat zij zo de ruimte krijgen hun
expertise in te zetten voor de sectoren waar zij specifieke kennis van hebben. Ik
zie dan ook dat de fondsen bij meerjarige regelingen fair pay als uitgangspunt nemen
en bij projectsubsidies kijken wat er mogelijk is. Ik ben bereid te onderzoeken hoe
het huidige beleid op dit punt uitpakt. Dat neem ik mee in de fair pay evaluatie die
dit jaar zal starten.

Daar waar OCW niet rechtstreeks financier is, zie ik dat fair pay en fair practice
nog niet altijd de norm zijn. De sector is daar wel naartoe aan het werken. We zijn
op het punt gekomen waarbij voor veel deelsectoren inmiddels afspraken bestaan in
de vorm van cao’s, richtlijnen en andere tariefafspraken. Voor een aantal deelsectoren
wordt het gesprek over dergelijke afspraken nog gevoerd. Van zowel werkgevers en opdrachtgevers
als werkenden hoor ik dat het nakomen van bestaande afspraken in sommige gevallen
nog niet soepel verloopt. Zo onderschrijven instellingen en andere (publieke en private
partijen) de afspraken wel, maar is hun begroting hier nog niet altijd op toegerust.

Ik zie dat de sector op zoek is naar een balans tussen fair pay en een kwalitatief
aanbod. Daarbij past het ministerie terughoudendheid, omdat het gaat om een gesprek
dat in de sector moet worden gevoerd. Het ministerie gaat niet over wat mensen met
elkaar willen afspreken, zeker daar waar het Rijk geen of maar beperkt financier is.
Het is uiteindelijk een bewustwordingsproces dat vraagt om beslissingen die soms moeilijk
zijn. Bovendien zijn er geen extra middelen. Voor mijzelf zie ik wel een rol voor
het faciliteren van het gesprek. Over de wijze waarop ik dit wil blijven doen kom
ik terug in de alinea «hoe nu verder».

Convenant

Het tweede deel van de motie van de leden Mohandis en Koops vraagt mij te onderzoeken
welke prikkels en voorwaarden mogelijk zijn om werkverschaffers en opdrachtgevers
te bewegen om deel te nemen aan een bindend convenant. Platform ACCT is in 2023 een
proces gestart om te komen tot een sectoraal convenant door gesprekken te faciliteren
tussen werkgevenden en werkenden. Dit proces heeft tot op heden niet geleid tot een
sectoraal convenant in aanvulling op de bestaande gesprekken en afspraken op deelsectorniveau
van de ketentafels van fairPACCT. Daarbij speelt mee dat de werkgevers- en brancheorganisaties
onvoldoende mandaat voelen om bindende afspraken te maken voor de onderdelen die zij
vertegenwoordigen en dat zij zorgen hebben over de mate waarin rekening wordt gehouden
met de verschillen tussen de diverse deelsectoren. Ik constateer dat er op dit moment
onvoldoende draagvlak is voor het «bindende convenant» waar de motie over spreekt.
Wat mij betreft is zo’n convenant geen doel op zich. Ik ben wel van mening dat het
blijven voeren van een sectorale dialoog van meerwaarde is voor de sector. Ik kan
mij voorstellen dat op termijn afspraken op een deelonderwerp als professionele ontwikkeling
mogelijk kunnen worden. Dit is een verantwoordelijkheid van werkgevenden en werkenden
samen.

Hoe nu verder

Hierboven heb ik in mijn reactie op de motie van de leden Mohandis en Koops geschetst
welke beperkingen en mogelijkheden ik zie om fair pay verder te stimuleren. Hieronder
beschrijf ik hoe ik de toekomst nu verder voor me zie. Ook in relatie tot het bredere
cultuurbeleid.

Evaluatie Fair Pay

Bij de rechtstreekse subsidies van OCW aan instellingen blijven eerlijke arbeidsomstandigheden
en in het bijzonder eerlijke beloning belangrijk. In de huidige bis-periode is dat
geborgd doordat instellingen verplicht zijn een cao of andere tariefafspraken te volgen.
Daarvoor ontvangen zij samen met de Rijkscultuurfondsen en musea in de Erfgoedwet
sinds 2025 structureel € 38,4 miljoen. Hoe ik hiermee verder ga in de volgende subsidieperiode
laat ik mede afhangen van de evaluatie van «fair pay». Deze evaluatie zal dit jaar
starten in samenwerking met de sector. In 2027 verwacht ik de resultaten. Deze zullen
met de Kamer worden gedeeld.

Ketentafels

Ondanks de extra middelen en afspraken constateer ik dat er nog steeds een «gat» zit
tussen wat er aan verschillende ketentafels wordt afgesproken en de financiële haalbaarheid
daarvan. Dat betekent wat mij betreft dat er in de zoektocht naar fair pay nog een
stap gezet moet worden, waarin dit gat wordt overbrugd. Mijns inziens zijn de ketentafels
van fairPACCT de juiste plek om hierover het gesprek verder te voeren. De dialoog
aan de tafels zal uiteindelijk door de (deel)sectoren zelf moeten worden overgenomen;
daar ligt tenslotte de verantwoordelijkheid om dit vorm te geven. Om deze transitie
te ondersteunen werkt Platform ACCT momenteel aan een plan voor implementatie en borging.
Platform ACCT kijkt hierbij naar de inrichting van het overleg, waarbij principes
als «evenwicht aan tafel», «vertegenwoordiging met mandaat» en «aanspreekbaarheid
op de uitvoering» worden uitgewerkt. Ook principes voor de blijvende ontwikkeling
en ondersteuning van de afspraken en producten die worden ontwikkeld, zijn onderwerp
voor de volgende fase. Daarbij wordt onder meer gekeken naar onderbouwing, toetsing
en toepasbaarheid van de afspraken. Ik zie dat de sector voor het continueren van
de gesprekken voorlopig nog enige ondersteuning nodig heeft. Ik zal daarom afwegen
of ik de ondersteuningsfunctie «arbeidsmarkt», die Platform ACCT nu vervult binnen
de bis 2025–2028, ook in de nieuwe subsidieperiode vanaf 2029 voort zal zetten.

Andere overheden en private financiers

Voor een sector die naast de Rijksoverheid ook wordt gefinancierd door andere overheden,
is het belangrijk dat we gezamenlijk het belang van fair pay blijven uitdragen. De
eerder genoemde cultuurconvenanten vind ik daar een mooi voorbeeld van. Voor de subsidieperiode
2029 en verder ben ik voornemens opnieuw afspraken te gaan maken met de andere overheden,
waarbij fair pay wederom op de agenda staat. Verder blijf ik in gesprek met private
fondsen en commerciële opdrachtgevers over het verbeteren van beloningen.

Professionele ontwikkeling

Een goede professionele ontwikkeling draagt bij een goede beloning. Vanwege het succes
en de behoefte in de sector is het programma Permanente Professionele Ontwikkeling
tot en met 2028 verlengd met een aanvullend budget van € 21,2 miljoen. Ik vind het
belangrijk dat we het leven lang ontwikkelen in de sector blijven ondersteunen en
ga daarom met Platform ACCT in gesprek over de borging van het programma na 2029.
Daarbij wil ik specifiek aandacht hebben voor de rol van brancheverenigingen in dit
vraagstuk en zie ik kansen binnen de sectorale dialoog.

Kunstvakonderwijs

Tot slot vraag ik aandacht voor de rol van de kunstvakopleidingen. Zij kunnen een
gedegen basis leggen voor de bewustwording rondom fair pay. Hiervoor is ook aandacht
in de sectorverkenning «ACT! – Naar een assertief, collectief en transformatief kunstonderwijs»
van de commissie Bussemaker17 die onlangs is gepubliceerd. Ik geef aan de sector mee de aanbevelingen van deze
sectorverkenning mee te nemen in het nieuwe sectorplan dat het kunstonderwijs de komende
periode zal ontwikkelen.

Slot

De arbeidsmarkt van de culturele en creatieve sector functioneert beter dan tien jaar
geleden. Er zijn veel stappen gezet, maar het verbeteren van de arbeidsmarkt is nog
niet klaar. Ik moedig alle betrokkenen aan om scherpe gesprekken te voeren en goede
keuzes te maken voor een gezonde, bloeiende, sector. Ik zal mijn inspanningen voor
het verbeteren van de arbeidsmarkt en het bevorderen van fair pay continueren en blijf
de sector daar de komende tijd bij ondersteunen.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R.M. Letschert